Pawéy Pangwangunan dina Milangkala Kamerdikaan Indonésia


Geus jadi kabiasaan ti béh ditu mula lamun dina ngareuah-reuah Agustusan (17 Agustus), unggal taun satutasna miéling kamerdikaan Indonésia, di kacamatan osok diayakeun pawéy pangwangunan. Unggal désa anu aya di kacamatan téh ngabringkeun masarakatna supaya mintonkeun kamonésanana di hareupeun panggung gegedén katut juri anu méré niléy. Unggal désa pahadé-hadé jeung paalus-alus abringan katut kamonésan anu dipintonkeun.

Abringan dina pawey pangwangunan
Abringan dina pawey pangwangunan

Kabiasaan anu geus aya ti jaman Pa Soeharto jumeneng kénéh ieu, bisa dijieun raraméan atawa hiburan pikeun masarakat. Lamun dina poé-poé biasa mah ngadekul digarawé, dina waktuna pawéy pangwangunan mah bisa arulin ka kacamatan sakalian ngabring atawa ngadon nongton anu pawéy.

Dina abringan, unggal désa mintonkeun kamonésan anu aya di désana séwang-séwangan. Sagala rupa jinis pagawéan masarakatna dipintonkeun. Anu budak sakola ngabring bari mintonkeun saragamna, ti mimiti budak SD nepikeun ka SMA. Kitu deui reujeung anu séjénna saperti ibu-ibu pangaosan, hansip, guru, ngilu ngabring maraké saragamna séwang-séwangan ngawakilan désana. Anu pagawéanana kana tatanén ogé henteu tinggaleun, mintonkeun hasil tatanénna. Teu anéh lamun dina abringan téh aya anu ngadon nanggung cau, ngagotong paré meunang ngageugeusan, aya ogé anu mawa pacul katut dilengkepan ku maké dudukuy cetok.

Salian ti mintonkeun anu nyirikeun kaayaan masarakatna, dipintonkeun ogé kamonésan séjénna anu jadi kabinékasan masarakatna. Aya anu ngagogotong wangunan anu ngaharib-harib kana imah anu dieusi ku kadaharan, jeung kabinékasan séjénna. Pokona mah pikeun ngareuah-reuah jeung pikeun nambahan niléy, sagala pamanggih anu motékar téh dikedalkeun jeung dijanggélékeun.

Di tungtung acarana, juri milih pamilon (désa) anu jadi jawarana. Jawara kahiji nepikeun katilu anu dilélér piala.

(Sumber potret @jangagung48)

Kamonésan Tangtara Indonesia


Ceuk béja mah cenah, tangtara Indonésia mah miboga kamonésan sorangan anu bisa jadi pangbébéda reujeung tangtara-tangtara ti nagara séjén. Lamun di nagara séjén mah, anu ngaranna tangtara téh ngan ukur ngurus jeung miboga pangabisa keur perang wungkul, tangtara Indonésia mah henteu kitu. Tangtara Indonésia mah salian ti nguruskeun ngeunaan perang téh ogé osok nguruskeun hal séjénna. Jadi lain ngan ukur nguruskeun jeung ngeukeuweuk sanjata atawa bedil wungkul anu dipigawéna téh. Tangtara Indonésia mah bisa macul, ngawangun imah atawa sasak pikeun masarakat jeung mantuan gawé babarengan di masarakat.

Tangtara keur gawe babarengan reujeung masarakat

Teu anéh lamun sababaraha waktu katukang mah aya program anu ngaranna AMD (ABRI Masuk Désa). Tangtara anu ngiluan éta program ngilu anclub kana kahirupan masarakat utamana dina masalah gawé babarengan (gotong royong). Lamun aya masarakat anu keur gawé babarengan memener jalan atawa sasak, tangtara ogé miluan gawé babarengan.

Ngan hanjakal éta program téh ayeuna mah geus henteu dipigawé deui. Program AMD (ABRI Masuk Désa) geus henteu dilumangsungkeun deui. Da cenah éta mah program anu dijieun ku pamaréntah Orde Baru anu dipingpin ku Pa Suharto. Sanggeus jaman orde réformasi mah tangtara téh dititah balik deui ka barakna séwang-séwangan pikeun nguruskeun urusan pokona salaku tangtara tukang ngajaga nagara.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.blogspot.com/)

Jugul


“Ma, anu kamari téh saha?” Si Acim nanya ka indungna.

