Nguji Wawanén dina Balap Rorodaan Gilinding Tilu


Maén rorodaan anu gilindingna tilu biasana mah osok dilumangsungkeun dina jalan anu mudun jeung lempeng. Pudunan anu alus mah rata taneuhna, henteu garinjul teuing. Pudunan téh alusna mah diteruskeun ku jalan anu datar pikeun ngeureunkeun rorodaan. Jalanna ogé kudu jalan gedé lamun dipaké pikeun balap. Supaya dina sakali waktu téh bisa dua atawa leuwih rorodaan anu balapna. Dina prakna balap, rorodaan téh biasana mah didorong heula ti tonggohna, supaya majuna rorodaan téh leuwih gancang. Dina nyorang jalan anu mudun téh, rorodaan beuki gancang. Nepi ka tungtung pudunan disambung jalan anu datar, rorodaan téh ngendoran. Rorodaan eureunna téh henteu dierém maké erém, da rorodaan gilinding tilu mah euweuh eréman. Aya kétang erém ngan maké suku anu ditapakeun kana taneuh. Rorodaan eureun sanggeus nyorang jalan anu datar. Eureunna téh biasana mah saeureunna (eureun ku sorangan). Dina balap, budak anu meunang téh biasana mah budak anu rorodaanana pangheulana nepi ka tungtung pudunan atawa budak anu rorodaanana eureun pangjauhna.

Rorodaan gilinding tilu anu osok dipake balap

Anu penting dina balap rorodaan gilinding tilu mah gancang majuna. Ku hayang bisana maju kalawan gancang, loba cara anu dipigawé ku budak. Aya anu maké minyak keletik dina as rorodaanana. Aya ogé anu ku jalan nyieun ambahan (ngawahan) anu rada jauh. Intina mah kumaha supaya rorodaan téh bisa maju kalawan gancang.

Kusabab kitu, dina maén rorodaan gilinding tilu diperlukeun wawanén pikeun budak anu maénna. Budak anu luasan jeung seureudeug mah biasana alus dina maén rorodaana téh. Numpakan rorodaan dina jalan anu mudun, komo bari jeung balap pagancang-gancang reujeung pajauh-jauh diperlukeun wawanén anu kuat. Henteu sieunan reujeung éléhan dina maénna, henteu sieun tidungsruk kanu bala (ka sisi jalan). Pikeun miboga wawanén biasana mah ku jalan diajar ogé bisa. Najan mimitina sieunan jeung ati-ati dina tumpa rorodaanana, ahirna mah sanggeus biasa jeung tapis mah bakal wanian. Komo deui lamun dirojong ku kaayaan anu ramé mah. Beuki loba budak anu ngiluan maén, biasana mah beuki sumanget dina maénna. Anu tadina sieunan bisa jadi wanian tungtungna mah.

(Gambar meunang nginjeum ti http://hanifahnafiatin.wordpress.com/)

Kelom Batok


Kélom batok

Di lembur mah ngaranna téh lain kélom batok, tapi sesendalan tina batok kalapa. Milih ngaran ieu pédah waé aya anu ngabéjaan cenah anu kitu téh biasa dingaranan ku kélom batok. Nilik kana ngaranna mah sarua baé, nuduhkeun hal anu sarua. Kélom téh ngaran pikeun sendal anu dijieunna tina kai, ampir sarua reujeung sendal capit. Jadi antara kélom reujeung sesendalan mah nya éta-éta kénéh. Sedengkeun ari batok, nyaéta cangkang kalapa anu teuasna. Jadi kélom batok téh mangrupakeun kaulinan barudak anu wujudna sesendalan anu dijieunna tina batok kalapa. Sanajan wujudna sarua reujeung sendal, tapi henteu sarua reujeung sendal capit. Pon kitu deui reujeung cara makéna.

Batok kalapa (asal poto: http://www.antarasumut.com/wp-content/uploads/2010/02/batok3.jpg)

Bahan jeung Alat anu digunakeun

Pikeun nyieun kélom batok, teu merlukeun bahan anu loba reujeung matak nyusahkeun. Anu rada susah téh paling ogé kalapana. Bahan anu diperlukeun nyaéta tali (bisa tali rapia atawa tali tina tangkal awi atawa tali tina areuy), batok kalapa (kalapana anu geus kolot) reujeung péso atawa bedog.

Cara nyieun Kélom Batok

Cara nyieun sesendalan tina batok mah rada gampang. Batok kalapa anu diarah téh kudu anu alus kénéh, dina harti henteu beulah reujeung kudu kuat. Kusabab kitu, dina nyieunna kudu milih batok kalapa anu kolot. Batok kalapa anu alus kénéh téh dibagi dua, luhur reujeung handap. Ngabagina kudu sarua ulah gedé sabeulah atawa jangkung sabeulah. Tina sahulu kalapa téh bisa dijieun dua sesendalan. Sanggeus dibeulah, bujurna atawa tungtungna éta batok kalapa dibolongan lamun acan bolong. Bolongna ulah gedé teuing, sacukupna waé, sagedé tali anu digunakeun. Terus nyieun atawa motong tali dua siki, panjangna kira-kira sadeupa. Dina tungtung éta tali téh dijieun bebendul atawa ditalian maké rokrak supaya ngabendul. Bebendul éta téh dijadikeun anu nahan supaya tali ulah leupas tina batok kalapa. Éta tali téh diasupkeun kana liang dina batok kalapa, bebendulna diteundeun di jero batok.

Cara Maénkeun Kelom Batok

Dina maénkeunana, éta sesendalan téh dipaké sendal ku budak. Dampal suku ditapakeun kana tonggong batok kalapa, sedengkeun talina dicekelan ku dua leungeun supaya batok kalapana henteu leupas tina dampal suku. Éta sesendalan téh bisa dipaké balap atawa ngan ukur leuleumpangan wungkul.

Maen kelom batok (asal poto: internet)

Mangpaat Kélom Batok

  1. Mangpaat tina ieu kaulinan, bisa ngajarkeun ka barudak kumaha cara ngamangpaatkeun bahan anu aya di sakurilingeun.
  2. Dina maénkeunana, bisa jadi hiji lomba balap lumpat atawa paheula-heula.
  3. Disagédéngeun éta, barudak ogé diajar kumaha cara supaya henteu labuh tina éta sesendalan. Diajar ngajaga kaparigelan awak.

Ngalangsu Maju


Najan nutur indung suku,
Kamana waé éta lumaku,
Apal ka saha kudu satuhu,
Kamana waé éta satuju,

Satujuan, salalampahan,
Sarimbagan nu ditéangan,
Hiji nu jadi dicekelan,
Tong leupas najan méh-méhan,

Paudag-udag, pagancang-gancang,
Salila aya dina cangcang,
Paheula-heula najan jeung réncang,
Lalakon moal kabancang,

Hiji nu tong dirempak,
Ulah silih tabrak,
Komo nu jadi taktak,
Bisi jadi matak,

Hiji nu tong diganggu,
Miheulaan hulu,
Kusabab napsu nu diburu,
Hayang gera nepi ka ditu,

(Dicutat tina: http://www.facebook.com/note.php?note_id=438940291893)