Silih Anteuran Dahareun dina Saur Munggaran


Manjing wanci janari leutik poé munggaran bulan puasa, pikeun ibu rumah tangga mah waktuna pak pik pek di dapur. Nyayagakeun dahareun pikeun dahar saur, ngadon masak di dapur. Réngsé nyayagakeun dahareun katut ngidangkeunana dina méja dahar atawa dina samak di tengah imah, kakara ngahudangkeun sakabéh anu cicing di imah (salaki jeung anakna).

Teu réngsé di dinya, biasana mah bari ngadagoan wancina saur bareng, ngider heula ka tatangga. Ngadon silih anteuran dahareun ka tatangga heuseusna tatangga anu dareukeut. Lamun henteu nganteuran, biasana mah aya anu ngadon nganteuran. Tegesna silih anteuran dahareun, saha anu ti heula nganteuran nya nganteuran. Silih cobaan dahareun jeung tatangga. Mulangna ti tatangga téh lengoh. Osok beubeunangan ogé dahareun paméréna tatangga anu dianteuran. Lamun aya tatangga ngadon nganteuran, saméméh mulangna dibekelan heula dahareun.

Wilujeng ngalaksanakeun ibadah shaum Romadhon 1436 H
Wilujeng ngalaksanakeun ibadah shaum Romadhon 1436 H

Alusna, anu teu nyadiakeun dahareun sakumaha dahareunana tatangga, bisa ngasaan dahareun tatangga. Anu teu meuncit hayam, bisa ngasaan dahar hayam panganteuran tatangga anu meuncit hayam. Anu teu boga lauk, bisa ngadahar lauk panganteur tatangga anu bogaeun.

Paraseuneu


Di pawon atawa dapur, osok aya tempat di luhureun hawu pikeun teuteundeunan. Ieu tempat osok dipaké pikeun teuteundeunan barang atawa dahareun anu perlu dihaneutan atawa digarang. Ieu tempat disebutna téh paraseuneu.

Paraseuneu di luhureun hawu
Paraseuneu di luhureun hawu

Nilik kana ngaranna mah ampir sarua reujeung para, anu aya di luhureun imah handapeun hateup. Ngan anu ngabédakeunana nyaéta anu tadi téa: paraseuneu mah osok dipaké pikeun teuteundeunan barang atawa dahareun anu perlu hawa haneut atawa panas. Salian ti éta téh, dijieunana ogé di luhureun hawu (luhureun seuneu di hawu).

Dina paraseuneu biasana mah osok jadi tempat pikeun neundeun hasil tatanén anu baris dijadikeun bibit pepelakan kayaning jagong, siki cabé, suuk, kacang taneuh, siki waluh jeung siki bonténg. Bisa ogé dijadikeun pikeun ngagarang dahareun supaya awét lila (hadareun jadi garing). Salian ti dahareun, aya ogé pikeun teuteundeunan wawadahan kayaning boboko jeung nyiru supaya garing henteu katiisan.

Mahalna Dahareun di Jero Bandara Soekarno-Hatta


Kusabab naék kapalna kudu entragan jam 9, kapaksa kudu nungguan heula di bandara. Da inditna mah bareng reujeung anu entragan isuk-isuk. Untung wae henteu sorangan indit beurangna. Néangan tempat nungguan bagéan indit jam 9, euweuh tempat cicing anu ngeunaheun. Aya ogé tempat cicing anu ngeunaheun di jero rohangan anu jualan dahareun, da loba korsi reujeung méja.

Anu ngaranna tempat ngajualan dahareun mah nyadiakeun tempat cicing korsi méja téh taya deui salian ti pikeun anu ngadon dahar atawa jajan. Kapaksa waé ngadon asup ka jerona sakalian sarapan, da basa indit tacan sarapan heula. Néangan tempat anu di juru supaya rada ngeunaheun najan kudu ngajéngjéhé nundutan. Sakalian waé pésen dahareun pikeun sarapan. Cenah kudu nyokot sorangan….

Kapaksa waé milih dahareun anu aya. Supaya murah, milih dahareun téh anu basajan waé. Henteu daék milih dahareun anu anéh-anéh da bisi mahal. Kabeneran mawa duitna saeutik. Saméméh dibawa ka méja, kudu diitung heula katut dibayar heula. Sanggeus diitung, katut kaluar hargana, mani ngajenghok. Mani mahal-mahal teuing? Alakadar dahar sangu meunang ngagoréng ditambah ku angeun sop baso ditambah cai akua hiji, hargana nepikeun ka 35 rebu….

Tapi kumaha deui, da geus diwadahan. Kapaksa waé dibayar.

