Bebedilan


Bebedilan, sakumaha ngaranna mangrupakeun kaulinan barudak anu nyaruaan kana bedil. Bebedilan, asal kecap tina bedil. Bedil dipaké pikeun mentangkeun atawa nyéntangkeun atawa némbakeun pélor kana tempat atawa barang anu ditojo saperti manuk (ngabedil manuk). Bebedilan ogé dadasarna mah kitu. Ngan kusabab ngaranna ogé kaulinan atawa kaheureuyan barudak, bedil téh henteu dipaké saperti bedil nyaan. Malahan mah aya bebedilan anu euweuh péloran. Dina aya péloran ogé henteu bisa dipaké pikeun ngala manuk.

Bedil Jepret, salasahiji conto bebedilan
Bedil Jepret, salasahiji conto bebedilan

Dina prak-prakanana aya sababaraha rupa bebedilan anu osok dipaké kaulinan ku barudak. Aya bebedilan anu dijieunna tina tangkal awi, anu biasa disebut bedil jeprét, anu pangokangna tina awi anu dirautan. Salian ti éta aya deui bebedilan tina tangkal awi anu paranti narik pélorna tina karét geulang. Aya ogé bedil anu dijieunna tina dahan cau.

Sanajan kitu, dina prak-prakanana mah henteu diwawatesanan ku wangunan anu tangtu. Dina nyieun bebedilan, gumantung ogé kana motékarna budak anu nyieunna. Najan geus aya wangunan anu tangtu yén bebedilan téh sarupa kitu wujudna atawa tangtunganana, ari dina nyieun mah bisa waé robah. Hal ieu salian ti gumantung kana motékarna barudak, ogé gumantung kana bahan anu sayaga atawa bahan anu aya. Najan hayang nyieun bebedilan saperti bedil jeprét, ari bahanna kurang atawa euweuh mah bisa maké bahan anu séjén anu geus nyampak.

Ari mangpaat bebedilan dina kaulinan barudak nyaéta bebedilan biasana osok dipaké pikeun peperangan atawa tétémbakan.

(Gambar diropéa meunang nginjeum ti http://www.disparbud.jabarprov.go.id/)

Barudak Sakola SD Darul Hikam Diajar Nyieun Kokoprak


Nurutkeun warta anu dipedalkeun ku inilahkoran.com http://www.inilahkoran.com/read/detail/1938876/siswa-darul-hikam-belajar-bikin-kokoprak, SD Darul Hikam Primary International School ngayakeun Sundanese Days anu dijerona diayakeun kagiatan diantarana diajar nyieun kaulinan barudak katut kadaharan tradisional. Kaulinan barudak anu diayakeun téh nyaéta nyieun bebedilan tina palapah daun cau. Sedengkeun kadaharan anu dijieun téh surabi. Salian ti nyieun kaulinan barudak, barudak sakola SD Darul Hikam ogé diajar nyieun kokoprak. Kokoprak téh nyaéta paranti ngagebahkeun manuk di sawah atawa di huma. Ngan bédana reujeung kokoprak anu osok dijieun di huma atawa di sawah anu dijieunna tina tangkal awi, barudak sakola Darul Hikam mah nyieun kokoprakna téh tina barang urut, lain tina awi.

Barudak sakola SD Darul Hikam anu ngiluan Sundanese Days
Barudak sakola SD Darul Hikam anu ngiluan Sundanese Days

Kagiatan anu dilumangsukeun dina poé Salasa ping 18 Désémber 2012 ieu, didadasaran ku hayang ngajaga jeung miara budaya sorangan nyaéta budaya Sunda supaya ulah kalindih ku budaya bangsa deungeun anu geus asup ka Indonésia. Kuayana kagiatan ieu, barudak hususna bisa mikawanoh budaya Sunda kalawan leuwih deukeut deui ti mimiti kadaharan, kaulinan, jeung anu séjénna. Kitu cenah nurutkeun Kapala Sakola SD Darul Hikam dina biantarana.

