Ngala Suluh


Inget ka jaman baheula mangsa nimu potret ieu di mandala pesbuk.

Babarengan reujeung babaturan mangsa balik sakola arindit bari mawa bedog ke kebon atawa ka sisi leuweung. Seja neangan suluh, boh tina dahan tatangkala anu maruragan atawa tangkal kaina soeangan anu paeh.

ngala suluh
Barudak ngala suluh

Balikna suluh teh ditalian terus dipanggul. Bisa dipanggul langsung atawa ditanggung. Lamun meunangna saeutik dipanggul, lamun loba ditanggung. Atawa bisa oge disumiat, ditanggung tapi suluhna ngan sabeulah.

Advertisements

Jajangkungan


Naon atuh Ari Jajangkungan teh?

Jajangkungan, asal kecapna tina kecap jangkung. Dina kaulinan ieu mah barudak anu ngulinkeunana téh jadi jangkung da nangtungna téh bari naék kana tihang awi. Jadi dina kaulinan ieu mah, barudak anu maénkeunana téh naék tihang tina awi anu dijieun bari maké titincakan dina éta tihang awi téa. Ari jangkungna éta tihang mah taya ukuran anu tangtu. Kitu deui jeung jangkungna titincakan, taya katangtuan anu pasti. Umumna, jangkungna tihang jajangkungan téh, kira-kira satangtungeun budak anu makena ditambah ku jangkungna titincakan éta jajangkungan.

Bahan jeung Alat anu digunakeun

Dina nyieun jajangkungan, bahan anu digunakeun ngan ukur awi. Awi anu biasa dipaké mah nyaéta awi tali. Da awi tali mah gampang néanganana. Ukuran awi dina harti panjangna, gumantung kana jangkungna jajangkungan anu arék dijieun. Éta jangkungna jajangkungan téh dikali dua, kusabab jajangkungan mah sapasang, aya dua tihang. Terus ditambah ku titincakan, anu panjangna kira-kira dua kali panjang dampal suku barudak. Nyieun titincakan ogé sarua kudu dua, sakumaha tihangna. Ari ukuran awi dina harti gedéna, biasana mah awi saukuran pigeulang leungeun budak ogé kuat pikeun dipaké ku barudak mah, asal awina anu kolot. Éta ukuran gedéna tihang. Sedengkeun ukuran gedéna titincakan mah leuwih gedé tibatan tihangna. Gedéna téh sakurang-kurangna awi pikeun pitihangeunana téh bisa asup kana jero awi anu bakal dijieun titincakanana.

Barudak sakola maen jajangkungan (asal poto: ti internet)

Sedengkeun pakarang anu diperlukeun mah paling ogé bedog. Pakarang séjénna mah, paling ogé ragaji pikeun neukteuk awina. Tapi pikeun anu geus biasa ngadéngdéng (neukteuk leunjeuran awi sina rata tungtungna) awi mah, teu kudu make ragaji. Ku bedog ogé cukup.

Cara nyieun éta Kaulinan

Ari nyieun éta jajangkungan, bisa dibagi kana tilu rupa atawa bagéan. Bagéan kahijina nyaéta tihang, kadua titincakan, jeung anu katiluna paseuk. Tihang jajangkungan dijieun tina leunjeuran awi tali. Tihangna nyieun dua, anu ukuranana mah bisa satangtung budak ditambah ku satuur lamun jangkungna titincakan kurang ti satuur. Jangkungna éta tihang téh di dijieun supaya dina waktu budak anu naék éta jajangkungan bisa nyekelan tihang jajangkungan kalawan laluasa henteu kudu ka handap teuing (kusabab tihang jajangkunganna pondok). Sanggeus nyieun éta tihang, terus nyieun liang pikeun ngasupkeun paseuk kana éta tihang. Lebah-lebahna éta liang téh sakumaha jangkungna titincakan, da paseuk ieu mah pikeun pamageuh titincakan kana tihang. Gedéna liang bisa sagedé jempol leungeun atawa sagedé curuk.

Saterusna mah nyieun titincakan. Titincakan téh panjangna kira-kira dua kalieun panjang dampal suku budak. Ieu téh supaya dina nincakna henteu pondok teuing atawa néwél. Nyieun titincakan ieu téh alusna mah ngarah kana buku awi, supaya kuat dina ngaliangan jeung maseuk éta titincakan kana tihangna. Sanggeus diteukteuk, terus waé dibolongan atawa nyieun liang dina awi éta di lebah deukeuteun bubukuna.