Mani mahal-mahal teuing. Kawas di tempat pakanci waé, hahargaan téh naékna teu adeuh. Naha kusabab mayar séwa tempatna kitu mahal téh atawa kusabab hal séjénna? Hanas teu bebekelan ti luar. Saacanna asup ka jero bandara téh meuli heula dahareun pikeun bekel di jero bandara katut di jalanna. Éta wae mangsa geus asup ka jero deui saacanna naék kapal, hayang nginum téh kudu ngaluarkeun béaya 5 rebu pikeun meuli cai téh anu dibotolan. Nalika di awang-awang ogé sarua, harga dahareun anu dijual téh asa mahal….

Tempat caricingna jalma anu arek naek kapal ngapung

Ka hareupna mah, lamun arék iinditan téh kudu bebekelan heula. Kawas baheula lamun arék indit pakanci téh apanan osok nimbel heula pikeun bekel di jalan, sakalianeun lapar téh kari muka timbel (bekel).

(Gambar meunang nginjeum ti http://jurnalpatrolinews.com/)

Mawakeun ka Guru Kelas Nalika Lulus Sakola


Dina nalika lulus ti sakola dasar (SD), geus jadi kabiasaan pikeun barudak sakola anu lulus ti kelas genep SD osok mawakeun ka guru kelas hususna ka guru kelas genep. Sanggeus diwawarkeun ngeunaan lulus jeung henteuna, barudak anu lulus téh osok ngahajakeun datang ka imahna guru kelas bari barangbawa. Babawaan sarupaning dahareun anu dibérékeun ka guru kelas. Itung-itung tanda mulangtarima ka guru anu salila ieu ngawurukan di sakola nepikeun ka lulusna.

Sanajan henteu jadi hiji kawajiban atawa anu dikudukeun, geus jadi kabiasaan pikeun barudak kelas genep. Angkatna bisa babarengan atawa sorangan-sorangan, ngahajakeun ngadatangan imah guru. Malahan pernah aya babaturan (lanceuk kelas) anu ngadon mawakeun sanajan geus liwat li lulusna (anu lulusna taun kamarina).

Ieu mah pangalaman baheula keur sakola. Ayeuna mah kurang apal, naha aya kénéh ieu kabiasaan téh atawa geus ilang.

Mawakeun ka Kolot jeung Dulur anu Jauh


Réngsé silaturahmi reujeung tatangga, waktuna pikeun munjungan ka kolot reujeung dulur-dulur. Dulur reujeung kolot anu lemburna rada jauh, dina poéan lebaran mangrupakeun waktuna pikeun silaturahmi, babagi kabungah ku jalan munjungan reujeung mawakeun dahareun. Dahareun anu disadiakeun sapoé saacanna dibagi-bagi, sawaréh pikeun dahareun kulawarga, sawaréh deui pikeun bawaeun ka kolot reujeung dulur dina poéan lebaran.

Kiriman anu biasa dibawa diantarana sangu timbel reujeung deungeunna saperti daging, ditambah ku opak jeung rangginang atawa wajit. Nya, nu penting mah sabangsaning dahareun anu aya atawa ngahaja diayakeun. Kadaharan anu bisa disebut basajan, pikeun urang lembur, taya kadaharan anu araranéh. Da anu pentingna mah, silaturahmina ka dulur jeung kolot anu perenahna atawa lemburna jauh. Ngamangpaatkeun waktu lebaran sataun sakali pikeun ngaraketkeun deui tali kukulawargaan, da lamun ngahaja dina waktu séjén mah biasana rada susah ku lobana pagawéan.

Jalma-jalma keur sagaya pikeun mawakeun

Atuh dina mangsana bisa tepung jeung ngariung reujeung kolot atawa dulur téh osok matak uplek ngobrol, sagala diobrolkeun. Karasa sonona ku lila teu papanggih, bari sasalaman ménta panghampura tina sagala kagoréngan, ditambah ku dahareun anu dibawa sanajan ngan ukur saeutik jeung basajan. Teu wudu bungahna bisa ngaraketkeun deui duduluran, bisa apal saha waé dulur anu lemburna jauh. Susuganan kahareupna moal pareumeun obor.

Dina waktu balikna, tara léngoh teuing. Wadah babawaan mangsa datang téh osok aya eusian deui.

Ngadulag Ngurilingan Lembur


Dina wanci ngagayuh ka tengah peuting, barudak téh biasana mah beuki ramé. Pasalna mah aya hiji kabiasaan di lembur pikeun ngadulag bari ngurilingan lembur, mapay jalan gedé atawa jalan paranti liwat urang lembur. Nguriling bari ngadulagna téh lain ngan ukur raraméan ngadulag ngurilingan lembur tapi aya maksud séjén, nyaéta pikeun méntaan dahareun anu bakal dibikeunkeun ka masigit. Tapi sabenerna mah da lain ménta, da urang lembur teu kudu dipénta. Anu apal mah diburitna ogé geus nyadiakeun dahareun kayaning opak, rangginang, wajit reujeung papais katut cau pikeun dibérékeun ka barudak anu ngadon ngider bari ngadulag. Nya barudak anu ngahaja ngurilingan lembur téh teu kudu hésé capé ngengetrok panto unggal imah pikeun méntaan dahareun pikeun ka masigit. Urang lembur anu dina waktu ngadéngé sora bedug atawa dulag ngadeukeutan ogé geus sadia pikeun mikeunken dahareun meunang ngawadahan kana kérésék.

