Budak Awéwé mah Kudu Bisa Nyangu jeung Masak


Salaku budak awéwé, kudu bisa babantu ka kolot utamana babantu ka anu jadi indung. Tugas indung mah kalolobanana di dapur: nyangu, masak, mirun seuneu, jeung pagawéan di dapur anu séjénna. Kusabab kitu, budak awéwé mah biasana dikudukeun bisa nyangu reujeung masak. Najan leutik kénéh geus diajarkeun ku indungna cara-cara nyangu reujeung masak. Najan diajarkeunana henteu sacara langsung, tapi ku jalan nempokeun carana masak reujeung mantuan indung ogé geus jadi hiji cara anu alus pikeun mamatahan ka budak.

Ku jalan dipapatahan atawa diajarkeun ti leuleutik, matak mawa alus lamun geus gedéna. Geus gedé bakal biasa lamun kudu atawa dititah masak reujeung nyangu téh. Moal ngarasa sieun teu bisa kusabab geus biasa.

Hawu paranti nyangu jeung masak

Tapi hal ieu gumantung reujeung balik deui ka unggal jinisna. Da teu salawasna budak awéwé anu daékeun diajar digawé di dapur. Komo lamun masakna maké hawu mah. Aya kalana lamun kurangna sabar reujeung leukeun mah da susah atuh masak di dapur maké hawu téh. Ngahurungkeun seuneuna lumayan hésé, ditambah kudu ngasur-ngasur suluh supaya seuneuna henteu pareum, kudu niupan seuneun lamun seuneuna pareum atawa leutik.

Parobahan jaman mawa parobahan ogé kana cara masak atawa nyangu. Ayeuna mah cara masak téh teu susah teuing kawas baheula. Ayeuna mah teu kudu maké hawu reujeung suluh deui. Kari maké listrik atawa gas elpiji, geus bisa masak reujeung nyangu. Masak reujeung nyangu téh jadi gampang. Najan gampang, tetep waé diperlukeun kadaék pikeun milampahna (nyangu reujeung masakna).

Bébéné jeung Beubeureuh


Bébéné jeung beubeureuh téh ampir sarua. Duanana miboga harti anu ampir sarua. Duanana sarua nuduhkeun kana kabogoh. Ngan béda dina nerapkeunana. Anu ngaranna kabogoh atawa calon pasangan téh aya dua rupa, lalaki jeung awéwé. Lamun saurang lalaki atawa jajaka jeung awéwé atawa nyi mojang bobogohan atawa geus miboga tatali arék laki rabi, disebutna téh apanan kabogoh. Jajaka jadi kabogoh éta mojang, jeung sabalikna.

Jajaka jeung mojang keur bobogohan

Anu ngabédakeunana mah nyaéta dina nerapkeunana. Kecap bébéné dipaké pikeun sesebutan kabogoh ti jajaka ka nyi mojang. Saurang jajaka anu miboga kabogoh ka hiji mojang, jajaka éta nyebutna ka kabogohna téh nyaéta bébéné. Sedengkeun ari beubeureuh mah sesebutan ti hiji mojang ka kabogoh jajakana atawa calon pisalakieun.

Kecap anu dua ieu kadang osok pahili dina nerapkeunana. Kadang anu kuduna disebut bébéné kalahka disebut beubeureuh. Pon kitu deui sabalikna.

Sésérahan


Isuk-isuk kénéh geus ngabring, ngiringkeun calon pangantén bari angkaribung barangbawa. Teu sirikna sagala dibawa. Ti mimiti anu hampang nepikeun ka anu beurat. Ngabring teu lalaki teu awéwé, teu budak teu kolot, ngilu nganteurkeun calon pangantén lalaki ti imahna nuju ka imah calon pangantén awéwé.

Gambaran jalma keur ngabring bari mawa barang keur diserahkeun ka calon pangantén awéwé

Dina poéan dirapalanana, biasana mah bari ngiringkeun calon pangantén lalaki, jalma-jalma anu ngilu nganteur pangantén lalaki téh, bari babawaan. Babawaan pikeun bekeleun hirup rumah tangga calon panganten. Lamun kaparengah anu panganténana téh salembur, nganteurkeunana tara maké kandaraan. Ngabringna téh bari laleumpang kaasup calon panganténna. Unggal anu ngiringkeun biasana mah teu nepikeun ka henteu barang bawa. Aya anu mawa baki dieusian sagala, anu mawa baskom eusi dahareun, anu nanggung atawa ngagotong cau, nepikeun ka anu manggul atawa ngagotong lomari pakéan. Pokona mah naon anu bakal dibekelkeun ka calon pangantén pikeun ngalakonan rumah tanggana, ti kolotna calon pangantén lalaki, dibawa dina poéan harita.

