Borangan jeung Dibabarkeun dina Waktu Beurang


Borangan. Hiji kecap anu nuduhkeun pikeun budak (jalma) anu sieunan. Sieunna téh utamana ku mahluk anu teu katempo (jurig jeung dedemit) atawa sieun lamun kudu ngaliwat ka tempat anu pikasieuneun (tempat anu sanget) jeung poék (kusabab dina waktu peuting). Budak atawa jalma anu borangan mah biasana embungeun lamun kudu ngaliwatan ka hiji tempat anu suni jeung geueuman, atawa lamun kudu ngulampreng dina waktu peuting anu poék. Kituna téh lamun ngalakukeunana sorangan. Lamun aya batur mah henteu sieun da pédah aya batur.

Kumaha lamun anu ngabaturanana téh sarua ogé borangan? Nya kumaha kaayaanana. Bisa jadi jadi henteu borangan atawa angger waé borangan. Lamun pada-pada ngandelkeun mah biasana osok jadi beuki borangan dan osok jadi silih singsieunan.

Borangan lamun kudu ngaliwat ka tempat anu sanget, poek jeung geueuman

Borangan, biasana mah osok dipakaitkeun reujeung dibabarkeunana éta budak (jalma). Lamun hiji budak (jalma) dibabarkeunana dina waktu pabeubeurang, biasana mah borangan. Sedengkeun lamun dibabarkeunana dina waktu peuting mah, tara borangan. Matak, lamun nempo atawa manggihan budak anu borangan téh, osok ditanyakeun mangsa dibabarkeunana. Naha dibabarkeunana téh pabeubeurang atawa ti peuting. Lamun kabeneran dibabarkeunana pabeubeurang, disebutkan téh pantesan da cocog.

Atuh lamun kitu mah borangan téh aya pakaitna reujeung waktu beurang. Borangan, sigana mah asal kecapna beurangan, anu miboga harti sieun ku peuting (sieun ku kaayaan anu poék). Komo lamun peuting téh malem Jumaah….

Peuting Lain Anu Kuring


Aya carita ka peutingnakeun
Nalika sonten ninggalkeun
Mangsa rumenghap ngécagkeun
Ngimpleng ka jaman meureun

Dina hiliwirna angin peuting
Dina comrékna anu jempling
Dina poék nu jadi pipinding
Bulan lain waktuna nyanding

Lain carita jadi paguneman
Lain ungkara nu jadi udagan
Lain pasieup anu maruragan
Lain kahayang nu ditedunan

Kainggis, karisi, karémpan
Ngampar dina titincakan
Marurag tur ngahalangan
Naha kumaha bisa ngaliwatan

Naha tangtungan bisa kebat
Naha jiwa kapuragan ilapat
Naha diri meunang tikudrat
Najan ukur ngan sajorélat

-

(Dicutat tina catetan pesbuk)

Rajaban, Ngayakeun Acara Intihan


Ti buritna keneh barudak teh geus haget pisan pikeun nyinghareupan malem minggu. Panggung pikeun pentas geus ngajuglug di gigireun masigit. Toa jeung sapeker geus dipasang di deukeuteun panggung. Korsi ngajalajar di hareupeun panggung. Sedengkeun sababaraha urang ibu-ibu eukeur siap-siap kupruk-keprek di dapur imahna Mang Ahmad, nyiapkeun dahareun pikeun peuting.

Nya peuting ayeuna teh apanan bakal diayakeun acara intihan barudak ngaji. Dina raraga ngareuah-reuah poean Rajaban, barudak ngaji teh geus biasa ngayakeun acara intihan, anu dijerona teh dieusi ku acara mintonkeun kamonesan barudak ngaji. Barudak ngaji dibere tugas sewang-sewangan, aya anu dibere tugas pikeun sisindiran, pidatoan, nadoman, maca sajak katut sandiwara. Aya oge anu bagean maca surat tina Juzamma anu geus diapalkeun.

Kabehanana oge pikeun nyiapkeun acara peuting ayeuna, malem minggu. Barudak anu osok ngaraji jeung geus ngalaksanakeun latihan mah, mani sumanget pisan nyinghareupan malem ayeuna teh. Da dina malem ayeuna maranehna bakal mintonkeun kabisa jeung kamonesanana sewang-sewangan. Bakal mintonkeun hasil latihan salila kurang leuwih sabulan. Maranehna bakal naek ka panggung, anu bakal dilalajoanan ku urang lembur, hususna ku kolotna. Maranehna bungah yen geus bisa mintonkeun dirina, yen dirina geus bisa cumarita atawa sahanteuna bisa nangtung di luhur panggung bari dilalajoanan ku jalma rea. Nya, anu ngarasa era mah, pasti aya. Ngan lolobana mah da hayang gera naek, hayang gera naek. Pangpangna hayang gera rengse. Da geus rengse mah biasana osok gancang dibagi pincuk.

Waktu nyerelek teu bisa dipondah deui.

Sanggeus wanci Insya, sanggeus barudak rengse ngalaksanakeun solat Isya, nya prung wae atuh acara Intihan teh dimimitian. Sanggeus acara bubuka, diteruskeun kana pintonan barudak. Pintonanana rupa-rupa, aya anu sisindiran, pidatoan, nadoman, sajak, jeung sandiwara. Si Acim, si Duyeh, si Omon oge teu tinggaleun, mintonkeun bageanana. Si Acim bagean sisindiran, ari si Duyeh mah kabagean nadoman, sedengkeun si Omon kabagean pidatoan.

Barudak keur pentas dina Intihan

Atuh, kolot-kolotna anu baroga budak jeung budakna bisa naek ka panggung teh, kacida barungahna. Barudakna geus bisa mintonkeun kamampuhanana, kabisana. Teu saeutik kolot anu ngalungan duit ka panggung waktu budakna naek ka panggung.
Kira-kira nincak waktu jam 11 peuting, acara intihan teh rengse. Atuh barudak teh langsung muru ka emper masigit pikeun nyokot pincuk. Sanggeus kabagean kabehanana, nya dalahar balakecakan.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.kompasiana.com/)