Dina ieu kagiatan, barudak sakola téh diwanohkeun kana surabi katut bebedilan tina daun cau ogé kokoprak. Sanggeus diwanohkeun jeung diajarkeun cara nyieunna, barudak téh sina nyieun sorangan.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.inilahkoran.com/)

Olimpiade Olahraga Tradisional (OOTrad) Padjadjaran Ka-5 Taun 2012


Sababaraha poé katukang, di kampus Universitas Padjadjaran (UNPAD) Dipati Ukur dilumangsungkeun kagiatan anu dingaranan Olimpiade Olahraga Tradisional (OOTrad) Padjadjaran V 2012. Ieu acara téh dilumangsungkeun dina poé Ahad ping 4 Nopémber 2012, kalawan anu boga hajatna nyaéta UNPAD sorangan. Sakumaha kagiatan taun-taun saméméhna, dina ieu acara téh dilumangsungkeun pasanggiri rampak kendang, saptatlon, maraton jajangkungan katut maén catur tiluan. Ceuk pupuhu nu hajat, kalawan dicutat ku AntaraNews, ieu kagiatan téh mangrupakeun kagiatan maneuh anu dilumangsungkeun ku UNPAD pikeun ngajaga jeung ngariksa budaya Sunda.

Pamilon saptatlon keur ngiluan lomba nanggung suluh

Ieu kagiatan téh diiluan ku wawakil fakultas anu aya di Universitas Padjadjaran, unit kerja katut mitra gawé di sabudeureun UNPAD. Diantara pasanggiri anu dilumangsungkeun, anu raména mah nyaéta pasanggiri saptatlon atawa pasanggiri anu dieusi ku tujuh rupa lomba. Anu ngiluan kana ieu lomba sagrupna antara tujuh nepikeun ka dalapan urang. Lomba-lomba anu diilukeun kana ieu pasanggiri téh nyaéta:

  1. Ngaragaji awi anu dilakonan ku pamilon lalaki. Hasil pamotonganana dibawa pikeun diteundeun di tempat anu anggangna 25 méter, terus balik deui ka tempat asal bari lumpat.
  2. Nyuhun jukut pikeun pamilon lalaki ku jalan ngangkat jukut anu beuratna 25 kilo bari leumpang gancang ka tempat anu jauhna 50 méter.
  3. Ngagandong boboko anu dilakukeun ku pamilon awéwé. Carana ngagandong boboko anu dieusian ku beubeutian kalawan ampegna 15 kilo dibawa ka tempat anu anggangna 50 méter bari leumpang gancang.
  4. Nanggung suluh (pamilon lalaki) anu beuratna 30 kilo kalawan anggangna 50 méter.
  5. Manggul béas (pamilon lalaki) anu beuratna 25 kilo kalawan anggangna 50 méter bari leumpang gancang.
  6. Balap karung pikeun pamilon lalaki jeung éyong pikeun pamilon awéwé anu anggangna 25 méter. Anu diéyongna téh mangrupakeun batu laleutik ku suku sabeulah.
  7. Balap jajangkungan ku pamilon lalaki atawa awéwé anu anggangna 50 méter.

Terus aya ogé balap jajangkungan anu anggangna 2000 méter atawa dua kilo. Ieu lomba bisa diilukan ku lalaki jeung awéwé. Terus ogé lomba catur tiluan kalawan gantian anu katelahna U-Camaintian (Unpad-Catur Main Bertiga Gantian). Dia ahir kagiatan, unggal jawara dilélér hadiah mangrupa piala jeung hadiah séjénna.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.pikiran-rakyat.com/)

ulin.bdg, Raraméan Ngeunaan Kaulinan Bandung


Salila dua poé, ping 10 nepikeun ka 11 Nopémber 2012, di Bandung dilumangsungkeun raraméan anu perenahna di Taman Cilaki dayeuh Bandung. Ieu raraméan téh dingaranan ulin.bdg Festival Kaulinan Bandung. Ieu raraméan téh bisa dilumangsungkeun ku alpukahna BCCF (Bandung Creative City Forum). Loba kagiatan anu ngeusian ieu raraméan téh ti mimiti hiburan nepikeun ka kaulinan barudak.

ulin.bdg

Cenah mah kurang leuwih 26 rombongan komunitas anu ngeusian ieu raraméan, saperti Ecoethno, Komunitas Hong, Bike Bdg, Sunday Smile Picnic, Animatronik, Bandung Cycle Chic, Face Painting, Komunitas Sulap Bandung, Komunitas Origami Bandung, Planet Sains, Komunitas Taman Foto Bandung jeung anu séjénna. Kusabab dilaksanakeunana dina tungtung minggu (poé Saptu jeung Ahad), ieu raraméan téh loba anu ngajugjugan, pangpangna sakalian pariknik (pakanci) bari arulin di taman kota anu lumayan linduh iuh.

