Puasa di Bulan Rayagung


Ngeunaan ibadah puasa di bulan Rayagung, aya hadis anu ngajelaskeun ngeunaan puasa éta. Hadis éta teh unina kurang leuwih: “Ti Abu Qotadah Al-Anshory r.a. yén Rosululloh pernah ditanya ngeunaan puasa dina poéan Arafah, tuluy anjeunna ngajawab, “Puasa éta mupus dosa-dosa taun nu geus kaliwat jeung taun anu bakal datang.” (HR Muslim).

Terus dina hadis séjénna, ngajelaskeun yén Rosululloh ngahulag puasa dina dua rupa poé, nyaéta ‘Idul Fitri jeung ‘Idul Adha. Terus ogé aya hadis anu nyebutkeun yén Rosululloh nyarita cenah poéan Tasyriq téh poéan pikeun barangdahar (dahar jeung nginum) sarta pikeun zikir ka Gusti Alloh.

Kalender Rayagung

Jadi lamun henteu bisa ngalaksanakeun puasa Rayagung ti mimiti bulan Rayagung, bisa ogé ngalaksanakeun puasana téh ngan ukur dina poéan ka salapan dina bulan Rayagung. Sakumaha dijéntrékeun dina hadis di luhur, puasa dina poéan ka salapan téh bisa mupus dosa sataun katukang jeung sataun anu bakal datang. Puasa ieu téh dilaksanakeunana husus pikeun jalma anu teu ngiluan Ibadah Haji ka Mekkah. Da anu ngalaksanakeun Ibadah Haji mah eukeur ngalakukeun Wukuf di Arofah bisa henteu ngalaksanakeun puasa sakumaha anu dilakukeun ku Rosululloh.

Sedengkeun dina poéan saterusna mah, poéan ‘Idul Adha (tanggal 10 Rayagung) jeung poéan tasyriq (tanggal 11, 12, 13 Rayagung, teu meunang ngalaksanakeun puasa.

Ibadah di Bulan Rayagung


Teu karasa, ayeuna geus asup deui ka Bulan Rayagung, bulan Raya anu Agung. Pikeun urang Islam anu apal kana agungna ieu bulan, bakal neangan kunaon bet ieu bulan téh disebut agung. Soalna dina bulan ieu, loba ibadah anu bisa atawa kudu dilaksanakeun. Lamun nuturkeun tapak lacak Kanjeng Nabi mah, nengetan Hadis, pasti bakal manggihan naon waé ibadah anu bisa dilaksanakeun dina ieu bulan, hususna dina sapuluh poé anu mimiti.

Rosululloh ngadawuh dina hadis anu unina kurang leuwih, “Taya deui poé anu di jerona amal soléh leuwih dipikacinta ku Gusti Alloh tibatan poé éta, nyaéta sapuluh poé dina Bulan Rayagung. Sohabat nanya, “Héi Rosululloh, henteu ogé jeung jihad di jalan Alloh?” Rosul ngajawab, “Henteu ogé jihad di jalan Alloh, kajaba jalma anu kaluar (jihad) ku harta jeung ragana, tuluy henteu balik deui nanaonna ogé.” (HR Bukhori).

Sapuluh poe di awal bulan Rayagung

Kusabab kitu, hayu urang mangpaatkeun waktu dina bulan Rayagung ieu pikeun ngalaksanakeun ibadah ka Gusti Alloh. Ibadah anu bisa dilaksanakeun dina bulan ieu diantarana waé:

  1. Ngalaksanakeun Ibadah Haji jeung Umroh. Ieu mangrupakeun ibadah anu utama dina bulan ieu. Da dina bulan séjénna mah euweuh kajaba ibadah umroh. Ibadah Haji ayana di bulan ieu.
  2. Puasa salila sapuluh poé di mimiti bulan Rayagung. Nya sahenteuna, puasana dina poéan Arofah nyaéta tanggal 10 Rayagung.
  3. Ngalobakeun takbir jeung zikir.
  4. Ngalobakeun amal soléh.
  5. Ngalaksanakeun Takbir Mutlak.
  6. Ngalaksanakeun Kurban.
  7. Teu beunang ngeureutan kuku jeung neukteuk buuk.
  8. Ngalaksanakeun solat ‘Idul Adha jeung ngadéngékeun Khutbahna.

Ngaran-ngaran Bulan dina Basa Sunda


Nulis ngeunaan kajadian atawa hal anu aya pakaitna reujeung bulan anu eukeur dilakonan, jadi inget kana ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda. Kumaha atuh lamun ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda téh ditaan hiji-hijina. Ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda mah teu leupas tina ngaran bulan dina Basa Jawa jeung ngaran bulan dina Kaléndér Islam (Kaléndér Hijriyah). Da bener ogé, tanggal-tanggal dina pananggalan bulan Sunda mah sarua atawa ampir sarua reujeung pananggalan di Jawa jeung Kaléndér Hijriyah. Anu ngabédakeunana téh ngaran sabagéan bulanna. Sedengkeun éntépanana mah sarua baé. Lobana bulan oge sarua aya dua belas.

