Mangpaat Cangkang Cau


Geningan lain ngan ukur cauna wungkul anu miboga mangpaat pikeun jalma téh. Da cangkang cauna ogé aya mangpaatna hususna pikeun kaséhatan jalma. Lamun cauna mah didahar langsung, sedengkeun cangkangna mah bisa dipaké pikeun ngubaran panyakit ku jalan anu husus. Jadi lain ngan ukur bisa dipaké pikeun parab domba wungkul cangkang cau téh.

Nurutkeun inpo anu kapanggih di loka Manfaat Buah anu medalkeun tulisan kalawan dijudulan Manfaat Kulit Buah Pisang, dijéntrékeun ngeunaan sababaraha mangpaat cangkang cau. Mangpaat anu kapanggih tina cangkang cau diantarana waé:

  • Bisa dipaké ngubaran ateul kulit kusabab dicoco reungit.
  • Ngubaran éwateun.
  • Ngubaran panyakit kulit anu disebut psoriasis.
  • Pikeun ngarerepkeun nyeri sirah ku jalan diantelkeun kana tarang.
  • Ngurangan kulit anu péot, ku jalan ngabebek cangkang cau terus ditamplokeun kana kulit anu péot.
  • Ngubaran peurih dina kulit kusabab kaduruk atawa raheut. Carana kulit anu raheut atawa peurihna diantelan cangkang cau.
  • Pikeun ngaleungitkeun kutil anu leutik. Kutil leutik bisa leungit sanggeus saminggu nepikeun ka dua minggu.
Cau jeung cangkangna
Cau jeung cangkangna

Salian pikeun kaséhatan, cangkang cau ogé bisa dipaké pikeun ngahérangkeun cai anu kacampuran ku zat timbal atawa tambaga. Zat ieu lamun asup kana awak bakal ngaganggu kana kaséhatan awak. Tah, lamun cai anu kacampuran ku ieu zat saperti cai peureu, bisa maké cangkang cau pikeun meresihanana. Carana gampang. Cangkang cau téh dikeureutan sina jadi laleutik, terus asupkeun kana cai anu kacampuran zat anu tadi téa. Teu kudu merlukeun waktu anu lila pikeun meresihan caina. Sakeudeung ogé zat timbal atawa tambaga anu nyampur kana cai téh bakal diserep ku cangkang cau. Cangkang cau urutna masih kénéh bisa dipaké sababaraha kali, nepikeun ka sapuluh kalina.

Advertisements

Meuyeum Cau dina Gombangan


Dina nyanghareupan hajat arék hajat leutik atawa hajat gedé, teu bisa leupas tina bahan cau. Cau geus jadi bahan anu wajib di lembur mah, salian ti opak, rangginang jeung wajit. Naha pikeun idangan atawa berekat bawaeun sémah anu datang.

Baheula mah saacanna aya karbit, pikeun meuyeum cau téh osok maké gombangan. Cau anu dialana atah kénéh téh, supaya bisa gancang asak téh osok dikekeb atawa dipeuyeum dina gombangan. Tibatan asak ku diantepkeun, anu bisa asak lamun geus sababaraha poé, cau anu dipeuyeum dina gombangan mah bisa asak dina sapoé sapeuting atawa lilana dua poé dua peuting. Dina meuyeumna henteu maké karbit, tapi maké haseup anu dipuputkeun kana jero gombangan.

Cara meuyeum cau dina gombangan lumayan gampang. Kari nyadiakeun bahan anu diperlukeun diantarana waé pacul pikeun ngali gombangan, daun cau anu rada loba katut sababaraha hiji tangkal cau. Sadiakeun ogé nyiru pikeun ngahihidan durukan.