“Anu mana?” Indungna si Acim malik nanya.

“Anu kamari téa ningan anu nganteurkeun surat.” Ceuk si Acim.

“Oh, éta. Éta mah Bah Nono, ti Désa.” Témbal indungna si Acim.

“Tebih atuh nya, Ma.”

Indungna si Acim unggeuk.

“Ngahaja éta téh Ma, ka dieuna?” Si Acim nanya deui.

Indungna unggeuk deui, tanda ngaheueuhkeun.

“Nganteurkeun serat?” Si Acim nanya deui.

Indungna si Acim teu ngajawab.

Jugul (asal poto: http://eksposnews.com/photo/dir102010/1286325717tukang%20pos.jpg)

“Kersaan nya Ma…?”

“Apanan éta mah geus jadi tugasna.” Ceuk indungna si Acim.

“Tugas naon kitu Ma?” Si Acim panasaran.

“Apanan nganteur-nganteurkeun surat.”

“Oh kitu.” Si Acim unggut-unggutan.

“Enya. Bah Nono téh tugasna jadi tukang nganteur-nganteurkeun surat.” Témbal indungna si Acim.

“Janten tukang pos nya Ma?” Si Acim nanya deui.

“Lain. Bah Nono mah jugul.” Témbal indungna.

“Jugul…?” Si Acim heraneun. “Jugul téh naon kitu Ma?”

“Apanan tukang nganteur-nganteurkeun surat.”

“Oh….” Si Acim ngartieun. Manéhna embung kapapanjangan.

Ciri Sabumi Cara Sadésa


“Mon, cenah lanceukna si Duyéh téh geus balik deui ti dayeuhna?” Si Acim nanya ka si Omon, “bener éta téh?”

“Heu-euh cenah mah.” si Omon ngaheueuhkeun.

“Kunaon nya? Apanan kakara dua minggu kamari lain indit ka dayeuhna téh?” Si Acim héraneun, sigan nanya ka dirina sorangan. “Teu betah kitu di dayeuhna.”

“Lain cenah mah lain teu betah.” Témbal si Omon.

Pancuran

“Kunaon atuh nya…?”

“Aya anu ngabéjaan mah cenah gara-gara cai.” Ceuk si Omon bari ngahuleng.

“Gara-gara cai…?” Si Acim melong.

“Heueuh, teu pira sababna mah. Ngan ukur ngeunaan cai wungkul.” si Omon ngajéntrékeun.

“Maksudna teh kumaha? Bet gara-gara cai bet bisa balik deui ka lembur?” Si Acim héran jeung panasaran, “naha di dayeuh mah euweuh cai kitu? Béda jeung di urang sanajan rada jauh ogé, apanan cai mah moal kakurangan.”

“Lain euweuh cai cenah mah.”

“Terus…?”

“Ceuk tatangga kuring mah…, naon nya kamari téh…,” si Omon ngahuleng. Nginget-nginget obrolan tatanggana waktu kamari.

Si Acim milu cicing. Ngadagoan si Omon neruskeun omonganana.

“Eh, heueuh. Gara-gara cai…,” si Omon deui.

“Ah, manéh mah. Apanan éta mah enggeus tadi ogé.” Si Acim megat omongan si Omon.

Si Omon teu maliré kana ucapan si Acim. “Ieu cenah, sababna mah. Apanan lamun di urang mah cai anu di tampian téh tara dicocokan, nya? Bener lin?”

Si Acim unggeuk, nyatujuan omongan si Omon.

“Tah di dayeuh mah apanan anu ngaranna cai téh kudu meuli. Jadi cai téh ulah diawur-awur, ulah dipiceunan.” Si Omon neruskeun ucapanana.

“Pakaitna jeung lanceukna si Duyéh?” Si Acim tacan ngarti kana maksud si Omon.

“Enya, sababna mah éta, cai tina kokocoranana téh tara dicocokan.” Ceuk si Omon.

Si Acim ngahuleng kénéh. Bingung.

