Budak anu Masantrén (Santri) mah Jaragoan


Baheula mah anu aya hiji hal anu matak gimir jeung dipikasieun téh. Anu dipikasieun téh lamun panggih jeung jalma atawa budak/rumaja anu réngsé masantrén (santri). Lain kukumaha, anu dipikasieunna téh sieun kalawan teu dihaja naon anu dipigawé atawa diucapkeun matak nyeri atawa matak ngaganggu ka éta jalma/budak anu réngsé masantrén téa.

Ceuk béja ti kolot atawa tina obrolan jalma anu dipikolot, cenah anu réngsé masantrén mah rata-rata jaragoan. Réngsé masantrén téh lain ngan ukur meunang élmu agama atawa bagbagan agama wungkul, tapi miboga kasaktén anu lain joré-joré. Sanajan ngan ukur ngebutkeun carécét (sapu tangan), jalma anu dituju atawa jalma anu disinghareupan ku éta lulusan pasantrén bisa jadi ngarumpuyuk tanpa tangan pangawasa. Éta téh ngan ukur ku ngebutkeun carécét wungkul. Komo deui lamun leuwih ti éta.

Santri anu keur masantren

Ku kaayaan ieu, tangtuna ogé matak hemar-hemir ka jalma anu teu nyaho di nanaon. Nya kaasup kuring. Nu matak, lamun bisa mah henteu panggih jeung jalma anu lulusan pasantrén. Sieun pas dina panggihna manéhna ngebutkeun carécét di hareupeun kuring. Atuh lamun dina kituna téh, kacida bahyana atawa bingungna pikeun kuring.

Ngan untung éta mah jaman baheula, jaman tacan apal dinanaon. Tacan apal di temah wadi, tacan apal kumaha kahirupan sabenerna.

(Gambar meunang nginjeum ti http://azizmoursall.files.wordpress.com/2011/08/ssa41533.jpg)

Munggah


Sanggeus meunang warta anu nyebutkeun yén poéan mimiti puasa téh isukan, urang lembur mani haget pisan nyanghareupan poé isukan. Isukan téh geus asup kana bulan puasa. Rupa-rupa cara anu dilakukeun pikeun mapag éta bulan. Ti sababaraha poéna kénéh ogé, loba anu geus popolah pikeun mapag éta bulan. Aya anu nyieun opak jeung rangginang. Aya ogé anu meuncit domba atawa hayam. Anu teu boga atawa teu kabeuli, nya paling meuli lauk ti balongna Mang Engkos anu ngahajakeun dibedahkeunana téh unggal dina mimiti puasa. Lumayan pikeun mapag bulan puasa mah. Kabéhanana téh nya pikeun mapag bulan puasa. Supaya dina ngamimitian bulan puasa téh rada béda kadaharanana ti biasana.

Wilujeng mapag Sasih Shaum 1431 H

Buritna ibu-ibu mah kupruk-keprek waé di dapurna séwang-séwangan. Nyiapkeun kadaharan pikeun engké subuh, pikeun dahar saur. Ngahaja kituna téh supaya dina waktuna saur, tinggal ngahaneutkeun deui, teu kudu ngasakan kadaharan heula.

Lamun aya kulawarga anu jauh ogé saumpanana anakna anu eukeur nyiar élmu, di sakola atawa masantrén, osok ngahajakeun mulang heula. Supaya dina prak-prakanana mimiti puasa téh bisa ngariung sakulawarga. Ngariung ngamimitian puasa, pangpangna mah ngariung dina ngadahar kadaharan anu teu biasana, da kadaharan téh mani sagala diayakeun. Arék ngeunah atawa henteu, nu penting mah kadaharan anu henteu biasa téh bisa kaasaan ku kabéh kulawarga, ku jalma sakulawarga.