Silih Hampura Ngaliwatan Patarémana Dampal Leungeun


Lebaran atawa boboran bisa disebut poéan dilubarkeunana atawa boboranana sagala dosa. Sakumaha jangji Alloh jeung Rosulna, pikeun jalma anu ngalakonan ibadah puasa sabulan campleng lilana kalawan didadasaran ku ihlas jeung ngan ukur miharep rido Gusti Alloh wungkul, bakal meunang panghampura ti Gusti Alloh tina sagala dosa anu geus kaliwat. Ieu mangrupakeun jangji Gusti Alloh ngaliwatan Rosul Muhammad saw. Jadi sakabéh jalma anu ngalakonan puasa anu purna sarat jeung rukunna, bakal meunang panghampura ti Gusti Alloh. Ngan anu kudu jadi catetan, panghampura anu dijangjikeun ieu téh mangrupakeun panghampura tina sagala dosa ti Gusti Alloh, anu tangtuna ogé panghampura dosa anu dipilampah langsung ka Gusti Alloh.

Sedengkeun, anu ngaranna dosa jalma mah lain ngan ukur dosa ka Gusti Alloh wungkul. Dosa jalma téh ogé kaasup dosa anu kajadian diantara papada jalma. Dosa anu diakibatkeun ku campur gaulna di masarakat antara hiji jalma reujeung jalma séjén. Dosa ka papada jalma moal bisa langsung dihampura atawa dilubarkeun ku Gusti Alloh lamun tacan sililubarkeun antara papada jalma. Jadi dosa papada jalma mah moal langsung dihampura atawa dilubarkeun ku jalan ngalakonan puasa sabulan campleng, lamun henteu silihampura antara jalma reujeung jalma.

Sasalam beres solat 'Id

Kusabab kitu, dina poéan lebaran osok diayakeun sasalaman. Satutasna ngalakonan ibadah solat ‘Id, osok diteruskeun kana sasalaman diantara anu hadir ka lapang atawa masigit. Ku jalan sasalaman ieu, mudah-mudahan jadi cukang lantaran pikeun sililubarkeun sagala dosa diantara anu sasalamanana. Ku patarémana dampal leungeun, sing jadi jalan lubarna sagala dosa papada jalma. Anu nyampurnakeun dihampurana dosa ti Gusti Alloh ogé ti papada jalma.

Ceramah Subuh


“Ma, Pa! Abdi mah tipayun.” Ceuk si Acim ka indung bapana waktu manéhna réngsé saur.

“Ka mana…?” Indungna si Acim héraneun.

“Apanan ka masigit, Ma.” Témbalna si Acim.

“Naha…, mani saget kitu.”

“Pan nyampeur heula si Omon atuh Ma.”

“Nya ari kitu mah. Tapi apanan acan mandi lain?” Indungna si Omon nyelok.

“Wios lah teu ibak heula ogé. Engké waé siang ibakna.” Ceuk si Acim siga anu kaéraan.

“Éy….” Adina si Acim nyindiran.

Si Acim molotot ka adina. Anu dipolototan kalahkan nyengir. Tapi teu kalalanjonan. Manéhna terus indit bari nyoréndang sarung dina taktakna. Kopéyah hideungna dicongclokeun dina sirahna. Ari leungeun kéncana mamawa Buku Amal. Manéhna muru ka imahna si Omon pikeun nyampeur batur dalitna ka masigit.

Wilujeng Ngalaksanakeun Ibadah Shaum

Indit ka masigit pangheulana téh lain tanpa maksud. Da peuting ogé geus diwawadian ku si Omon lamun hayang ngeunah waktu ngadéngékeun ceramah Subuh, datang ka masigitna kudu pangheulana. Lamun datang ka masigit pangheulana mah dina solatna bisa milih shof atawa jajaran kahiji jeung belah katuhu. Lamun meunang jajaran kahiji mah, dina ngadéngékeun ceramah subuhna bakal bisa milih tempat di hareup da tacan aya anu nempatan. Jajaran kahiji mah dina sasalamanana sanggeus solat téh osok pangheulana. Jadi bisa néangan tempat anu ngeunah. Bisa milih tempat di juru. Lamun tunduh téh bisa sakalian ngagojod tibra, sanajan eukeur ceramah ogé da moal pati katempoeun kunu ceramahna. Salian ti éta, lamun pangheulana mah bakal meunang tempat anu maké amparan, henteu langsung kana téhel.