“Kieu atuh. Di dayeuh mah cai tina kokocoran téh kudu ditutupan supaya ulah kapiceun da kudu dibayar. Sedengkeun di urang mah pancuran téh ulah dipendet, ulah dicocokan da bisi bedah tempat caina.” Si Omon ngajéntrékeun. “Tah, meureunan lanceukna si Duyéh téh geus biasa tara nyocokan cai pancuran, jadi waé cai anu di imah dununganana téh tara dicocokan. Jadi waé caina téh kapiceunan. Mangkaning cenah ti isuk nepikeun ka beurang.”

“Oh…, kitu. Kakara ngarti atuh lamun kitu mah.” Si Acim nepak tarang manéhna. “Gara-gara éta nya….”

“Heu-euh. Eta téh cenah lain sakali dua kali, ampir unggal poé. Da poho meureunan najan geus dipapatahan ogé.”

“Jadi, lamun kitu mah balikna téh lain teu betah nya, tapi kusabab dititah balik ku dununganana jigana mah.”

“Bener…! Sarantuy pikeun Acim.” Ceuk si Omon ngaheureuyan si Acim bari ngacungkeun jempolna.

Si Acim nyenghél.

Deukeut Anggang Ceuk Urang Lembur jeung Urang Dayeuh


Waktu babaturan ngayakeun KKN ka daerah pasisian, maranehna teu arapaleun kumaha kaayaan wewengkon tempat pikeun ngalaksanakeun KKN-na. Kusabab kitu, maranehna saacanna prak ngalaksanakeun KKN, nya disungsi heula eta tempat teh, supaya pas dina ngalaksanakeunana geus apal lebah-lebahna. Dina poean ngajugjug eta wewengkon, maranehna kabehanana miang naek mobil salasaurang babaturanana babaturan. Nepi ka desa anu dijugjug, diteruskeun muru ka lembur anu bakal dijadikeun tempat KKN. Jalan anu disorang teh geus butut sanajan geus diaspal oge. Jalanna loba anu barolong, lalogak.

Kusabab hayang apal sabaraha lila deui ka lembur anu dituju, maranehna teh neangan jalma anu bisa dipake tatanya. Tapi teu manggih wae. Sanggeus sababaraha waktu, di sisi jalan aya jalma sababarah urang eukeur nanggung parab meunang ngarit. Nya aya kasempetan pikeun nanyakeun lembur anu arek dituju. Naha jauh keneh atawa geus deukeut. Sanggeus deukeut mah, babaturanana babaturan anu jadi supir teh nanya ka eta urang lembur ngeunaan lembur anu dituju. Nya meunang cekelan yen lembur anu dituju teh teu pati jauh, geus deukeut. Nya maranehna teh barungah da geus deukeut.

Tapi, ceuk babaturan ka babaturanana babaturan eta, nyebutkeun ulah waka bungah. Soalna anu ngaranna deukeut ceuk urang lembur mah beda jeung deukeutna urang dayeuh. Kitu cenah.

Bener kitu…?

Aya benerna oge. Anu ngaranna deukeut jeung jauh ceuk urang dayeuh mah beda jeung jauh deukeutna pikeun urang lembur. Ceuk urang lembur mah, anu ngaranna deukeut teh tacan tangtu deukeut euceuk urang dayeuh. Ceuk urang lembur mah anu ngaranna deukeut teh bisa anggangna dua kilo, atawa tilu kilo. Sedengkeun ceuk urang dayeuh mah, anu ngaranna dua kilo atawa tilu kilo teh bisa jadi mangrupakeun tempat anu jauh.

Jadi jauh jeung deukeut teh eta kumaha anu nganggapna, kumaha jalmana. Da urang lembur mah biasana lamun iinditan neangan pakasaban teh: indit ka kebon atawa ka serang (sawah) teh tara deukeut-deukeut. Aya anu boga kebon atawa sawah anu anggangna lima kilo leuwih ti lembur teh. Pikeun muru ka eta kebon atawa sawah teh, teu make kandaraan tapi kujalan leumpang. Jadi anu ngaranna lalampahan tilu kilo mah teu pati katara jauhna. Geus dianggap deukeut wae. Beda jeung urang dayeuh….