Tuturut Munding


Inget lamun keur jeung babaturan. Lamun anu saurang (Si Anu) remen nurutan kalakuan atawa lalampahan babaturan anu séjénna, anu diturutanana téh osok nyebut tuturut munding ka si Anu. Lamun nurutanana téh kaleuleuwihi atawa keteterusan osok jadi kesel ka anu diturutanana, kaluar kecap ulah tuturut munding. Kitu cenah, teu meunang tuturut munding. Jalma anu osok nurutan kalakuan atawa lalampahan jalma séjénna osok disebut tuturut munding.

Naha da henteu murutan munding kuring mah. Kitu paling ogé jawaban budak anu nurutanana téh. Apanan anu diturutanana ogé lain munding, tapi jalma kénéh. Kitu alesan budak anu nurutanana. Aya benerna ogé. Anu diturutanana apanan lain munding tapi jalma kénéh, tapi naha bet nelah tuturut munding?

Munding anu ditendok

Cenah, tuturut munding téh sakumaha kalakuan munding. Lamun mundingna geus diténdok, bakal nurut. Nurut ka saha? Nya euweuh deui kajaba ka anu nungtunna. Munding bakal nurut ka jalma anu nungtunna. Teu nempo arék ka mana-mana atawa kumaha-kumahana, pokona mah nurut waé. Dibawa ka tempat anu harésé ogé, nurut waé. Dititah ngeueum di situ ogé daék waé.

Jalma anu tuturut munding ogé sigana mah teu jauh ti kitu. Jalma anu tuturut munding, lain ngan ukur nurutan wungkul kana lalampahan atawa kalakuan wungkul. Leuwih ti éta. Jalma anu disebut tuturut munding mah nurutanana téh bari jeung teu dipikir heula atawa tampa tinimbangan heula. Naon anu dipilampahna teu diukur atawa diniléy heula. Sagala hal atawa perkara anu dilakonan ku anu jadi turutaneunana dipilampah bari jeung teu apal nanaonna, keur naon hal éta dipilampah jeung kunaon sababna hal éta dipilampah. Intina mah, migawé pagawéan (lalampahan) anu teu apal kana naon anu dipigawéna. Asal aya conto ti jalma anu kudu diturutanana, manéhna langsung migawé tampa loba tatanya jeung loba pikiran. Hal ieu condong kana hal anu goréng lain dina perkara anu alus.

Nya…, bisa ogé jalma anu tuturut munding mah jalma anu taya atawa kurang kuat pamadeganana. Sanajan ku tuturut mundingna ogé geus nuduhkeun pamadeganana, tapi angger waé anu ngaranna tuturut munding mah diniléyna téh ka lebah anu goréng.

(Gambar meunang nginjeum ti pesbuk)

Taya Paksaan dina Ngagem Ageman (Agama)


Euweuh paksaan dina agama, saéstuna geus nyata pituduh dibandingkeun reujeung anu kasasar. (QS Al-Baqoroh 2: 257)

Dina ngagem agama, Gusti Alloh henteu maksa jalma pikeun kitu atawa kieu. Naha kudu kitu atawa kudu kieu. Malahan mah arék ngagem agama naon ogé, taya paksaan. Jalma dibéré kabébasan pikeun nangtukeun ageman mana anu arék dipilihna, atawa nangtukeun jalan mana anu arék disorangna. Nyanggakeun ka jalmana.

Jalan lempeng

Ngan dina palebah dieu, jalma kudu bisa tanggung jawab kana pilihanana. Arék milih nanaon ogé atawa arék milih jalan anu kumaha waé ogé, kudu daék tanggung jawabna. Engké waktu ditalék, kudu daék nanggung kana naon anu geus dipilihna.

Dina perkara milih, saméméhna jalma milih tangtuna ogé diwawadianan heula ngeunaan naon waé anu bisa dipilihna. Rupa-rupa pilihan anu bisa dipilih dijelaskeun. Lain ngan ukur jinisna wungkul anu dijelaskeun téh tapi ogé reujeung akibatna lamun milih jalan éta. Aya jalan anu alus, terus kumaha akibatna lamun milih jalan anu alus reujeung kudu kumaha lamun geus milih jalan anu alus éta. Aya jalan anu goréng reujeung kumaha akibatna lamun milih jalan anu goréng éta katut kudu kumaha lamun geus milih jalan anu goréng éta.

Jadi dina unggal pilihan pasti aya akibat anu bakal kalakonan ku jalma anu milih éta pilihan. Naha arék akibat anu ayana di tungtung (di ahir) atawa ogé akibat anu ayana sanggeus nangtukeun pilihan. Lamun dina nangtukeun pilihan mah taya paksaan kudu milih mana, béda reujeung sanggeus nangtukeun pilihan. Akibat anu disababkeun ku milih hiji pilihan éta lain pilihan deui tapi geus jadi paksaan. Lamun milih jalan anu lempeng (alus), mangka kudu ngalakukeun pagawéan anu bener. Kusabab milih jalan anu lempeng, akibatna jalma kudu migawé pagawéan anu bener lain anu salah. Migawé pagawéan anu bener ieu geus jadi hiji paksaan kusabab milih jalan anu lempeng.