Kabeneran maranéhna duaan, sanggeus datang ka masigit téh masih kénéh kosong. Di masigit téh kakara aya lima urang, kaasup Mang Ahmad jeung Bah Minta. Nya duanana sabataé néangan tempat anu alus: di jajaran hareup belah katuhu. Da lebah dinya mah anu bakal pangheulana sasalaman jeung imam.

Tarawéhan


Ti masigit geus kadéngé sora anu méré béja yén mimiti peuting ayeuna dilaksanakeunana solat Tarawéh. Atuh urang lembur anu geus biasa osok ngiluan solat Tarawéh mah mani saraget pisan muru ka masigit. Dina peutingan ka hiji mah masigit téh pinuh kunu solat Tarawéh, malahan aya anu nepikeun ka émpér sagala. Kolot budak, aki-aki nini-nini, lalaki awéwé mariluan solat. Teuing pedah peutingan kahiji meureunan. Jadi lobaan anu ka masigit téh.

Dina prak-prakanana solat, teu bisa kabéh husu miluan solatna téh. Aya waé gangguanana, komo barudak mah. Anu ngaranna budak mah dina solatna téh osok dibarengan ku heureuy. Aya anu silih tincak jeung babaturan anu di gigireunana, aya anu silih dupak, silih sedekeun, jeung silih rojok sagala. Malahan mah aya ogé kolot anu kaasup tukang heureuy kalahka miluan heureuy. Ngan pédah teu kamalinaan, béda jeung barudak, ti mimiti nepikeun ka bérésna solat téh angger waé heureuy. Éta ogé lain  euweuh anu nyarék. Anu nyarék mah aya, malahan mah loba. Tapi anu nyarék mah nyarék, anu heureuy mah tetep waé heureuy.

Solat Tarawéh anu dipakéna téh nya 23 rokaat, 20 rokaat solat Tarawéh ditambahan ku tilu rokaat solat Witir. Nya lumayan rada lila ogé. Komo imamna Mang Ahmad mah, da maca Surat Al-Fatihah jeung Surat tambahanana téh rada anca. Jadi waé rada lila nepikeun ka bérésna téh. Béda jeung Mang Didin. Lamun Mang Didin mah rada gancang. Jadi kadang barudak jeung rumaja mah, lamun imamna Mang Ahmad mah osok nyaralsé waé solatna téh. Aya ogé anu solatna téh ngan ukur rokaat mimiti jeung rokaat tungtung wungkul, di tengah-tengahna mah henteu miluan. Nu penting mah katempo ngiluan solat waé. Komo barudak sakola anu kudu ngeusian Buku Amal mah, solatna téh lolobana mah pikeun ngeusian éta Buku. Teu kabéh kétang éta téh, masih kénéh aya anu husu dina solatna sanajan kudu ngeusian Buku Amal ogé.

Masigit

Sanggeus réngsé solat Witir, acan ogé sasalaman, barudak laleutik mah langsung riab ka luareun masigit. Pangpangna mah muru ka tempat neundeun bedug. Nya tujuanana mah pikeun nakolan éta bedug, ngadulag téa. Ngan da barudak leutik mah lain ngadulagna, ngan ukur milu raraméan nakolan kongkol atawa tihang bedugna. Da bedugna mah jangkung jeung loba anu teu bisaeun nakolna. Anu biasa ngadulag mah Mang Dadan.

Sanggeus sasalaman, anu ngiluan solat Tarawéh téh mimiti naringgalkeun masigit. Aya sababaraha urang anu ngadon dariuk di masigit, kaasup Mang Ahmad. Sigana mah arék Tadarusan.

“Mon, ku kuring disampeur waktu subuh nya….” Ceuk si Acim ka si Omon anu eukeur ngajanteng dina lawang panto masigit.

“Heueuh, ngan entong telat teuing nya, bisi teu kabagéan tempat.” Ceuk si Omon ngawawadian.

Si Acim unggeuk.

“Ari manéh arék ka mana kitu? Terus balik waé?” Si Omon nanya ka si Acim anu terus ka luar ti masigit.

“Nya heueuh atuh.” Témbal si Acim.

“Moal Tadarusan…?” Si Omon mencrong.

“Moal ah ayeuna mah. Paling peuting isukan.” Témbal si Acim bari ngaléos muru ka imahna.