Cau anu geus asak
Cau anu geus asak

Anu pangheulana dipigawé téh yieun gombangan dina taneuh. Ukuran panjangna taya ukuran anu pasti, ngan biasana mah wangunana pasagi. Panjang sisina gumantung kana lobana cau anu arék dipeuyeum. Sedengkeun jerona kira-kira satengah méter. Sanggeus nyieun gombangan réngsé, éta gombangan téh nyieun tilam tina daun cau kira-kira dua lapis. Unggal sisi gombangan ogé sarua dikidingan maké daun cau. Sanggeus réngsé, kakara cau anu arék dipeuyeumna ditumpukeun dina gombangan. Cau anu arék dipeuyeum, kudu disikatan heula (diteukteukan unggal sikatna tina turuyan cau). Cau ditumpukeun sina rata dina gombangan.

Saterusna deui mah, éta tumpukan cau dina gombangan téh ditutupan maké daun cau deui. Di luhureunana ditindihan ku tangkal cau anu meunang meulahan. Sanggeus katutupan kabéhanana, éta gombangan téh dirimbunana deui ku taneuh sina rata.

Ayeuna kari muput éta peuyeum cau dina gombangan maké haseup durukan. Carana dina salasahiji sisi gombangan dibolongan ku jalan nyieun cowak kana jero taneuh. Dina éta cowakan (liang), nyieun durukan. Sanggeus hurung seuneuna katut loba haseupna, éta durukan téh dihihidan maké nyiru supaya haseup durukan asup kana jero gombangan. Ngahihidanana kira-kira lima menit. Sanggeus réngsé, tutup deui cowakanana supaya gombangan buni deui.

Tungguan nepikeun ka peuyeum cauna asak. Kira-kira dua poéan.

Teu Meunang Ngadahar Cau Padempét


Salian ti teu meunang ngadahar cau pangsisina, aya ogé pantangan pikeun barudak, teu meunang ngadahar cau anu padempét. Aya kalana dina turuyan atawa sikatan cau téh osok manggihan cau anu padempét. Cau dua siki anu sakuduna misah atawa masing-masing, bet padempét ngahiji. Manggihana mah jarang. Ngan dina sakali manggihan, osok matak panasaran hayang ngadahar cau anu padempét. Saha anu teu hayang, dua siki cau didahar ku saurang. Matak seubeuh, sigana mah.

Cau padempet

Kolot osok ngawawadianan, sangkan budak mah henteu ngadahar cau anu padempét. Budak mah pamali lamun ngadahar cau padempét téh. Cenah, lamun budak ngadahar cau padempét bakal meunang budak atawa turunan anu padempét. Saha atuh anu hayang meunang kaayaan anu sarupa kitu. Anu sieunan mah, moal daékeun ngadahar cau anu padempét.

Kumaha atuh lamun budakna tetep ngarenghik hayang ngadahar cau anu padempét? Pokna kolot mah, bisa waé atawa meunang ngadahar cau padempét, tapi teu meunang duanana. Kudu salasahijina. Cau padempét téh dibagi dua (dipisahkeun). Anu hiji bisa didahar ku budak anu hiji, ari anu anu hiji deui bisa didahar ku nu lian.

Kitu cenah….

(Gambar meunang nginjeum ti http://amoebasterix.multiply.com/)

Ulah Ngadahar Cau Pangsisina


Diantara cau anu aya dina sasikat osok aya dua siki cau anu perenahna di pangsisina. Ceuk kolot cenah budak mah ulah ngadahar cau anu perenahna di sisi. Budak mah teu meunang ngadahar cau pangsisina. Cenah, bisi kasingsalkeun. Budak mana atuh anu hayang kasingsalkeun. Da teu ngeunah jadi budak atawa jalma anu kasingsalkeun mah. Dina prakna bakal dibagi dahareun ku anu boga hajat, apanan lamun kasingsalkeun mah moal kabagéan. Dina perkara dibagi duit ogé sarua, lamun kasingsalkeun mah moal kabagéan. Pokona mah jadi budak anu kasingsalkeun mah teu ngeunah, bakal dibédakeun reujeung batur naha kusabab dihaja atawa henteu (teu asup itungan atawa teu kaitung dina waktuna bakal dibagi dahareun).