[Nyambung]

Kakawihan Barudak: Hét Hét Embé Janggotan


Hét-hét embé janggotan
Pa Kuwu kariaan
laukna lauk bilatung
kéjona kéjo gandrung
prang prung bedog buntung
trongtrang bedog rompang
hét-hét embé janggotan
badubangpak….

(Dicutat tina: http://www.facebook.com/note.php?note_id=384326600734)

Kakawihan séjénna:

  1. Kakawihan Barudak: Ayun Ambing
  2. Kakawihan Barudak: Prang Pring
  3. Kakawihan Barudak: Acung-acungan
  4. Kakawihan Barudak: Nang Ning Nang
  5. Kakawihan Barudak: Olé-oléan
  6. Kakawihan Barudak: Néngnongnéngjak
  7. Kakawihan Barudak: Trang-trang Kolentrang
  8. Kakawihan Barudak: Surser
  9. Kakawihan Barudak: Sieuh-sieuh
  10. Kakawihan Barudak: Nanggerang – Nanggorek
  11. Kakawihan Barudak: Galah Ginder
  12. Kakawihan Barudak: Oyong-oyong Bangkong
  13. Kakawihan Barudak: Punten Mangga
  14. Kakawihan Barudak: Bang Bang Kalima Gobang
  15. Kakawihan Barudak: Sakentrung
  16. Ayang Ayanggung

Ngabuburit: Nguseup di Wahangan


“Mon ayeuna ngabuburit ka mana?” Si Acim nanya ka si Omon mangsa duanana beres ti masigit satutasna ceramah Subuh.

“Teuing atuh. Kumaha barudak wae.” Tembal si Omon.

“Nya lamun arek ngabuburit, sampeur ka imah nya. Supaya kuring ngiluan.” Peredih si Acim ka si Omon.

“Heug lamun kitu mah. Ngan maneh ulah sare nya….”

“Moal atuh ayeuna mah, da teu tunduh teuing.”

Sanggeus aya kasapukan kitu mah, duanana terus papisah, muru ka imahna sewang-sewangan.

Nguseup di Wahangan (Foto ti: http://www.eramuslim.com/hikmah/tafakur/menunggu-hidup.htm)

Pabeubeurangna, barudak anu i opatan ngalabring muru ka wahangan Cilimus. Opatanana mamawa gagang awi anu paranjang jeung laleutik. Puhuna kira-kira saukuran curuk, sedengkeun congona kira-kira satengaheun cingir. Ari panjangna kira-kira sadeupa satengah. Dina congona ditalikeun kenur anu panjangna sarua jeung panjangna eta gagang awi tea. Maranehna mamawa bedog jeung nyoren kantong.

Tayohna, opatanana teh arek ngaruseup di wahangan Cilimus. Ari eupanna? eupanana mah da sisi wahangan oge loba, tinggal neangan. Komo lamun nguseupna teh jalanna ti girang muru ka hilir mah, tinggal ngala cacing wae di sawah. Opatanana mapay jalan satapak anu ngaliwatan sisi leuweung mahoni muru ka beh wetan.

Ngabuburit: Mulung Buah Saninten


“Cim kamari manéh ka mana? Ditéangan ku kuring jeung nu séjén.” Ceuk si Omon ka si Acim wanci haneut moyan.

“Kuring mah aya waé di imah. Tibra kuring mah.”

“Ih manéh mah kana saré waé atuh.”

“Naon kitu? Apanan anu puasa mah saréna ogé ibadah. Kitu lain ceuk Mang Ahmad ogé.”

“Heueuh ari lebah dinyana mah. Ari ayeuna manéh arék saré deui…?”

“Ayeuna mah teuing nya. Naon kitu?”

“Urang mulung buah saninten yu?”

“Saninten?” Si Acim mencrong.

Si Omon unggeuk, tandana ngaheueuhkeun.

“Iraha?”

“Ayeuna atuh. Meungpeung acan panas.”

“Saha waé?”

Buah Saninten (sumber foto: http://thesaninten.files.wordpress.com/2009/07/castanopsis-argentea-buah-41.jpg?w=495&h=371)

“Nya lobaan atuh. Kamari ogé ka ditu. Ngan manéh anu teu ngiluan téh. Kamari mah lobaan.” Ceuk si Omon siga anu ngabibita si Acim.

