Mikawanoh Kala (Kalendér) Sunda


Bisa jadi ieu hal téh anu diagulkeun, yén urang Sunda ahirna mah miboga pananggalan sorangan. Urang Sunda miboga kalénder sorangan anu disebut Kala Sunda. Kala Sunda mangrupakeun hiji cara pananggalan anu dumasar kana kalénder lunar atawa kalénder anu dumasarkan kana ngurilingna bulan. Kala Sunda téh dipedalkeun jeung diwanohkeun dina taun 2005 anu mangrupakeun hasil panalungtkan Abah Ali (Ali Sastramidjaja). Kala Sunda mimiti diitung ti taun 122 Masehi.

Kala Sunda

Kusabab Kala Sunda disusun dumasar kana kalénder lunar, Kala Sunda ampir sarua reujeung pananggalan Hijriyah-Jawa. Dina salila sawindu aya tilu taun kabisat, anu nyababkeun lamun indung poéna Ahad Manis, mangka indung poé saterusna ogé Ahad Manis deui. Unggal 120 taun, aya hiji poé anu dipiceun (dileungitkeun), anu nyabakeun indung poéna ngiser anu tadina Ahad Manis jadi Saptu Kaliwon, jeung saterusna. Ngaran-ngaran bulan anu dipaké nyaéta Kartika, Margasira, Posya, Maga, Palguna, Sétra, Wésaka, Yésta, Asada, Srawana, Badra, Asuji. Sedengkeun ari ngaran poé nyaéta Radité, Soma, Anggara, Buda, Respati, Sukra, Tumpek. Pananggalan unggal bulan dibagi ngajadi dua bagéan, nyaéta Suklapaksa jeung Kresnapaksa, anu nyababkeun Kala Sunda mah euweuh anu ngaranna tanggal 16. Istilah-istilah anu dipakéna meunang nyokot tina kalénder Saka, kajaba pikeun ngaran poé Tumpek atawa poé Saptu. Terus hal séjénna anu ngabédakeun reujeung kalénder Saka téh nyaéta tanggal hiji dina Kala Sunda ninggang dina waktu bulan sapotong. Istilah suklapaksa atawa parocaang dina kalénder Saka anu hartina ti mimiti bulan sapotong nepikeun ka bulan purnama, dina Kala Sunda mah miboga harti bulan katempo sapotong. Hal séjénna deui, Kartika. Lamun dina kalésnder Saka mah jadi bulan kadalapan, dina Kala Sunda mah jadi bulan kahiji.

Poé-poé pasaran dina Kala Sunda béda dua poé reujeung kalénder Jawa. Lamun dina kalénder Jawa ninggang di poé Manis (Legi), mangka dina Kala Sunda mah ninggang dina poé Pon. Pananda taun dina sawindu ogé aya bédana. Lamun dina kalénder Jawa mah maké aksara Arab, dina Kala Sunda mah maké ngaran sasatoan: Kebo, Monyét, Hurang, Kalabang, Embé, Keuyeup, jeung Cacing.

Sumber bacaan:

Hajat Mapag Pabaru Sunda 1949 di SapuLidiSawah Resort


Ceuk béja anu kapanggih di internét, dina raraga mapag taun anyar kala Sunda (Pabaru Sunda) geus dilumangsungkeun acara anu maké tempat di SapuLidiSawah Resort di wewengkon Cihideung Lémbang Bandung Barat. Acara anu dilumangsungkeun dina poé Senén-Salasa ping 22-23 Oktober 2012 téh diancokeun pikeun mapag Sawindu Kala Sunda anu ninggang dina ping 1 Suklapaksa Kartika 19949 Cakra Kala Sunda atawa ping 23 Oktober 2012. Ieu acara dimimitian dina jam lima pabuburit.

Wilujeng Pabaru Sunda 1949 Candra Kala Sunda

Acara Pabaru Sunda ieu dimimitian ku mintonkeun Karinding, Rajah Bubuka Kidung Siliwangi Ambu Ottih Rostoyati katut doa babarengan. Saterusna dipintonkeun ogé kamonésan Angklung Buhun disambung reujeung Tarawangsa. Salian ti acara hiburan, aya ogé acara ngaguar Sawindu Kalénder Sunda Caka Sunda anu diancokeun ku Miranda H. Wihardja ti Bengkel Studi Budaya dibarengan ku Prof. Dr. Suhardjo D. Wiramihardja ti Astronomi ITB. Diguar ogé ngeunaan kalénder Sunda nurutkeun pinisepuh Sunda reujeung nurutkeun turunanana.