Cau sasikat

Sedengkeun ari anu ngaranna cau pangsisina téa, geus nelah apanan cau anu panggedéna dina sasikat téh. Saha anu teu hayang ngadahar cau anu gedé. Hiji ogé matak seubeuh.

Ka béhdieunakeun, cenah sababna budak teu meunang ngadahar cau pangsisina téh kusabab gedéna téa. Lamun budak ngadahar cau pangsisina, atuh kolot téh bakal kabagéan cau anu leutik. Da cau anu panggedéna geus didahar ku budak.

Kakawihan Barudak: Surser


Surser surser
Angeun waluh tacan asak
Disuluhan ku bakéték
Bakéték meunang meulahan
Meulahan ku péso pétok
Péso pétok gagang timah
Nalék tok anu di imah

Surser surser
Amis cau amis kumbang
Jawadah tataléotan
Hileud si tataru ngambang
Ih tai manukan
Ih tai manukan

(Dicutat tina: http://www.facebook.com/note.php?note_id=384326600734&comments)

Kakawihan séjénna:

  1. Kakawihan Barudak: Ayun Ambing
  2. Kakawihan Barudak: Hét Hét Embé Janggotan
  3. Kakawihan Barudak: Prang Pring
  4. Kakawihan Barudak: Acung-acungan
  5. Kakawihan Barudak: Nang Ning Nang
  6. Kakawihan Barudak: Olé-oléan
  7. Kakawihan Barudak: Néngnongnéngjak
  8. Kakawihan Barudak: Trang-trang Kolentrang
  9. Kakawihan Barudak: Sieuh-sieuh
  10. Kakawihan Barudak: Nanggerang – Nanggorek
  11. Kakawihan Barudak: Galah Ginder
  12. Kakawihan Barudak: Oyong-oyong Bangkong
  13. Kakawihan Barudak: Punten Mangga
  14. Kakawihan Barudak: Bang Bang Kalima Gobang
  15. Kakawihan Barudak: Sakentrung
  16. Ayang Ayanggung

 

Mipit Kudu Amit, Ngala Kudu Bebeja


Rebun-rebun keneh pisan, si Acim reujeung si Omon geus indit ke kebon si Omon. Kabeneran harita teh keur pere sakola, jadi henteu arindit ka sakola. Duanana katempo nyaroren bedog leutik dina cangkengna. Ditambah deui si Acim mah bari mekel koja anu disorenkeun dina taktakna.

Duanana muru ke lebah kidul, ka sisi leuweung awi. Anjog ka sisi kebon, duanana kacida bungahna. Bener wae pepelakan di kebon teh keur usumna diala. Aya jagong, bonteng, kacang panjang, waluh, reujeung samangka, kapuhanan ari cau mah da taya usumna.

kebon

Atuh duanana oge papada bungaheunana pisan. Da balik ti kebon teh pastina oge bakal beubeunangan. Arek sagala diala anu geus arasak atawa karolot mah.

“Ayeuna ngala naon heula, Mon?” Ceuk si Acim ka si Omon anu miheulaan asup ka saung di tengah kebon.

Samemeh si Omon ngajawab, manehna jiga aya anu diteangan. Tapi teu kapanggih.

“Urang ngala bonteng heula wae supaya bisa langsung didahar.” Tembal si Omon.

“Hayu atuh lamun kitu mah.” Ceuk si Acim jiga anu teu sabar hayang gera gap-gap wae kana alaeun.

“Ari eta koja, gede teu?” Tanya si Omon ka si Acim bari ngilik-ngilik koja anu disorendang ku si Acim.

“Leutik ieu mah. Kumaha atuh…?” Si Acim malik nanya.

“Kumaha atuh nya. Da di saung oge euweuh wawadahan sabangsaning karung.” Si Omon ngahuleng.

“Urang talian wae atuh….” Si Acim mere bongbolongan.

