Budak Lalaki mah Kudu Loba Pangabisa


Salaku lalaki, budak lalaki mah ulah héngkéran. Budak lalaki mah kudu loba pangabisa jeung jeung kudu ngabogaaan wawanén atawa wanian. Hal ieu téh lain kabeneran, tapi da ieu mah pikeun bekel kahareupna.

Dina ngalakonan kahirupanana, barudak lalaki mah dididik pikeun jadi lalaki deui anu miboga sikep siga lalaki. Kusabab kitu, pagawéan anu dipigawéna téh nyaéta pagawéan anu biasa dipigawé ku lalaki. Pagawéan lalaki mah biasana mentingkeun kana wawanén jeung tanaga atawa otak. Béda reujeung pagawéan awéwé.

Budak keur nanggung suluh

Barudak lalaki mah biasa dididik pikeun digawé mantuan bapana. Contona waé magawé di kebon atawa di sawah. Naha arék macul atawa pepelakan. Najan keur budak kénéh ogé ka kebon mah osok dibabawa, da di lembur mah arék ulin reujeung saha. Dina mangsana nincak rumaja, geus dibabawa ka kebon pikeun mantuan magawé di kebon. Lamun mangsana macul téh apanan geus kabiasaan lamun mantuan macul, dina waktuna babad téh geus mimiti mantuan atawa diajar babad jukut anu minuhan kebon. Ieu téh lain ngan ukur pikeun mantuna kolotna wungkul, tapi tujuan utamana mah pikeun ngadidik budak supaya miboga pangabisa pikeun hirup ka hareupna.

Malahan mah keur sakola di sakola dasar kénéh ogé apanan geus mimiti mantuan kolot mah. Naha arék ngala cai atawa ngala suluh. Balik ti sakola atawa keur dina kaayaan peré, osok dimangpaatkeun pikeun mantuan kolot. Ngala suluhna atawa ngala cai apanan lain ngan ukur reujeung atawa bareng jeung kolot wungkul. Aya kalana sosoranganan atawa reujeung babaturanana pada-pada barudak kénéh.

Ku dididikna ti leuleutik kénéh téh supaya dina mangsana geus mangkak déwasa, henteu ngarumas lamun kudu digawé atawa loba gawé. Lalaki mah kudu loba pangabisa pikeun néangan pangupa jiwa, maraban budak jeung pamajikan.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.blogspot.com)

Taun 2000 mah Kiamat


Teuing ti mana asalna jeung ti saha mimitina anu nyebarkeun kayakinan atawa anggapan ieu téh. Da pokona mah lamun geus nyabit-nyabit taun 2000, pasti aku kagambar jeung loba anu nyebutkeun yén taun 2000 mah cenah bakal kiamat. Matak harita mah lamun hayang nanaon téh kudu saacanna taun 2000, da lamun dina taun 2000 atawa sanggeus taun 2000 mah moal bisa kusabab kaburu kiamat. Lamun boga kahayang, ditedunana kudu saacanna taun 2000.

Naha bet taun 2000 kiamat téh?

Kiamat dina taun 2000?

Sigana mah (sigana ieu ogé), nilik kana ngaran taunna. Apanan taun 2000 mah pas pisan jangkepna. Ngaranna alus pisan. Jeung apanan kakara bakal manggihan taun 2000. Da saacanna tacan manggih taun anu ngaranna 2000. Ditambah deui, 2000 teh nuduhkeun taun anu geus kacida kolotna. Umur kalender wae geus 2000, komo deui jeung umur dunya. Jadi geus nepi meureunan kana waktuna kahirupan di dunya kudu lekasan.

Tapi éta mah baheula saacanna taun 2000, mangsa keur bolon kénéh, anu ngan ukur bisa narima naon ceuk kolot. Tacan apal kana nanaon. Da geningan sanggeus nyorang taun 2000, kiamat téh euweuh datang. Entong boroning nembongan, kiamat téh euweuh hibar-hibarna acan. Kahirupan di alam dunya masih kénéh lumangsung.