Acara ieu ditutup ku pintonan Wayang Golek Putu Giri Hardja kalawan dalang Dede Chandra Sunarya.

Kala (Kalénder) Sunda Taun 1945(?)


Sanggeus maluruh maké penyungsi google, anjog ka loka Lembaga Adat Karaton Padjadjaran. Dina ieu loka aya pedalan ngeunaan Kalénder Sunda. Kala (Kalénder) Sunda anu diancokeun téh mangrupa dua gambar anu midangkeun ngaran bulan-bulan katut poé dina unggal bulan Kala Sunda. Dina dua gambar éta dipidangkeun Kala Sunda salila satauneun.

Kala Sunda lambaran kahiji
Kala Sunda lambaran kadua

Kala Sunda anu dipidangkeun nuduhkeun taun 1945, anu ninggang dina taun 2011-2012.

Ngan asa aya anu anéh. Naha bet taun 1945? Padahal apanan nurutkeun inpo anu geus kacatet mangsa tiheula dina pedalan Kamari téh Taun Anyar Sunda anu ka 1948, taun ayeuna téh rarasaan mah taun 1948 dina Kala Sunda.

Keun waé kétang teu kudu jadi masalah. Susuganan waé ka hareupna bakal meunang bongbolongan mana anu sabenerna. Nu penting mah ieu Kala Sunda téh bisa dijadikeun inpo tambahan ngeunaan Kala Sunda.

(Gambar meunang nginjeum ti http://lakpad.blogspot.com/)

Mapag Pabaru Sunda 1949, Iraha Nincak Taun Anyarna?


Meunang gambar ti Kang Anggi Aldila di twitter, anu nyebutkeun ngeunaan Hajat Mapag Taun Anyar Sunda 1949. Ieu hajat mapag Pabaru téh dilumangsungkeun dina poé Saptu ping 20 Oktober 2012, anu kabeneran ninggang dina mangsa Tumpek 12 Asuji 1948 Caka. Ari tempat lumangsungna ieu hajat téh cenah di Pendopo Alun-alun Bandung di Jalan  Dalem Kaum No. 56 Dayeuh Bandung. Dina hajat ieu dipintonkeun kasenian Rajah, Angklung Buncis katut Tarawangsa.

Hajat Mapag Pabaru Sunda

Geus arék taun anyar deui geningan, nya…? Mani teu apal kana mamangsaan dina kala (kalénder) Sunda. Ngaran bulan, ngaran mangsa atawa tanggalna. Jeung iraha ari taun anyarna? Naha lila kénéh atawa sakeudeung deui…?

(Gambar meunang nginjeum ti http://via.me/-66scprg)

Al-Habib Islamic Widget, Wijét Kalénder Hijriyah


ayang miboga kalénder Hijriyah dina dékstop komputer? Gampang…! Kari ngajugjug waé ka loka al-habib, pikeun ngundeur wijét Kalénder Hijriyah. Dina éta disadiakeun rupa-rupa kalender Hijdriyah anu bisa dipaké pikeun diteundeun dina désktop. Jadi salian ti nyadiakeun  wijét kalénder anu bisa diteundeun dina loka (wéb), kalénder anu disadiakeun bisa dipasang dina désktop Windows. Ngan entragan Windows anu bisa dipasanganana ti mimiti Windows Vista ka dieunakeun (Windows Vista reujeung Windows 7). Ieu kalénder diteundeunna dina Desktop Gadgets.

Pilihan pikeun nyieun kalender dina wijet desktop

Pikeun ngala éta wijét, sanggeus asup ka alamat al-habib, pilih panumbu Islamic Calendar. Sanggeus kaluar daptar kalénder, pilih salasahiji wangunan kalénder anu dipikaresep, langsung teken waé kenop Get This Widget. Mangka bakal kaluar lambaran anu ngancokeun setélan kalender anu bakal dijieun. Atur setélanana anu cocog reujeung pangaresep. Sanggeus réngsé ngaturna, terus teken waé panumbu BLOG ME! anu tandana gambar kotak anu kalawan di tengahna aya lambang pesbuk, twitter jeung google+.