Wilujeng Boboran Siam 1 Syawwal 1432 H

Sanggeus ngurilingan lembur téh, barudak beubeunangan. Sanajan henteu kabéh urang lembur méré dahareun, tapi beubeunanganana bisa nepikeun ka dua karung dahareun. Da saacanna indit ogé barudak geus nyadiakeun wadah kayaning karung pikeun ngawadahan dahareun. Réngsé nguriling, baralik deui ka masigit bari babawaan. Babawaan téh diasupkeun ka masigit pikeun dipurak ku anu keur Takbiran. Teu tinggaleun ogé barudak anu ngadon nguriling. Malahan mah barudak apanan meni parebut dahareun, pada-pada ngajéwang jeung néangan dahareun anu dipikaresep ku séwang-séwanganana.

Atuh, di masigit téh jadi loba dahareun. Anu kadang mah tara nepikeun ka béak. Aya sésa nepikeun ka isukna waktu Lebaran. Anu wareg mah nya wareg. Komo barudak mah, da sagala dihanca. Dahareun anu dipikaresep moal moal diliwat.

Aya hiji hal anu disebut goréng dina ngeunaan dahareun ieu. Dahareun anu maké wadah atawa dibungkus kayaning papais, wajit jeung cau, osok matak bala masigit ku cangkangna. Terus ogé dahareun ieu osok dipaké heureuy, ngaheureuyan jalma anu keur saré. Anu heureuy téh lain ngan ukur budak, dalah ninggang di kolot ogé anu resep heureuy mah osok maké dahareun ieu pikeun ngaheureuyan batur. Jalma anu keur saré bari disalimut ku sarung, sarungna osok diasupan dahareun kayaning papais jeung wajit. Atawa ngadon ngahuapan anu keur saré. Dahareun meunang mesék téh diantelkeun kana biwir anu keur saré. Atuh anu ngalindur mah kadang aya anu ngadon ngalamotan dahareun bari saré.

Dahareun jeung Maleman Lilikuran


Maleman lilikuran bisa jadi maleman anu dianti-anti ku jalma-jalma anu keur paruasa. Komo anu apal kana kaagunganana jeung kaalusanana maleman lilikuran mah, kana ibadahna beuki haket jeung beuki euyeub. Soalna dina maleman lilikuran mah aya hiji peuting anu kacida agungna nyaeta peutinga kodar atawa Lailatul Qodar.

Lain jalma lain kahayang jeung pamadegan pon kitu deui udagan. Pikeun sawaréh jalma mah dina peutingan lilikuran téh mangrupakeun kasempetan pikeun néangan Lailatul Qodar, sedengkeun pikeun sawaréh deui mah lain. Komo deui lamun nerapna ka barudak mah. Dina maleman lilikuran téh lain néangan Lailatul Qodar, tapi kalahka néangan dahareun. Kolot-kolot mah arindit ka masigitna téh seja ibadah anu soson-soson, ari barudak mah indit ka masigitna téh loba anu ngadon hayang murak dahareun.

Masigit

Dina maleman lilikuran, salian ti ibadah anu geus biasa dipigawé saperti solat jeung tadarus, aya ogé anu ngahajakeun ngirim dahareun ka masigit. Tidituna mah apanan hayang méré mawéh ka jalma-jalma anu keur aribadah di masigit. Jadi tujuanana mah kumaha supaya bisa nambahan jinis ibadah ku jalan sodakoh atawa barangbéré. Komo deui apanan ieu mah anu dibéréna ogé jalma-jalma anu keur ibadah. Tangtuna ogé ganjaranana bakal leuwih tibatan barangbéré ka jalma anu henteu keur ibadah. Dahareun anu dikirimkeun loba rupana, ti mimiti dahareun anu meunang ngala langsung tina tangkalna saperti cau, hui, jsb katut dahareun meunang molahkeun saperti opak, papais, rangginang, wajit, jeung anu séjénna.

Ngan hanjakal, pikeun barudak mah dahareun ieu téh jadi tujuan maranéhna indit ti imah ka masigit. Lain ibadah tujuan anu utamana mah. Tapi sanajan kitu, teu bisa dikukumaha. Anu ngaranna budak mah apanan masih kénéh acan panceg kana bebeneran jeung osok kabawakeun kumaha raména.