Anu jelas mah Ki Amat anu ninggalkeun dunya kusabab tilar dunyana.

Néangan Luang ti Papada Urang


Luang asalna ti papada jalma deui. Luang téh miboga harti pangalaman, élmu pangaweruh anu kapanggih salila ngalakonan kahirupan, atawa élmu panimu meunang mulungan sasieureun sabeunyeureun salila nyorang kahirupan. Pangalaman atawa pamanggih sanajan ngan ukur sasieureun sabeunyeureun, asal aya mangpaatna pikeun kahirupan jalma, boh pikeun dirina atawa diri batur bisa jadi luang. Komo deui pangalaman anu geus gerot mah, loba pisan luangna. Jadi lamun niténan kana ieu hal, anu ngaranna luang mah asalna téh ti papada jalma atawa ti papada urang.

Ngaguar pangalaman kolot

Dina néangan atawa nyiar luang, teu bisa ngan ukur nempo di jalma atawa di sahana, ti saha asal daluangna. Da luang mah lain ngan ukur ti jalma anu geus gerot wungkul. Najan jalma anu kasebut budak kamari soré ogé lamun miboga luang mah euweuh salahna dicokot. Jadi luang mah teu bisa nempo di jinis jalma anu miboga luangna. Tinggal kumaha ngala jeung misah-misahna, mana luang anu alus dicokot jeung mana luang anu goréng.

Luang bisa dicokot atawa ditéang ti jalma anu geus kahot, geus loba pangalamana atawa geus jalma anu geus legok tapak genténg kadék. Kolot-kolot anu geus loba pangalaman biasana mah loba pisan luangna, anu bisa dipulungan piken ngalakonan kahirupan ka hareupna. Luang kumaha cara ngalakonan kahirupan anu alus atawa bener tangtuna bakal nyampak. Luang anu utama bisa dikoréhan anu asalna ti kolot sorangan, atawa jalma anu dipikolot.

(Gambar meunang nginjeum ti http://chlorofil.files.wordpress.com/2011/03/keluarga.jpg)

Pérsib Bandung Waktu Harita


Ti béh ditu kénéh ogé anu ngaranna maén bal mah geus loba anu mikaresepna. Arék budak atawa kolot sarua resepeun kana maén bal mah. Naha arék maén balna langsung di lapang (jadi tukang maén bal) atawa ngadéngékeuanana siaran langsung tina radio. Barudak anu mikaresep maén bal biasana mah osok hareureuy di lapang poli ngadon maén bal, da lamun kudu ka lapang maén bal mah lumayan jauh. Lapang poli anu leutik téh dipaké maén bal. Bal anu dipakéna bal biasa anu basajan atawa bal palastik lain bal bliter, da gedé jeung teuas teuing. Bal bliter mah paranti maén bal kolot, jeung kudu maké sapatu paranti maén bal.

Tim maen bal Persib Bandung harita

Dina palebah ngadéngékeun siaran maén bal tina radio, anu dipikalandep téh siaran langsung maénna tim Pérsib Bandung. Lamun tim Pérsib Bandung maén dina Liga, biasana mah osok disiarkeun ngaliwatan radio RRI Bandung, naha arék maén di Bandung atawa keur nyorog ka tempat tim séjén. Ngadéngékeun tina radio téh lain kusabab henteu disiarkeun ngaliwatan tipi, tapi tipi harita mah masih kénéh jarang jeung tacan tangtu disiarkeun. Salian ti éta, ngadéngékeun siaran tina radio mah leuwih ramé jeung leuwih pagot. Raména téh ku anu nyiarkeunana. Ngocoblak mani norolang ngajelaskeun kumaha jalanna maén bal, ti mimiti lalumpatanana anu maén bal jeung pulang antingna bal napikeun ka kaayaan anu keur lalajo maén bal di sisi lapang. Lamun dina asupna jadi gul, siga anu pahibut sorangan.