Salasahiji kagiatan anu ngeusian ieu raraméan téh nyaéta kaulinan barudak anu dikokojoan ku Komunitas Hong. Lumayan loba jinis kaulinan barudak anu disadiakeun, diantarana waé jajangkungan, susumpitan jeung bedil jeprét katut rorodaan gilinding tilu.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.bccf-bdg.com/)

Alimpaido Kaopat Taun 2012 di Kabupaten Kuningan


Anyaran kénéh, cenah ceuk warta anu kapanggih di internét, geus dilumangsungkeun kagiatan Alimpaido. Alimpaido pikeun taun 2012 atawa Alimpaido entragan kaopat, dilumangsungkeun di Kabupaten Kuningan. Ieu acara téh dilumangsungkeun dina ping 20 nepikeun ka 21 Oktober 2012. Ari tempatna nyaéta di Open Space Gallery, Linggarjati. Sakumaha acara Alimpaido saméméhna, dina acara Alimpaido ieu ogé dilumangsungkeun pasanggiri kaulinan barudak anu diiluan ku wawakil ti unggal kabupaten anu aya di Jawa Barat.

Acara Alimpaido kaopat ieu miboga téma Samitaning Kaulinan Barudak, Bisa Mawa Bagja Balaréa. Dina ngalumangsungkeunana, aya sapuluh rupa kaulinan barudak anu dipatandangkeun. Kaulinan anu dipatandangkeun téh nyaéta Jajangkungan, Kelom Batok, Rorodaan, Éngklé/Sondah, Sorodot Gaplok, Pérépét Jéngkol, Gatrik, Gasing, Bedil Jeprét jeung Sumpit. Salian ti pasanggiri kaulinan barudak, ogé dilumangsungkeun paméran kaulinan barudak, workshop kaulinan barudak, katut bazar kaulinan barudak reujeung kadaharan tradisional.

Barudak keur maenkeun hiji kaulinan barudak

Pamilon anu ngiluan kana ieu acara téh diwawatesan ku umur anu paling kolotna 15 taun. Jadi anu bisa ngiluan jadi pamilon dina acara tatandang kaulinan barudakna, ngan ukur barudak wungkul. Jalma anu geus déwasa mah henteu bisa ngiluan. Unggal kabupaten bisa ngirimkeun wakilna jadi hiji tim anu dieusi ku lima urang budak. Ngan dina derna acara, tina 26 kabupaten anu dirarancang bakal ngiluan atawa ngirimkeun wawakilna, aya opat kabupaten anu henteu ngirimkeun wawakilna, nyaéta Kabupaten Sumedang, Kota Depok, Kabupaten Cirebon jeung Kota Sukabumi.

Pikeun warta anu lengkep bisa ngalongok ka loka-loka:

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.pikiran-rakyat.com/)

Nguji Wawanén dina Balap Rorodaan Gilinding Tilu


Maén rorodaan anu gilindingna tilu biasana mah osok dilumangsungkeun dina jalan anu mudun jeung lempeng. Pudunan anu alus mah rata taneuhna, henteu garinjul teuing. Pudunan téh alusna mah diteruskeun ku jalan anu datar pikeun ngeureunkeun rorodaan. Jalanna ogé kudu jalan gedé lamun dipaké pikeun balap. Supaya dina sakali waktu téh bisa dua atawa leuwih rorodaan anu balapna. Dina prakna balap, rorodaan téh biasana mah didorong heula ti tonggohna, supaya majuna rorodaan téh leuwih gancang. Dina nyorang jalan anu mudun téh, rorodaan beuki gancang. Nepi ka tungtung pudunan disambung jalan anu datar, rorodaan téh ngendoran. Rorodaan eureunna téh henteu dierém maké erém, da rorodaan gilinding tilu mah euweuh eréman. Aya kétang erém ngan maké suku anu ditapakeun kana taneuh. Rorodaan eureun sanggeus nyorang jalan anu datar. Eureunna téh biasana mah saeureunna (eureun ku sorangan). Dina balap, budak anu meunang téh biasana mah budak anu rorodaanana pangheulana nepi ka tungtung pudunan atawa budak anu rorodaanana eureun pangjauhna.

