Samagaha, Nalika Panonpoé Dilegleg Bulan


Kakara apal yén dina poé ayeuna (naha da isukan cenah anu benerna mah) téh cenah aya samagaha. Sanajan ka wewengkon kuring mah hanteu kaliwatan, tapi sahanteuna kudu apal ogé yén poé ayeuna téh aya kajadian samagaha. Da jarang kaparengan manggihan anu ngaranna samagaha téh.

Samagaha téh hiji kaayaan nalika cicingna panonpoé kahalangan ku bulan. Jadi bumi (alam dunya)-bulan-panonpoé aya dina kaayaan ngajajar kalawan lempeng. Kusabab panonpoé téh cicingna kahalang ku bulan, atuh cahya panonpoé ogé kahalangan ku bulan. Antukna kaayaan di alam dunya téh jadi poék da henteu katojo ku cahya panonpoé téa.

Samagaha cingcin

Dina kahirupan, kecap samagaha biasa dipaké pikeun nuduhkeun kaayaan diri atawa haté jalma anu poék mongkléng. Anu tadina biasa caang, jadi poék. Éta téh samagaha ngaranna. Poékna haté jalma bisa ku naon waé sababna. Naha arék ku jalan leungitna kabungah, dipegatkeun ku bébéné atawa beubeureuh, ditinggalkeun ku kolot atawa anu jadi pananggeuhan, jeung réa-réa deui.

Kitu deui reujeung samagaha panonpoé. Anu biasana mah beurang téh caang ku moncorongna cahya panonpoé, dina waktu kaayaan samagaha mah jadi poék taya cahya. Poékna beurang nalika samagaha, gumantung kana kaayaan samagahana. Aya samagaha pinuh, samagaha sabagéan, jeung samagaha cingcin. Dina samagaha pinuh mah, cahya panonpoé kahalangan sakabéhna ku bulan. Samagaha sabagéan mah ngan ukur sabagéan wungkul anu kahalanganana. Sedengkeun samagaha cingcin mah ngan ukur kahalangan tengahna wungkul, ari sisi-sisina mah henteu kalangan (panonpoé katempona siga cingcin).

Tah, samagaha dina poé ayeuna mah, 29 Jumadil Ahir/20 Mei, cenah samagaha cingcin.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.isdaryanto.com/)

Anu Nguriling téh Panon Poé Atawa Alam Dunya?


Isuk-isuk geus meleték di palebah wétan, cahyana moncorong ngaliwatan sela-sela dangdaunan. Nyaangan unggal tempat anu tadina poék. Dina majuna waktu, isuk muru beurang, cicingna nérékél naék nepikeun ka luhur. Malahan mah aya mangsa cicingna di luhureun emun-emunan. Wanci ngagayuh ka wanci soré, pindah deui cicingna. Tadina anu di luhureun téh turun ka lebah kulon. Anu ahirna mah nyumput di tukangeun gunung. Anu tadina dunya dicaangan ku cahyana, jadi poé mongkléng.

Kitu jeung kitu, unggal poé. Isuk-isuk mucunghul di lebah wétan, pabuburit surup di lebah kulon. Éta anu dipigawé ku panon poé. Teu pernah elat, komo nepikeun ka eureunna mah. Lamun geus waktuna kudu mucunghul di lebah wétan, pasti bakal mucunghul di lebah wétan. Lamun waktuna kudu surup di lebah kulon, pasti surup di lebah kulon.

Panon poe meletek di beh wetan

Ti wétan muru ka kulon. Tuluy tilem ka handapeun alam dunya. Panon poé téh ngurilingan alam dunya ti lebah wétan ka lebah kulon. Unggal poé kituna téh.

Ngan, naha bener anu nguriling teh panon poe?

Sanggeus ditalungtik reujeung naon anu dipikanyaho ku élmu pangaweruh, hususna ti sakola, anu nguriling téh lain panon poé tapi alam dunya. Lain panon poé ngurilingan alam dunya, tapi alam dunya anu ngurilingan panon poé. Najan ku jalma anu cicing di alam dunya, karasana panon poé anu ngurilingan alam dunya, anu sabenerna mah sabalikna.

Tukang Maén Bal Urang Sunda di Luar Nagrég


Sabenerna mah anu ngaranna Urang Sunda téh lain ngan ukur jalma-jalma anu nyicingan wewengkon tatar Pasundan wungkul. Tapi aya ogé jalma-jalma anu cicingna di luar wewengkon Pasundan anu kaasup urang Sunda. Wewengkon luar tatar Pasundan téh lain ngan ukur wewengkon di nagri Indonesia wungkul, tapi ogé unggal wewengkon di sakuliah alam dunya. Di sakuliah alam dunya anu ngawengku sakabéh wewengkon, bisa dipanggihan anu ngaranna Urang Sunda. Intina mah anu ngaranna Urang Sunda téh bisa kapanggih di Luar Nagrég (Luar Nagri).