Jadi sakalian dirapalan téh, ogé langsung dikirim bekel pikeun ngalakonan hirup rumah tangga. Jigana mah supaya ulah bulak balik ngirim bekel. Da geus jadi kabiasaan, lamun geus dirapalan mah, pangantén téh ngalakonan hirup rumah tanggana osok ngilu heula di imah mitoha awéwé. Salila tacan meunang atawa nyieun imah sorangan mah osok ngadon ngilu di imah kolotna pangantén awéwé. Sahanteuna lamun geus sagala dibekelan mah ku kolot pangantén lalaki, piraku henteu betah cicing di imah kolot pangantén awéwé.

(Gambar meunang nginjeum ti http://t3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTzbc35qBlSb0Q66NyeMc_2VneFgO-9-2eoxao56eupjU1fIfz6g4fEWY9nUQ)

Ngabastakeun


Barudak anu mangkak rumaja, geus miboga sipat galak sinongnong atawa geus nincak balég tampélé, osok aya-aya waé kalakuanana téh. Barudak anu najan geus boga kahayang, tapi teu bisa terus terang sajalawantrahna. Lamun boga pamaksudan jeung kahayang ngan ukur bisa ti jauhna atawa teu bisa langsung togmol. Osok maké jalan anu malipir atawa sacara henteu langsung.

Budak anu miboga rasa resep ka lain jinis

Budak anu mangkak rumaja mah geus miboga rasa anu mikaresep ka lain jinis. Lamun budak lalaki, nya geus boga resep ka budak awéwé. Pon kitu deui sabalikna, budak awéwé geus miboga rasa resep ka budak lalaki. Ngan dina perkara resepna ieu, jarang anu wani balaka langsung ka jinisna. Lolobana mah ngan ukur bisa nyérangkeun ti kajauhan. Pikeun budak anu kurang wawanénna mah, biasana osok aya istilah ngabastakeun atawa silih bastakeun. Ngabastakeunana bisa ku ucapan atawa ku tutulisan. Tapi biasana (kalolobaanana) mah maké tutulisan anu ngahaja ditulis dina tembok atawa dina papan.

Ngabastakeun téh nyaéta nyambungkeun atawa nyebutkeun yén si Anu bogoheun atawa mikabogoh ka si Ani. Anu nulisna mah biasana babaturanana, anu ngahaja hayangeun nembrakeun kahayang haté budak anu ngaranna ditulis. Ngan dina palebah ngabastakeunana, teu kabéh didasaran kusabab budak anu diitulisna resepeun atawa mikabogoh. Aya ogé anu ngan ukur heureuy atawa moyokan. Malahan mah aya ogé budak anu ngadon ngabastakeun babaturanan si Anu bogoheun ka si Ani, padahal anu sabenerna mah manéhna sorangan anu mikaresep ka si Ani.

(Gambar meunang nginjeum ti http://ayfachry.files.wordpress.com/2011/04/pacaran1.jpg)

Pantaran Jodo Kumaha Inyana


Sakumaha disebutkeun di tulisan anu geus tiheula, anu ngaranna jodo mah sapantaran. Aya kasaruaan tingkatan antara hiji jalma reujeung jodo atawa pasanganana, utamana anu aya pakaitna reujeung tingkatan iman reujeung takwana hiji jalma. Jalma anu sampurna imanna bakal meunangkeun jodo anu sarua miboga iman anu sarimbagan atawa satingkatan. Jalma anu imanna biasa-biasa waé bakal meunangkeun pasangan anu miboga iman anu sarua. Intina mah jodo hiji jalma téh kumaha jalmana.

Nikah

Lamun hiji jalma hayang miboga jodo anu soléh, carana taya deui kajaba manéhna sorangan kudu soléh heula. Lamun hiji jalma hayang miboga jodo anu imanna alus, taya deui carana salian ti kudu ningkatkeun iman manéhna. Nya, hartina lamun hayang miboga jodo anu biasa-biasa mah, nya teu kudu kumumaha, kari jadi jalma anu biasa-biasa waé. Hal ieu bisa kaharti ku akal atawa pikiran ogé. Lamun jalma anu dibéré pilihan ngeunaan jodona hayang atawa arék milih anu soléh atawa anu salah atawa anu biasa-biasa waé, tangtuna condong kénéh pikeun milih anu soléh.

Conto leuwih jentrena, lamun si Anu milih si Ina kusabab si Ina téh mangrupakeun jalma anu soléh, tangtuna ogé si Ina moal narima lamun si Anu-na henteu soléh. Jadi gampangna mah, lamun hayang meunangkeun jodo anu soléh, taya deui jalanna kudu jadi jalma anu soléh.

