Rupa jeung Warna nu Asalna ti Alam


Ngeunaan rupa-rupa atawa warna, loba pisan ngaran-ngaran rupa anu meunang nginjeum kecap tina kaayaan di sabudeureun (ti alam, tina kaayaan jeung tina tatangkalan). Sakumaha warna bungur, nurutan rupa atawa warna kembang tangkal bungur. Di sagigireun éta masih loba ngaran-ngaran warna anu diinjeum tina kaayaan di sabudeureun/sakurilingeun séjénna.

Kembang eros kayas ngawakilan rupa kayas

Conto-contona waé:

  1. Héjo pucuk daun (warna pucuk daun, daun ngora)
  2. Héjo lukut (hejo kawas lukut)
  3. Héjo carulang (hejona jukut carulang)
  4. Kayas (kembang eros kayas)
  5. Beureum ati (rupa beureum kawas beureumna ati)
  6. Beureum katusba (rupana kawas beureumna kembang katusba)
  7. Pulas haseup (kawas rupa haseup)
  8. Beureum gedang
  9. Beureum cabé

Tangkal Bungur Reujeung Warna Bungur


Ngeunaan tangkal bungur, teu bisa leupas tina cirina nyaéta rupa atawa warna tina kembangna. Warna kembang bungur mah rupana téh nyaéta bungur. Teuing ti mana asalna ngeunaan ngaran ieu téh. Teuing kusabab rupana bungur terus disebut bungur, atawa rupa (warna) anu sarua reujeung warna bungur téh dingaranan ku warna bungur. Teuing mana heula.

Tapi, kétang kajeun waé ngeunaan hal éta mah teu kudu jadi pabaliut jeung padungdengan.

Anu jadi lenyepaneun mah nyaéta urang Sunda méré ngaran kana warna anu sarua reujeung warna kembang bungur téh nyaéta warna bungur. Kadang aya ogé anu teu ngartieun kana warna bungur. Anu kumaha atuh warna bungur téh? Pon kitu deui reujeung ngaran-ngaran warna anu séjénna saperti kayas, bulao reujeung hawuk.

Da lamun ditilik mah, méré ngaran kana hiji warna téh osok disarupakeun atawa dikaitkeun reujeung warna atawa rupa anu aya disakurilingeun. Sakumaha warna anu tadi. Warna bungur dingaranana ku warna tina kembang bungur. Terus warna kayas meunang nginjeum tina ngaran kembang ros kayas. Warna bulao meunang nyokot tina warna paranti nyeuseuh (sabun) baheula, anu ngaranna téh cenah mah Blau, anu dirobah ucapanana jadi bulao.

Kembang kenop anu warnana bungur (asal poto: http://bp1.blogger.com/_AL7GK_3BsMM/R6U_XYWB7dI/AAAAAAAABXw/weE5FQOdL2A/s1600-h/bunga+kenop.jpg)

Catetan, aya kekembangan anu rupana bungur, tapi ngaranna lain kembang bungur.

Tangkal Bungur


Angin subuh geuning ngahiliwir
Raga nyawa katambias
Geus Nyangreud katineung deudeuh
Geuning
Kembang bungur geuningan ting arulang
Reumisna nungtut ragragan
Cipanon kuring
Tali asih seungit kembang
Disusun ku wening ati
Kanyaah taya sudana

Ngadéngé éta kawih anu judulna Kembang Bungur, jadi inget ka lembur. Inget mangsa keur leutik basa ka leuweung manggihan tangkal bungur. Tangkalna lumayan jangkung jeung henteu lempeng. Ditambah jeung loba dahanan. Anu jadi ciri éta tangkal téh nyaéta pucuk daunna anu rupana (warnana) téh bungur. Sedengkeun ari rupa kembangna mah teu apal.

Sedengkeun di dayeuh ogé, ayeuna mah loba tangkal bungur téh. Ngan waktu ditelek-telek téh, rarasaan mah aya anu béda reujeung tangkal bungur baheula. Béda pisan dina rupa tangkal, daun jeung kembangna.

Teuing pedah pindah tempat jadina, teuing béda jinisna.

Teu apal ogé tah….

Tangkal jeung kembang bungur (asal poto: internet)

Kudu nalungtik ka leuweung deui sigana mah.

Kakawihan Barudak: Nang Ning Nang


Ningningnang ningningnang
doli ndot blem
dalem sumping dor bajidor
tutunjuk kembang malati
ya olé olé ombang
térongna ting belenong
adu riri siri pinyong
inyong inyong mas muria
tukang gandek raja belang

(Dicutat tina: http://www.facebook.com/note.php?note_id=384326600734)

Kakawihan séjénna:

  1. Kakawihan Barudak: Ayun Ambing
  2. Kakawihan Barudak: Hét Hét Embé Janggotan
  3. Kakawihan Barudak: Prang Pring
  4. Kakawihan Barudak: Acung-acungan
  5. Kakawihan Barudak: Olé-oléan
  6. Kakawihan Barudak: Néngnongnéngjak
  7. Kakawihan Barudak: Trang-trang Kolentrang
  8. Kakawihan Barudak: Surser
  9. Kakawihan Barudak: Sieuh-sieuh
  10. Kakawihan Barudak: Nanggerang – Nanggorek
  11. Kakawihan Barudak: Galah Ginder
  12. Kakawihan Barudak: Oyong-oyong Bangkong
  13. Kakawihan Barudak: Punten Mangga
  14. Kakawihan Barudak: Bang Bang Kalima Gobang
  15. Kakawihan Barudak: Sakentrung
  16. Ayang Ayanggung