Ngeunaan Pérsib Bandung mah, harita mah da euweuh deui tim maén bal anu dipikalandepna salian ti tim Pérsib Bandung. Teuing pédah tim Pérsib mah bogana urang Sunda jeung asalna ti tatar Sunda. Komo anu maénna apanan harita mah lolobana asalna urang Sunda, sakumaha aya Robbi Darwis, Ajat Sudrajat, Nandang Kurnaedi, Yudi Guntara, Sobur jeung anu séjénna.

(Gambar meunang nginjeum ti http://stat.ks.kidsklik.com/statics/files/2011/01/129617767991574126.jpg)

Budak anu Masantrén (Santri) mah Jaragoan


Baheula mah anu aya hiji hal anu matak gimir jeung dipikasieun téh. Anu dipikasieun téh lamun panggih jeung jalma atawa budak/rumaja anu réngsé masantrén (santri). Lain kukumaha, anu dipikasieunna téh sieun kalawan teu dihaja naon anu dipigawé atawa diucapkeun matak nyeri atawa matak ngaganggu ka éta jalma/budak anu réngsé masantrén téa.

Ceuk béja ti kolot atawa tina obrolan jalma anu dipikolot, cenah anu réngsé masantrén mah rata-rata jaragoan. Réngsé masantrén téh lain ngan ukur meunang élmu agama atawa bagbagan agama wungkul, tapi miboga kasaktén anu lain joré-joré. Sanajan ngan ukur ngebutkeun carécét (sapu tangan), jalma anu dituju atawa jalma anu disinghareupan ku éta lulusan pasantrén bisa jadi ngarumpuyuk tanpa tangan pangawasa. Éta téh ngan ukur ku ngebutkeun carécét wungkul. Komo deui lamun leuwih ti éta.

Santri anu keur masantren

Ku kaayaan ieu, tangtuna ogé matak hemar-hemir ka jalma anu teu nyaho di nanaon. Nya kaasup kuring. Nu matak, lamun bisa mah henteu panggih jeung jalma anu lulusan pasantrén. Sieun pas dina panggihna manéhna ngebutkeun carécét di hareupeun kuring. Atuh lamun dina kituna téh, kacida bahyana atawa bingungna pikeun kuring.

Ngan untung éta mah jaman baheula, jaman tacan apal dinanaon. Tacan apal di temah wadi, tacan apal kumaha kahirupan sabenerna.

(Gambar meunang nginjeum ti http://azizmoursall.files.wordpress.com/2011/08/ssa41533.jpg)

Nanyaan


Nanyaan diteruskeun kana ngalamar bisa jadi pantona pikeun neruskeun léngkah kana léngkah saterusna dina jujutan panganténan jeung rumah tangga. Lamun hiji jajaka jeung hiji mojang geus deukeut layeut anu teu katalian ku duduluran anu deukeut, biasana mah osok aya maksud. Deukeut layeutna téh lain ngan ukur babaturan wungkul, tapi aya maksud anu tangtu. Ku ayana maksud anu husus jeung tangtu ieu, éta layeut deukeutna téh disebut ku ngaran bobogohan. Lamun ieu kaayaan katohiyan ku kolotna mojang, tangtuna jadi hiji hal anu matak bungah pikeun kolotna éta mojang. Ngan salian ti bungah ogé aya anu matak salempangna. Bungah kusabab budakna geus aya anu nagdeukeutan, atuh salempangna bisi kumaonam.

Jajaka jeung mojang keur paduduaan

Kusabab kitu, kolot anu mikanyaah ka anakna (ka si mojang), tangtuna bakal buru-buru nalék ka éta jajaka anu ngadeukeutan budakna. Naha arék bener-bener atawa ngan ukur heureuy sahariateun wungkul. Lamun bener-bener miboga maksud anu jelas, nya gera datangan atuh imah kolotna éta mojang. Ulah dilila-lila deui bisi kaburu ku batur mantén. Sedengkeun lamun euweuh pamaksudan anu bener-bener, leuwih hadé tong diteruskeun. Komo lamun ngan ukur heureuy wungkul mah.