Tumbal dina Pulitik


Dunya pulitik, pinuh ku perkara anu nyamuni jeung remeng-remeng teu jelas. Bakating ku teu jelasna, najan anu bodas ogé tacan tangtu miboga rupa bodas. Bisa waé anu bodas téh katempona mah hideung. Pon kitu deui sabalikna, anu hideung bisa jadi bodas atawa rada-rada bodas.

Salasahiji anu diparebutkeun dina pulitik

Dina dunya pulitik mah, unggal jalma miboga kahayang jeung cita-cita anu ampir sarua tapi tara bisa akur antara hiji jalma reujeung jalma séjén atawa antara hiji golongan jalma reujeung golongan séjénna. Dua urang jalma atawa golongan anu miboga udagan anu sarua, tacan tangtu bisa sareundeuk saigel, sabobot sapihanéan. Kalolobaanana mah silih sigeung jeung silih éléhkeun. Udagan dina dunya pulitik mah biasana kahayang anu kudu dihontal jeung dikeukeuweuk ku sorangan atawa ku hiji golongan. Jalma atawa golongan séjén mah ulah bisa ngahontal. Teu aneh sanajan jeung dulur sorangan lamun béda golongan atawa jadi saingan dina marebutkeun perkara pulitik osok matak ngaruntagkeun tali babarayaan.

Dina ngahontal perkara pulitik biasana osok aya hal-hal anu leuwih kejem deui. Pikeun ngahontal tujuan pulitikna, osok aya waé anu ngagunakeun jalan anu goréng. Bakating ku hayang meunang sorangan atawa meunang golonganana, sagala jalan najan goréng, bakal disorang. Najan kudu ngagogoréng lawan pulitikna, pasti dijalankeun. Najan kudu ngorbankeun lawan pulitikna, bakal dilakonan. Anu leuwih kejemna deui, aya ogé anu wani ngorbankeun babaturan anu sagalur dina ngalakonan pulitikna. Asal tujuan pulitikna bisa kahontal najan kudu ngorbankeun babaturan sagolonganana, pasti dilakonan. Nu penting mah tujuan bisa kahontal.

(Gambar meunang nginjeum ti http://2.bp.blogspot.com/-dYtB-I9Rk5Q/TbTh_8rppdI/AAAAAAAAAQ4/LUD5xKNTUpw/s1600/capres1.jpg)

Haliah Dunya Nempo ka Handap, Perkara Ahérat Nempo ka Luhur


Saur pun guru, dina nyanghareupan kaayaan anu matak pikasirikeun, naha sirik anu meunang (sirik anu alus) atawa sirik anu teu meunang (sirik anu goréng), aya dua hal anu kudu jadi catetan. Duanana kudu dicatet jeung dilaksanakeun supaya ulah nepikeun ka tigebrus kana sirik anu goréng. Sakumaha anu geus kamaphum, anu ngaranna sirik mah datangna lamun nempo kaayaan batur anu béda reujeung urang, utamana lamun batur leuwih onjoy atawa saluhureun diri urang.

Sirik ka babaturan

Dua hal anu kudu dicatet téh nyaéta kudu apal kudu ka saha urang miboga sipat sirik, supaya sirikna jadi miboga niley alus. Aya sirik ka jalma anu sahandapeun urang, jeung aya sirik ka jalma anu saluhureun urang. Dina perkara naon urang kudu sirik ka jalma anu ayana di saluhureun urang, jeung dina perkara naon urang kudu sirik ka jalma anu aya di sahandapeun urang (biasana mah ka jalma anu kaayaanana di sahandapeun mah tara sirik).

Dina palebah sirik ka jalma anu ayana di sahandapeun urang (lamun arék nyebut sirik), bisana mah dina haliah dunya atawa perkara dunya. Dina perkara haliah dunya, urang kudu nempo ka jalma-jalma anu kaayaanana di sahandapeun urang. Lamun nempo jalma anu kaayaanana di sahandapeun mah biasana moal sirik, da naon anu kudu dipikasirikna. Jadi supaya ulah nepikeun ka sirik ngeunaan kadunyaan, kudu loba nempoan jalma anu kaayaanana di sahandapeun.

Kumaha dina perkara ahérat? Dina perkara aherat mah kudu sablikna. Perkara aherat mah kudu nempoan jalma anu ayana di saluhureun, supaya jadi sirik, naha batur mah bet loba ibadahna. Lamun sirik ka jalma anu loba ibadahna, tangtuna ogé bakal ngakibatkeun hayang nurutan ngalobaan ibadah.

Kitu saur pun guru téh….

Sirikan ka Batur


Kuring jeung batur. Kuring nempo batur. Lamun batur kitu, asa kuhayang kitu. Lamun batur kieu asa kuhayang kieu. Batur miboga itu, asa kuhayang miboga itu. Batur bisa kieu asa kuhayang bisa kieu. Da kumaha deui, bet asa hayang sarua reujeung batur. Malahan lamun bisa mah ngaleuwihan batur. Batur teh kudu éléh ku kuring, ulah nepikeun batur ngéléhkeun kuring.