Anu Ngaranna Jodo mah Sapantaran


Saur pun guru mah, anu ngaranna jodo mah saurna aya istilah sapantaran antara lalaki jeung awéwé. Sapantaran dina harti tingkatan antara duana miboga tingkatan anu sarua. Ngan sapantaran ieu aya sababaraha rupa, aya sapantaran dina hal pakaya, katurunan jeung agama. Dina agama Islam mah diistilahkeunana téh nyaéta kufu’. Saurna, dina milih jodo atawa pasangan hirup téh kudu nempo kana tingkatan kufu’-na, naha sarua atawa henteu. Ngan dina lebah néangan anu sapantaran ieu, anu kudu jadi cekelan pangutamana mah nyaéta sapantaran dina hal agamana. Sarua pantaran agamana atawa henteu. Dina perkara pakaya jeung katurunan mah, bisa waé henteu sapantaran ogé.

Dina perkara néangan pasangan hirup anu sapantaran dina agamana, ieu lain ngan ukur papagon atawa tetengger anu kudu dicekel ku urang Islam, tapi ogé mangrupakeun katangtuan. Katangtuan ieu geus natrat sakumaha pidawuh Gusti Alloh dina Al-Quran surah An-Nur ayat ka-3, anu hartina kurang leuwih:

“Lalaki tukang jinah henteu kawin salian jeung awéwé tukang jinah deui atawa awéwé musrik, jeung awéwé tukang jinah henteu dikawin salian ti ku lalaki anu tukang jinah atawa lalaki musrik, anu kitu téh diharamkeun pikeun jalma-jalma mu’min.”

Nurutkeun ieu ayat, saurna, geus jadi katangtuan yén lalaki tukang jinah bakal nikah reujeung awéwé tukang jinah deui. Saterusna, lalaki anu iman bakal meunangkeun awéwé anu iman ogé. Kitu deui lalaki anu Islam bakal meunangkeun awéwé anu Islam deui. Ieu téh mangrupakeun katangtuan ti Gusti Alloh.

Nikah

Kumaha atuh lamun aya lalaki anu ngaku miboga Iman tapi nikah reujeung awéwé anu teu miboga Iman atawa tukang jinah? Ngeunaan ieu hal, kaimanan lalaki ieu teu bisa jadi cekelan. Naha bener iman atawa ngan ukur ngaku-ngaku. Da lamun bener-bener ngaku Iman mah moal baha kana katangtuan ti Gusti Alloh.

(Gambar meunang nginjeum ti http://wahidunana.files.wordpress.com/2010/04/nikah.jpg)

Antara Jodo jeung Nikah


Tina obrolan jeung anu dipikolot, cenah aya hubungan anu raket antara jodo jeung nikah. Anu ditikah ku hiji jalma, éta mangrupakeun jodona éta jalma. Jadi pantona jodo téh bisa disebut ogé nikah. Da lamun masih kénéh bobogohan mah tacan tangtu bisa jadi jodo. Sanajan bobogohanana méakeun waktu sababaraha taun, ari acan nepikeun kana panto panganténan mah tacan tangtu bisa jadi jodo.

Naha jodo bisa salah…?

Teuing atuh ngeunaan hal éta mah. Ngan anu jelas mah cenah, lamun lain jodo mah, sanaja geus nikah ogé bakal moal lana dina rumah tanggana. Lamun lain jodona mah, pasti hiji waktu bakal pipirakan. Jadi, sanajan geus nikah, tacan tangtu jalma anu ditikah ku hiji jalma mangerupakeun jodona. Anu ngaranna jodo mah, dina rumah tanggana ogé tangtu bakal lila malahan bisa nepikeun ka pakétrok iteuk atawa nepikeun ka diurugan taneuh beureum (ninggalkeun alam dunya). Malahan bisa jadi anu ngaranna jodo mah lain ngan ukur pikeun di dunya wungkul, tapi ogé nepikeun ka ahérat.

Nikah

Kusabab anu ngaranna jodo mah teu bisa katohiyan kusabab ngan ukur ku bobogohan, jarang kolot anu miboga budak anu diingkeun sina lila bobogohanana. Lamu hiji budak hususna budak awéwé geus katempo miboga papacangan, biasana mah kolotna tara ngantepkeun kitu waé. Lamun kolotna geus satuju kana papacangan budak awéwéna, tara lila sina bobogohan. Budak lalakina biasana mah gancang ditalék naha bener-bener mikabogoh budakna atawa henteu. Lamun bener-bener mikabogohna, nya moal lila ogé biasana mah prung wae ditikahkeun. Tara ngantep nepikeun ka lila.

Ieu hal, jadi hiji alesan lobana barudak atawa jalma anu nikah dina umur ngarora kénéh. Sanajan kakara ogé lulus sakola dasar, ari geus katempo miboga kabogoh mah tara lila diantepkeun. Budak téh sina gagancangan ménta ditanyaan, dilamar jeung ditikahkeun.
Bisi kumaonam sigana mah lamun diantepkeun lila teuing bobogohan téh. Jeung ogé arék nanaonan lila-lila teuing bobogohan lamun tujuanana sarua waé arék nikah mah. Mending kénéh langsung disampurnakeun.

(Gambar meunang nginjeum ti http://wahidunana.files.wordpress.com/2010/04/nikah.jpg)