Rorodaan gilinding tilu anu osok dipake balap

Anu penting dina balap rorodaan gilinding tilu mah gancang majuna. Ku hayang bisana maju kalawan gancang, loba cara anu dipigawé ku budak. Aya anu maké minyak keletik dina as rorodaanana. Aya ogé anu ku jalan nyieun ambahan (ngawahan) anu rada jauh. Intina mah kumaha supaya rorodaan téh bisa maju kalawan gancang.

Kusabab kitu, dina maén rorodaan gilinding tilu diperlukeun wawanén pikeun budak anu maénna. Budak anu luasan jeung seureudeug mah biasana alus dina maén rorodaana téh. Numpakan rorodaan dina jalan anu mudun, komo bari jeung balap pagancang-gancang reujeung pajauh-jauh diperlukeun wawanén anu kuat. Henteu sieunan reujeung éléhan dina maénna, henteu sieun tidungsruk kanu bala (ka sisi jalan). Pikeun miboga wawanén biasana mah ku jalan diajar ogé bisa. Najan mimitina sieunan jeung ati-ati dina tumpa rorodaanana, ahirna mah sanggeus biasa jeung tapis mah bakal wanian. Komo deui lamun dirojong ku kaayaan anu ramé mah. Beuki loba budak anu ngiluan maén, biasana mah beuki sumanget dina maénna. Anu tadina sieunan bisa jadi wanian tungtungna mah.

(Gambar meunang nginjeum ti http://hanifahnafiatin.wordpress.com/)

Alimpaido, Minangka Olimpiade Pikeun Barudak


Alimpaido mangrupakeun hiji kagiatan atawa acara anu dilumangsungkeun ku Dinas Pariwisata & Kebudayaan (Disparbud) Jawa Barat. Dina ieu acara téh dipintonkeun jeung dipatandangkeun rupa-rupa kaulinan barudak baheula anu geus jarang diparaké jeung henteu dipikawanoh deui ku barudak ayeuna. Ari acarana biasana mah mangrupa pestival.

Ari dadasar dilumangsungkeun ieu acara téh kusabab kaulinan barudak baheula hususna di Jawa Barat geus ampir leungit di masarakat. Barudak ayeuna geus henteu apal deui kana rupa-rupa kaulinan barudak baheula, anu dipaké arulin ku karuhunna (kolot-kolotna) baheula. Kusabab kitu, kuayana ieu acara dipiharep supaya rupa-rupa kaulinan barudak baheula téh bisa dikali deui jeung diwanohkeun deui ka barudak supaya éta kaulinan barudak henteu nepikeun ka leungit taya tapakna.

Alimpaido téh cenah mah kecap anu meunang nyokot tina kecap Olimpiade. Ngan éta kecap téh disalénggorkeun jadi alimpaido. Ari kecap alimpaido, lamun dibéjérbéaskeun deui mah mangrupakeun kecap rangkepan tina kecap alim jeung kecap paido. Alim hartina embung, sedengkeun paido hartina dibohongan. Jadi kecap alimpaido bisa miboga harti embung dibohongan. Leuwih jembarna éta kecap téh bisa dihartikeun embung linyok bohong. Hal ieu téh luyu reujeung niléy-niléy anu dipiboga ku kaulinan barudak baheula anu ngawengku kana niléy-niléy budaya anu alus jeung kamotékaran dina kahirupan.

 

Atuh ahirna mah, kuayana alimpaido ieu kahayang jeung harepan supaya rupa-rupa kaulinan barudak bisa dihirupkeun deui bisa kahontal. Kaulinan barudak moal nepikeun ka leungit tina kahirupan.

Alimpaido geus jadi program pikeun Diparbud Jawa Barat. Ieu acara dimimitian taun 2009 anu dilumangsungkeun di dayeuh Bandung. Acara alimpaido satuluyna mah ngider ka unggal Kabupaten di Jawa Barat.

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.disparbud.jabarprov.go.id/)