“Ari maneh…, piraku bonteng, waluh are dibeungkeut?” Si Omon melong.

“Heueuh, nya….” Si Acim eraeun. “Nya kumaha engke wae atuh. Nu penting mah ayeuna urang ngala heula. Urang kumpulkeun.”

“Hayu atuh. Tapi omat, ngalana anu kolot wungkul nya. Anu ngora mah, ulah diala, antepkeun wae sina kolot.” Si Omon mamatahan.

“Tapi, ari bonteng mah pan alus keneh anu ngora. Anu kolot mah osok diantepkeun pikeun binih….” Si Acim melong ka si Omon.

“Nya…, kumaha maneh wae. Da kuring ma arek ngala jagong.” Si Omon bari ngaleos ka luareun saung.

“Ngala jagong? Naha…?” Si Acim teu kebal nyaritana. Da kaburu ditingalkeun ku si Omon. Manehna nyusul si Omon anu ngajugjug ka belah kidul, ka kebon anu dipinuhan ku tangkal jagong.

“Ari kuring mah kudu ngala bonteng nya…?” Si Acim nanya deui, sanggeus nyusul si Omon.

“Heueuh. Tuh lebah ditu. Loba gera bontengna.” Si Omon nuduhkeun ka lebah wetan. Bener wae lebah wetan mah loba areuy bonteng anu ngahunyud.

Si Acim muru ke belah wetan.

“Tapi, omat. Saacanna ngala maneh kudu bebeja heula….” Si Omon mapagahan.

Si Acim ngarandeg.

“Bebeja ka saha…?” Si Acim malik, nyanghareup ka si Omon. “Apanan geus diidinan ku kolot maneh oge. Komo ieu mah sasatna dititah….”

“Lain eta…,” Si Omon nyampeurkeun ka si Acim. Sanggeus deukeut manehna ngaharewos ka si Acim. “Bebeja teh kaanu ngageugeuh di dieu….”

Si Acim olohok. Melong ka si Omon. “Naha bet kudu bebeja kanu kitu sagala. Apanan anu bogana oge kolot maneh, lin?”

“Ih, da ieu mah ceuk kolot kuring keneh. Cenah kudu bebeja heula.”

Si Acim teu nyarita deui. Manehna rada handeueul. Naha boga babaturan teh masih keneh percaya kanu kitu…. Tapi teu lila, manehna muru ka beh wetan. Muru ka rungkun bonteng. Manehna tuluy ngalaan bonteng, dipilihan anu meujeuhna, henteu kolot teuing, henteu ngora teuing.

Keur segut ngalaan bonteng, si Omon ngagorowok, nyalukan si Acim.

“Cim…! Acim…! ka dieu heula…!” Ceuk si Omon, jiga anu reuwas.

“Aya naon, Mon…?” Tembal si Acim bari lumpat nyampeurkeun si Omon anu aya di kebon jagong.

“Aya naon, Mon?” Pokna deui sanggeus aya di deukeuteun si Omon.

“Tempo…. Itu tempo.” Si Omon bari tutunjuk ka lebah kebon jagong. “Jagong teh geu aya anu ngala….”

Si Omon bangun anu kaduhung jeung keuheul.

“Aya anu ngala…? Si Acim nelek-nelek ka tatangkal jagong anu dituduhkeun ku si Omon. “Bener oge….”

“Saha nya, anu wani-wani ngala jagong eta…?” Si Omon keuheul. Ngan teu bisa kukumaha.

“Eta sugan. kolot maneh geus ngala atawa encan?” Si Acim nanya ka si Omon.

“Numatak nitah urang oge, kolot kuring mah acan ngala. Kakara ayeuna arek dialana oge ku urang.” Si Omon bingung.

Si Acim milu bingung. Diala ku saha atuh jagong teh? Mani teu bebeja heula? Lamun lain kunu bogana, tangtuna oge ku jalma sejen meureunan.