Bakal kaluar daptar gambar anu nuduhkeun web pangladén blog kayaning wordpress atau blogspot. Di luhurna aya daptar pilihan anu bisa digunakeun pikeun milih arék di mana diteundeunna éta wijét. Pilih waé desktop supaya bisa ngundeur wijét anu bisa diteundeun dina désktop Windows. Sanggeus milih éta tanda, bakal mucunghul kotak dialog Opening Islamic_Calendar.gadget. Tina éta kotak pilih waé Open with Windows Desktop Gadgets supaya langsung dipasang dina désktop. Teken kenop OK, pikeun ngundeur reujeung masangna. Tungguan nepikeun ka réngséna.

Sanggeus bérées bakal kaluar ancoan anyar dina désktop anu nuduhkeun tanggal ayeuna dina kalénder Hijriyah katut kalénder Maséhi.

Hasilna

Kamari téh Taun Anyar Sunda anu ka 1948


Nurutkeun warta ti inilahjabar.com, dina poéan kamari, Jumaah 4 Nopémber 2011 mangrupakeun poéan taun anyar dina Kaléndér Sunda. Poé Jumaah kamari mangrupakeun poéan kahiji dina taun 1948 dina pananggalan Kaléndér Sunda. Loba kagiatan anu diayakeun, cenah mah dina raraga mapag taun anyar éta téh. Aya kagiatan ngalarung jeung sukuran di wewengkon Cikapundung Wétan. Salian di dayeuh Bandung, kagiatan dina raraga mapag taun anyar éta ogé diayakeun di Ciparay jeung Cilauteureun.

Kalender Sunda

Ngeunaan Kaléndér Sunda ieu diangkat deui ku yasana Abah Ali Sastramidjaja. Kaléndér Sunda mangrupakeun kaléndér pangkolotna anu aya di Indonésia. Malahan mah geus dipagunemkeun dina Seminar Internasional. Kaléndér Sunda sakumaha kaléndér séjénna, dieusi ku 12 bulan. Ngaran-ngaranna nyaéta Kartika, Margasira, Posya, Maga, Palguna, Setra, Wesaka, Yesta, Asada, Arawana, Badra, jeung Asuji. Dina sabulanna, aya 29 atawa 30 poé. Sedengkeun ari ngaran-ngaran poéna dina saminggu nyaéta Radite, Soma, Anggara, Buda, Respati, Sukra, jeung Tumpek.

(Gambar meunang nginjeum ti http://static.inilah.com/data/berita/foto/1792112.jpg)

Ngaran-ngaran Bulan dina Basa Sunda


Nulis ngeunaan kajadian atawa hal anu aya pakaitna reujeung bulan anu eukeur dilakonan, jadi inget kana ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda. Kumaha atuh lamun ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda téh ditaan hiji-hijina. Ngaran-ngaran bulan dina Basa Sunda mah teu leupas tina ngaran bulan dina Basa Jawa jeung ngaran bulan dina Kaléndér Islam (Kaléndér Hijriyah). Da bener ogé, tanggal-tanggal dina pananggalan bulan Sunda mah sarua atawa ampir sarua reujeung pananggalan di Jawa jeung Kaléndér Hijriyah. Anu ngabédakeunana téh ngaran sabagéan bulanna. Sedengkeun éntépanana mah sarua baé. Lobana bulan oge sarua aya dua belas.

Ari ngaran-ngaranna mah nyaéta:

  1. Muharam
  2. Sapar
  3. Mulud
  4. Silih Mulud
  5. Jumadil Awal
  6. Jumadil Ahir
  7. Rajab
  8. Rewah
  9. Puasa
  10. Sawal
  11. Hapit
  12. Rayagung
Kalender Bulan Rayagung 1431

Sedengkeun ngaran poéna mah nyaéta:

  1. Ahad
  2. Senén
  3. Salasa
  4. Rebo
  5. Kemis
  6. Jumaah
  7. Saptu