Kaka, tukang maen bal Real Madrid

Di sababaraha wewengkon di Luar Nagrég bisa kapanggih Urang Sunda, anu bisa katempo dina ngaranna éta jalma. Ngaran jalma éta sanajan aya di Luar Nagrég, tapi ngaranna maké kecap anu osok dipaké ku Urang Sunda. Supaya gampang mah, pikeun buktina bisa ditilik dina ngaran-ngaran jalma anu jadi tukang maén bal di Luar Nagrég. Aya sababaraha (lamun henteu disebutkeun loba) ngaran tukang maén bal anu ngaranna maké kecap-kecap tina Basa Sunda atawa anu osok dipaké ku Urang Sunda.

Hayang apal? Ieu diantarana

  1. Adan (Antonio Adan), Real Madrid
  2. Balé (Gareth Bale), Tottenham Hotspurs
  3. Dédé, tukang maen bal urang Brasil
  4. Hakan (Hakan Sukur, Hakan Yakin), tukang maen bal asal Turki
  5. Kaka (Ricardo Kaka), Real Madrid
  6. Nani (Luis Nani), Manchester United
  7. Saha (Louis Saha), Everton
  8. Sami (Sami Khedira), Real Madrid
  9. Yaya (Yaya Toure), Manchester City

Katumbiri Nutug Leuwi, Tanda Putri keur Mandi


Éndahna lamun nempo katumbiri. Rupa-rupa warnana ngéntép ngabaris ngawangun hiji garis anu melengkung lir ibarat sapotong wengku ayakan. Matas waas anu nénjona.

Katumbiri

Ceuk beja, cenah anu ngaranna katumbiri téh mangrupakeun hiji tanda. Tanda ayana sarombongan putri ti kahiyangan anu ngadon mandi di leuwi. Sakumaha jumlah warnana éta katumbiri (ceuk anu nenget-nenget mah jumlahna) anu tujuh rupa, putri anu ngadon mandi téh aya tujuh urang putri.

Masih kénéh ceuk béja, anu ngaranna putri ti kahiyangan mah cenah geulisna kacida pisan, geulis kawanti-wanti éndah kabina-bina. Geulisna béda reujeung kalolobaan geulisna jalma di alam dunya. Teu anéh aya sababaraha jalma anu miboga hayangeun miboga éta putri ti kahiyangan. Malahan aya anu nyebutkeun cara-cara supaya bisa mibanda éta putri.

Kumaha atuh carana…?

Carana téh cenah, paling waé karémbong salasaurang atawa kabéhan éta putri anu keur mandi téh. Cekelan ulah nepikeun ka dibérékeun deui ka éta putri. Da lamun teu maké karémbong mah, cenah putri téh teu bisaeun ngapung deui ka kahiyangan. Jadi éta putri téh bakal cicing ci alam dunya. Salila hayang miboga éta putri, cekelan atawa sumputkeun terus karémbongna.

(Gambar meunang nginjeum ti pesbuk)

Samagaha


Aya kokoplahu, aya samagaha.
Kokoplahu mah kajadianana ti peuting, sedengkeun samagaha mah kajadianana waktu ti beurang. Duanana sarua nuduhkeun kaayaananu sakuduna caang, bet poék kusabab euweuh atawa kurang cahya. Poék sotéh kusabab anu biasana nyaangan téh bet kasilep, ilang kusabab kahalangan. Sanajan duanana nuduhkeun hal anu ampir sarua, dina kahirupan mah jalma-jalma téh condong atawa leuwih beurat kana kajadian samagaha. Sabab samagaha mah da kaciri pisan kaayaanana. Ari kokoplahu mah tara teuing atawa ngan saeutik anu merhatikeun. Keur mah kajadianana ogé ti peuting, anu geus biasa lamun poék téh, da dina wanci peuting mah jalma-jalma teh lolobana mah ngaringkeb waé di imah pikeun saré.

Samagaha, panon poé kahalangan bulan

Sedengkeuna ari samagaha, kalolobaan jalma pasti apal kana kajadianana. Dina wanci pabeubeurang mah, jalma-jalma téh apanan digarawé atawa apal kana kaayaan sakurilingeunana. Jadi lamun aya kajadian samagaha téh bakal apal. Beurang anu sakuduna mah caang disorot ku cahyana panon poé, kusabab aya samagaha jadi poék atawa rada poék. Poék ieu lain karana panon poé kahalangan ku reueuk atawa méga, tapi aya bulan anu ayana diantara alam dunya jeung panon poé. Kuayana bulan di antara alam dunya jeung panon poé ieu, cahya panon poé anu sakuduna nepi ka alam dunya, kahalangan ku bulan. Kusabab kahalangan, cahya teu nepi ka alam dunya. Poékna alam dunya ku sabab samagaha, gumantung kana perenahna bulan. Lamun perenahna bulan téh lempengan antara panon poé jeung alam dunya, bisa waé poékna lumayan. Lamun bulan téh rada lingsir saeutik tina lempengan panon poé jeung alam dunya, poékna teu katara teuing.

(Gambar meunang nginjeum ti http://4.bp.blogspot.com/_efuIYDP4AQ8/TU9XEb9LB-I/AAAAAAAAACM/qnbAfsuqfHg/s1600/Gerhana-Matahari-Total-di-Chili.jpg)