Dina nepungan atawa ngadatangan kolotna si mojang, aya alusna dibarengan ku kolotna pikeun mastikeun bener-benerna kahayang jajaka téa ka si mojang. Pamaksudan si jajaka ditembrakeun di hareupeun kolotna si mojang, naha arék diwakilan ku kolotna di jajaka atawa anu dipikolotna atawa ku manéhna langsung (si jajaka). Ku jalan ditembrakeunana pamaksudan si jajaka ka si mojang di hareupeun kolotna si mojang, bakal jelas atra kumaha pakaitna antara si jajaka reujeung si mojang. Hubungan anu jelas lain ngan ukur bobogohan wungkul. Da bobogohan mah sakumaha ngaranna, teu miboga harti anu bener atawa nyaan. Bobogohan mah hartina bogoh bobohongan. Jadi bobogohan mah bogohna téh henteu nyaan.

Dina nepungan kolot si mojang, aya basa nanya ti pihak si jajaka, naha si mojang téh saacanna pernah katalian ku jajaka séjén atawa acan. Lamun acan, kakara nembrakeun pamaksudan nepungan kolot si mojang. Pamaksudan pikeun nembrakeun kahayang pikeun nalian si mojang pikeun jadi calon istri si jajaka. Tangtuna di dieu bakal aya dua kaayaan, naha ditarima atawa ditolak. Lamun ditarima (ditarima ku kolotna si mojang atawa ku si mojangna sorangan) ieu pamaksudan, bakal jadi hiji patali jangji pasini yén si mojang moal narima pamaksudan anu sarupa ti jajaka séjén. Duanana katalian ku tali papacangan.

Sanggeus jelas ieu hubungan, tinggal nungguan prungna walimahan panganténan.

(Gambar meunang nginjeum ti internet)

Lebaran Waktuna Mudik


Di ahir bulan puasa, osok aya anu nanya, pokna, “Naha acan mudik?” atawa nanya “Mudik ka mana?” Ditanya kitu téh bingung ogé ngajawabna.

Soalna apanan kuring mah henteu mudik. Cenah éta waktu lebaran balik ka lembur, tapi da rarasaan mah lain mudik. Da balik ka lembur mah geus biasa unggal dua minggu sakali gé kuring mah balik ka lembur. Jadi dina mangsana balik waktu lebaran téh asa teu mudik. Reujeung da balikna ogé apanan deukeut pisan. Ti dayeuh Bandung arék ka lembur téh apanan sasatna henteu ngajlengan galengan wungkul.

Jalma-jalma anu mudik marake motor

Da anu ngaranna mudik mah biasana ogé, sahanteuna sataun sakali jeung ka lembur anu jauh. Disebut mudik téh lamun balik ka lemburna jarang pisan. Pikeun jalma anu jarang balik mah apanan dina waktu lebaran téh jadi kasempetan pikeun mulang ka lembur sorangan, pikeun nepungan anu jadi kolot satutasna digawé atawa ngadon sakola atawa ngadon bumetah di dayeuh anu perenahna jauh. Kasempetan dina lebaran ieu dirojong ogé ku pamaréntah ku jalan ayana peré panjang sababaraha poé dina waktu lebaran. Da ngahajakeun dina waktu salian lebaran mah apanan susah pisan arék nepungan kolot jeung urang lembur téh: ku jauhna reujeung peréna anu ngan ukur ahad wungkul.

Kusabab lila henteu balik ka lembur, dina waktuna mudik téh osok jadi kasempetan pikeun barangbawa ka lembur, oléh-oléh ti dayeuh. Salila sataun henteu balik téh bisa némbongkeun hasil ka urang lembur, meunang naon waé. Atuh teu anéh lamun dina waktuna mudik téh osok angkaribung ku babawaan, kayaning dahareun jeung pakéan. Dina meunang hasil anu gedé di dayeuh, bisa jadi balikna ka lembur téh némbongkeun pakaya beubeunanganana salila gawé di dayeuh.

(Gambar meunang nginjeum ti http://hakimrodamas.files.wordpress.com/2011/08/mudik-sby-lead.jpg)