“Hayu atuh. Kuring ka imah heula nya. Engké ku kuring disampeur ka imah manéh.” Ceuk si Acim bari indit ka imahna. Manéhna nyokot heula bedog leutik bogana, teu poho mawa koja pikeun wadah buah saninten beubeunangana. Sanggeus siap, manéhna muru ka imahna si Omon. Nepi ka buruan imah si Omon, di tepas geus aya sababaraha urang babaturanana, aya si Duyéh, si Uju jeung nu séjénna. Malah budak awéwé ogé aya anu miluan. Teu lila maranéhna ngabring muru ka sisi lembur deukeuteun kuburan. Kabeneran di sisi lembur deukeuteun kuburan téh loba tatangkal anu galedé, sababaraha diantarana nya tangkal saninten. Barudak téh mencar muru ka unggal handapeun tangkal saninten. Maranéhna néangan buah saninten anu maruragan kusabab geus kolot atawa kabawa angin. Buah saninten anu katimu teh terus waé dipesékan make péso atawa régang, aya oge anu ditakolan maké batu supaya bencar. Sanggeus dipesék tina kulitna anu dipinuhan ku cucuk, diwadahan bawana séwang-séwangan. Kusabab bulan puasa, éta buah saninten téh teu bisa langung didahar atawa diasaan.

Bookmark and Share

Mapag Bulan Puasa (2)


“Mon, nyieun naon waé ieu téh?” Ceuk si Acim ka si Omon bari ngagugusur leunjeuran awi tamiang, ti rungkun awi ka sisi kebon.

“Nya nu penting ayeuna mah éta waé heula sadiakeun heula awina. Perkara jadi nanaonna mah kumaha engké.” Témbal si Omon anu sarua oge ngagugusur awi. Ngan manéhna mah awi anu dialana téh awi tali, ti lebakeun awi tamiang.

Sanggeus duanana nepi ka sisi kebon, maranéhna dariuk heula di handapeun tangkal jéngkol, ngareureuhkeun kacapé. Késang kalaluar tina awak duanana, kusabab capé enggeus nuar awi terus ngagusurna ka sisi kebon anu rada nanjak.

Angin anu ngahiliwir, nuuskeun késang. Sanggeus teu jibreg teuing késangna, si Omon terus mesat bedogna pikeun neukteuk awi tali beubeunanganana.

“Ari éta bakal dijieun naon kitu Mon?” Si Acim nanya deui panasaran.

“Ieu mah urang dijieun kohkol, pikeun ngadulag jeung ngider.” Témbal si Omon.

“Oh, éta. Kuring pangnyieunkeun atuh….” Si Acim curinghak.

“Da kuring ogé teu bisa. Engké waé nyieunna mah ku bapa kuring.” Témbal si Omon bari neukteuk awi tali anu ukuranana teu pati gedé, kira-kira sabitis manéhna.

“Bener manéh arék nyieun?” Si Omon nanya bari neundeun awi meunang neukteuk.

“Heu-euh.” Témbal si Acim bari nangtung.

Sumber gambar: http://www.suarakomunitas.net/content/images/1222406951-m.jpg

“Bisa teu neukteukna?” Si Omon nanya ka si Acim bari ngangtungkeun awi sésa paneukteukanana anu masih kénéh rada panjang.

“Pangneukteukeun waé atuh. Kuring mah bedogna leutik.” Témbal si Acim méré alesan. Padahal mah lain ku bedogna-bedogna teuing. Ngan manéhna mah tacan pati bisa.

Kapaksa si Omon neukteuk deui awi tali pikeun si Acim. Sanggeus bérés terus dijajarkeun jeung awi tali anu tadi meunang neukteuk.

“Ari awi tamiang ieu pikeun naon, Mon?” Si Acim bari meresihan bubuku awi tamiang beunangna.

“Maenya manéh poho deui…? Apanan urang nyieun obor…!” Témbal si Omon.

“Oh, heu-euh nya.” Témbal si Acim kakara surti. “Ku kuring waé atuh neukteukna anu ieu mah.”

“Nya sok. Ngan kadé bisi raheut.” Si Omon ngawanti-wanti.

Ku si Acim awi tamiang téh diteukteukan. Panjangna sabuku-sabuku. Manéhna neukteuk dua teukteuk, pikeun manéhna jeung pikeun si Omon.