Caang Bulan Dadamaran


Lamun dina wanci peuting, saméméh aya listrik mah anu biasa nyaangan di imah téh taya deui salian ti damar atawa cempor. Damar anu dieusian ku minyak tanah téh diseungeut supaya bisa nyaangan rohangan di imah. Lumayan bisa nyaangan pikeun sarohanganeun mah.
Dadamaran, asal kecapna tina damar, anu miboga harti nyieun pagawéan ngagunakeun damar pikeun nyaangan (supaya jadi caang). Damar diseungeut ku seuneu supaya hurung. Tempat anu poék dina wanci peuting téh jadi caang tina cahaya seuneu damar. Ngan tempat anu bisa dicaangan ku damar mah henteu ka lega teuing. Cahya tina damar mah ngan ukur bisa nyaangan tempat anu leutik saperti rohangan imah.

damar atawa cempor
damar atawa cempor

Kumaha lamun dadamaranana dina waktu caang bulan? Moal aya mangpaat nyeungeut damar dina waktu caang bulan mah. Cahya tina damar bakal kasilep ku cahya bulan. Caang kénéh cahya bulan tibatan cahya seuneu tina damar. Cahya bulan mah bisa nyaangkan ka saban wewengkon katojo ku cahya bulan, sedengkeun cahya seuneu tina damar mah ngan ukur bisa ngaangan patempatan anu heureut.
Jadi, dina waktu caang bulan mah alusna henteu dadamaran (ngahurungkeun damar pikeun nyaangan).

Élmu Ajug


Ngadéngé kecap ajug pasti inget kana lalangit atawa luhur lawang panto. Pikeun jalma anu jangkung mah aya istilah ngajug lamun tangtunganana nepi kana luhur lawang panto atawa lalangit imah. Pajarkeun téh ngajug lamun keur nangtung sirah bisa nepi kana luhur lawang panto. Biasana jalma anu ngajug mah pangawakanana téh jangkung. Jangkungna leuwih ti jangkung jalma ilaharna. Lamun ngaliwatan lawang panto téh kudu ati-ati da bisi tidagor kana lawang panto. Jadi, ajug téh teu jauh tina istilah jangkung. Jangkung leuwih ti ilaharna.

damar atawa cempor

Salian ti éta, ajug téh mangrupakeun ngaran pikeun damar atawa cempor anu jangkung. Jangkungna henteu ilahar reujeung damar atawa cempor biasa. Cempor jangkung lamun dihurungkeun atawa diseungeut, osok nyaangan ka sakurilingeunana. Dina palebah ajug (cempor jangkung), sarua waé bisa nyaangan sabudeureunana, ngan nyaanganana téh ka tempat anu rada jauh ti tempat neundeun ajugna. Ari tempat anu deukeut atawa dideukeuteun neundeunna mah angger waé poék, teu kacaangan.

Jalma anu miboga élmu ajug, ampir sarua reujeung ajug ieu. Jalma anu miboga élmu tapi ngan ukur bisa mangaruhan atawa bisa dimangpaatkeun ku batur. Élmu anu aya dina dirina henteu bisa dimangpaatkeun ku dirina.

(Gambar meunang nginjeum ti http://teatersundakiwari.wordpress.com/)