Ari ngaran-ngaranna mah nyaéta:

  1. Muharam
  2. Sapar
  3. Mulud
  4. Silih Mulud
  5. Jumadil Awal
  6. Jumadil Ahir
  7. Rajab
  8. Rewah
  9. Puasa
  10. Sawal
  11. Hapit
  12. Rayagung
Kalender Bulan Rayagung 1431

Sedengkeun ngaran poéna mah nyaéta:

  1. Ahad
  2. Senén
  3. Salasa
  4. Rebo
  5. Kemis
  6. Jumaah
  7. Saptu

Hapit, Bulan Diantara Dua Bulan Anu Agung


Mundur heula ka tukang, Kabeneran ayeuna téh acan nincak kana bulan Rayagung. Bulan naon atuh ayeuna téh…?

Pikeun jalma anu apal kana ngaran-ngaran bulan dina basa Sunda mah, ngaran bulan ayeuna téh nyaéta bulan Hapit.

Bulan Hapit…?

Naha bet disebut bulan Hapit?

Ceuk béja ti kolot mah cenah, sababna dingaranan bulan Hapit téh kusabab ieu bulan téh aya dina antara dua bulan anu agung, nyaéta bulan Sawal jeung bulan Rayagung. Jadi Hapit téh bisa jadi nuduhkeun kana bulan anu kacapit, kacapit ku dua bulan anu agung. Sakumaha anu dipikanyaho ku urang, dina bulan Sawal (bulan saméméh Hapit) aya poéan ‘Idul Fitri sedengkeun dina bulan Rayagung (bulan satutasna Hapit) aya poéan ‘Idul Adha.

Kalender Bulan Hapit

Jadi, éta sababna bulan ayeuna disebut bulan Hapit téh.

Rayagung, Bulan Raya anu Agung


Nilik kana ngaranna ieu bulan, bulan ieu téh nyirikeun jadi bulan anu agung. Malahan mah Rayagung téh mangrupakeun gabungan antara kecap ‘Raya’ jeung ‘Agung’. Jadi nilik kana ngaranna mah, bulan ayeuna téh  mangrupakeun bulan raya anu agung, geus mah bulan raya ditambah deui ku agung. Ngaran Rayagung ieu téh bisa jadi teu leupas tina kaayaan bulan anu dijerona aya Ibadah Haji jeung Ibadah Qurban.

Bener ogé, dina bulan ieu, umat Islam sakuliah dunya anu ngabogaan kamampuhan jeung kakuatan ngarumpul di dayeuh Mekkah pikeun ngalaksanakeun Ibadah Haji. Jalma anu mampuh pikeun ngaluarkeun ongkos jeung kuat di jalanna, bisa indit pikeun ibadah haji atawa munggah haji ka dayeuh Mekkah.

Salian ti ibadah haji ogé aya deui ibadah anu teu bisa leupas tina ibadah haji, nyaéta meuncit sato sabangsaning domba jeung sapi. Ibadah ieu disebut Ibadah Qurban. Jalma anu mampuh pikeun meuncit sato kurban disaréatkeun pikeun meuncit kurban.

Ku ayana dua pagawéan ibadah ieu, bisa jadi mangrupakeun hiji tanda yén bener bulan ieu téh bulan raya anu agung.

Kurban Jaman Nabi Adam


Kurban atawa meuncit sato piaraan, bisa dijujut atawa dicukcruk nepikeun ka mangsa Nabi Adam masih kénéh kumelendang di alam dunya ieu. Dina waktu harita, anak-anakna Nabi Adam anu ngaranna Habil jeung Qobil dititah ngorbankeun hartana séwang-séwangan. Habil anu pagawéanana kana nganggon ingon-ingon sabangsaning domba, ngorbankeun ingon-ingon piaraanana. Sedengkeun Qobil anu pakasabanana kana tatanén, ngorbankeun hasil tatanénna. Duanana sarua ngorbankeun hartana, ngaluarkeun hasil tina pakasabanana. Duanana sarua turut tumut kana paréntahan Gusti Allah ngaliwatan Nabi Adam anu jadi kolot maranéhna.

Domba pikeun kurban
Ngan dina perkara ngorbankeun hartana, aya hal anu ngabédakeun duanana. Tapi anu ngabédakeun téh lain dina wujudna, tapi béda dina eusina éta anu dikorbankeunana. Bédana téh nyaéta, ari Habil mah ngorbakeun hartana téh kalawan ihlas bari dirojong ku milih sato piaraan anu pangalusna. Sedengkeun ari Qobil mah ngorbankeun hartana téh milih hasil tatanén anu panyésaan jeung anu goréngna wungkul.

Eta hal téh jadi balukar ditampa reujeung henteuna kurban maranéhna. Nya, tina anu duaan téh, anu saurang mah kurbanna téh ditarima sedengkeun anu saurang deui mah henteu ditarima. Anu ditarima téh nyaéta kurbanna Habil, sedengkeun kurbanna Qobil mah henteu ditarima.

Eta hal téh dumasar kana Pidawuh Gusti Alloh dina Al-Quran, anu pihartieunana kurang leuwih: “Caritakeun ka maranéhna ngeunaan riwayat dua urang anak Adam (Habil jeung Qobil) nurutkeun jujutan anu sabenerna, waktu duanana nyanggakeun kurban, mangka ditarima éta kurban anu saurang tina anu duaan éta jeung teu ditarima anu saurang deui, jeung manéhna nyarita “Kuring pasti maéhan manéhna”. Nyarita ogé Habil “Saéstuna Allah ngan ukur narima kurban ti jalma-jalma anu takwa.”

Jadi sabenerna mah anu ngaranna kurban téh geus aya ti jaman Nabi Adam kénéh.