Kaduhung Nungtun Domba Tiheula


Teu salawasna domba diparaban di kandangna. Dina sawaktu-waktu mah domba téh aya kalana diparaban bari dianggon. Domba téh diabringkeun ka tegalan. Ti isuk-isuk nepikeun ka beurang, domba téh diabur waé di tegalan anu pinuh ku jujukutan. Tibatan ngala jukut katut manggulan jukut, mending kénéh dianggon. Kari nungtun domba maké tali, ditungtun ka tegalan atawa kebon anu pinuh ku jujukutan anu haréjo, terus diabur atawa dicangcang dina tatangakalan. Ingkeun nepikeun ka sareubeuhna. Terus diringkeun deui ka kandangna.

Enggeus ngan kitu wungkul.

Budak keur ngangon domba

Dibandingkeun reujeung ngala jukut pikeun parab domba mah gampang kénéh ngangon domba. Teu kudu beurat nananggung atawa mamanggul jukut. Kari daék ngagiringkeun domba, kitu wungkul. Éta ogé kétang lamun dombana daék dibawa ka mamana, jeung geus loma. Lamun dombana merod mah apanan leuwih susah ngangon domba tibatan ngala jukut. Domba anu merod mah tong bororaah dibabawa ka tegalan, dalah ngan ukur dikaluarkeun ti kandangna ogé embungeun. Komo lamun dombana jalu mah, lain merod deui. Domba jalu mah bisa-bisa kalahka neunggar.

Di jalanna, najan dombana bageur tacan tangtu terus-terusan daék dibabawa ka mamana. Aya kalana di tengah jalan mah tara daékeun ditungtung atawa digiringkeun. Anu tadina bageur téh bisa jadi merod di jalan. Dina lebah digiringkeunana, domba téh embung maju. Nya kapaksa kudu ditungtun. Lamun masih kénéh embung, nya kudu rada digusur. Dina lebah ditungtunna, aya waé gogodana. Kadang aya domba anu osok neunggar ka anu nungtunna. Daék ku daékna ditungtun, lamun dina keur apesna mah domba téh osok neunggar.

Leuwih ngeunang ngagiringkeun domba tibatan nungtun domba mah. Ngagiringkeun mah moal diteunggar domba. Béda reujeung nungtun domba, osok diteunggar.

Ieu anu disebut kaduhung nungtun domba tiheula. Henteu nungtun domba tipandeuri.

(Gambar meunang nginjeum ti karawanginfo.com)

Cécéndét


Tangkal cécéndét geus teu bireuk deui, komo pikeun barudak mah. Dina mangsa usum hujan, lamun ulin ka kebon pipireun imah téh osok loba tangkal cécéndét. Pikeun barudak mah resepna téh ngala buahna anu geus asak, terus didahar. Nya lumayan waé ngeunah da rada amis-haseum. Malahan lamun anu tacan asak bener ogé osok maksakeun diala.

Tangkal cecendet

Tangkal cécéndét téh kaasup taneman anu miboga tangkal anu pendék. Jadina biasana dina keur usum hujan di tempat anu bala ngahiji reujeung jujukutan atawa di tegalan. Tangkal cecendet biasana mah ngarampidak atawa ngarangkadak. Tina satangkal téh miboga sababaraha dahan anu miboga dahan deui. Daunna rada paranjang, sedengkeun buahna ngagarantung dibungkusan ku bungkus anu wangunna saperti segi lima. Ari buahna mah baruleud leutik. Buah anu ngora jeung atah kénéh rupana héjo, sedengkeun anu geus asak mah semu konéng.

Sanajan buahna dipikaresep ku barudak, tapi urang lembur mah tara maksakeun pikeun melak ieu tangkal. Jadi, tangkal cécéndét jadina ku sorangan (jadi sorangan). Ceuk warta mah, tangkal cécéndét téh sabenerna miboga mangpaat séjénna hususna pikeun ubar.