Tapi naha kudu kitu? Naha bet sirikan ka batur? Pédah batur kitu atawa boga anu kitu, naha kuring kudu kitu ogé? Naha kudu kitu?

Saur pun guru mah, aya dua hal ngeunaan sirik nempo batur bisa kitu atawa miboga hal anu kitu. Najan sirik téh goréng, tapi teu kabéh sirik éta goréng. Aya sirik anu alus. Anu kumaha atuh sirik anu meunang (alus) jeung sirik anu teu meunang (goréng) téh?

Sirik ka babaturan

Sirik anu hadé mah nyaéta sirik kana pasipatan atawa kalakuan jalma anu alus. Sirik ieu ngabalukarkeun hayangna nurutan milampah pagawéan anu alus ogé. Jadi lamun nempo kalakuan jalma séjén anu hadé atawa alus, kudu sirik hayang nurutan milampah kahadéan deui. Sedengkeun sirik anu goréng mah biasana hayang miboga naon anu dipiboga ku batur, supaya bisa kapimilik ku dirina kalawan batur jadi henteu ngapimilik. Lamun batur boga harta anu loba, dirina hayang boga ogé kalawan batur anu miboga harta hayangna jadi miskin.

(Gambar meunang nginjeum ti http://4.bp.blogspot.com/-YOnaa_rQF3k/TmM_XrFuWVI/AAAAAAAAADk/_WOeIu_-2yU/s1600/iri.jpg)

Melak Cabé Bakal jadi Cabé, Melak Bonténg Bakal jadi Bonténg


Aya cabé aya bonténg. Aya tangkal cabé aya ogé tangkal bonténg. Duanana osok jadi pepelakan di kebon atawa di huma. Naha jadi pepelakan anu utama atawa pepelakan anu ngan ukur panambah wungkul. Pepelakan anu utama, atuh kebon téh dipinuhan ku cabé atawa bonténg. Sedengkeun lamun jadi pepelakan panambah mah biasana osok dipelak dina sela-sela pepelakan séjénna kayaning paré di huma. Sanajan ngan ukur jadi pepelakan panambah, ari ngahasilkeunana mah angger waé ngahasilkeun atawa buahan anu bisa dipanén dina waktuna panén.

Sanajan duanana mangrupakeun pepelakan anu sarua bisa dipelak kalawan dihijikeun melakna dina hiji tempat atawa kebon, duanana mangrupakeun pepelakan anu béda. Béda kacida. Da ku nempo atawa ngadéngé ngaranna ogé apanan geus béda. Dina wujudna ogé béda, pon kitu deui rasa jeung mangpaatna. Wujudna beda, anu hiji mah leutik anu hiji ma gedé. Rasana, anu hiji mah lada anu hiji deui mah henteu. Mangpaatna anu hiji mah bisa didahar kalawan ditambulan, sedengkeun anu hiji deui mah langka anu daékeun nambulan. Ditambah deui tangkalna ogé béda, anu hiji mah ngareuy, sedengkeun anu hiji deui mah miboga tangkal.
Sanajan loba bédana, lain hartina henteu bisa dihijiken atawa dicampurkeun. Aya kalana kadaharan anu mangrupakeun campuran antara cabé jeung bonténg. Lamun eukeur hayang petis bonteng, cabé jeung bonténg bakal patepung lawung paamprok jonghok. Kitu deui jeung kadaharan cobék bonteng katut karédok. Pacampurna dina ieu hal mah matak resep ka anu ngadaharna, komo pikeun anu mikaresep kadaharan saperti kitu mah.

Cabe jeung bonteng dina tangkalna

Ngan nyakitu téa, anu ngaranna cabé mah béda reujeung bonténg. Moal pahili antara cabé jeng bonténg. Atawa pasalia ngahasilkeun. Tangkal cabé mah bakal ngahasilkeun cabé, sedengkeun areuy bonténg mah bakal ngahasilkeun bonténg. Moal aya tangkal cabé anu ngahasilkeun bonténg atawa sabalikna.

Melak cabé bakal jadi cabé, melak bonténg bakal jadi bonténg. Melak hadé bakal jadi hadé melak goréng bakal jadi goréng.

(Gambar meunang nginjeum ti internét terus diropéa)

Ngagandeuang


Nutup lawang kagorengan
Muka lawang kahadean
Nyengker pasalingsingan
Nyangcang pasaliaan

Na reumbayna cimata
Na ngeclakna cikasedih
Na nyurucudna cipanon
Na alumna paroman

Tukang titinggal baheula
Ayeuna tincakeun leumpang
Gigireun nu sasampiran
Hareupeun na sasampeuran

Gagalur waktu nu tangtu
Ngeteyep lain halon
Leumpang henteu ngadandeuang
Lumpat nu muru jugjugan

Ngagandeuang

(Gambar meunang nginjeum ti http://groups.inf.ed.ac.uk/mrg/gallery/melrose2004/walking.jpg, Dicutat tina http://www.facebook.com/note.php?note_id=10150376212441894)