Nguji Wawanén dina Balap Rorodaan Gilinding Tilu


Maén rorodaan anu gilindingna tilu biasana mah osok dilumangsungkeun dina jalan anu mudun jeung lempeng. Pudunan anu alus mah rata taneuhna, henteu garinjul teuing. Pudunan téh alusna mah diteruskeun ku jalan anu datar pikeun ngeureunkeun rorodaan. Jalanna ogé kudu jalan gedé lamun dipaké pikeun balap. Supaya dina sakali waktu téh bisa dua atawa leuwih rorodaan anu balapna. Dina prakna balap, rorodaan téh biasana mah didorong heula ti tonggohna, supaya majuna rorodaan téh leuwih gancang. Dina nyorang jalan anu mudun téh, rorodaan beuki gancang. Nepi ka tungtung pudunan disambung jalan anu datar, rorodaan téh ngendoran. Rorodaan eureunna téh henteu dierém maké erém, da rorodaan gilinding tilu mah euweuh eréman. Aya kétang erém ngan maké suku anu ditapakeun kana taneuh. Rorodaan eureun sanggeus nyorang jalan anu datar. Eureunna téh biasana mah saeureunna (eureun ku sorangan). Dina balap, budak anu meunang téh biasana mah budak anu rorodaanana pangheulana nepi ka tungtung pudunan atawa budak anu rorodaanana eureun pangjauhna.

Rorodaan gilinding tilu anu osok dipake balap

Anu penting dina balap rorodaan gilinding tilu mah gancang majuna. Ku hayang bisana maju kalawan gancang, loba cara anu dipigawé ku budak. Aya anu maké minyak keletik dina as rorodaanana. Aya ogé anu ku jalan nyieun ambahan (ngawahan) anu rada jauh. Intina mah kumaha supaya rorodaan téh bisa maju kalawan gancang.

Kusabab kitu, dina maén rorodaan gilinding tilu diperlukeun wawanén pikeun budak anu maénna. Budak anu luasan jeung seureudeug mah biasana alus dina maén rorodaana téh. Numpakan rorodaan dina jalan anu mudun, komo bari jeung balap pagancang-gancang reujeung pajauh-jauh diperlukeun wawanén anu kuat. Henteu sieunan reujeung éléhan dina maénna, henteu sieun tidungsruk kanu bala (ka sisi jalan). Pikeun miboga wawanén biasana mah ku jalan diajar ogé bisa. Najan mimitina sieunan jeung ati-ati dina tumpa rorodaanana, ahirna mah sanggeus biasa jeung tapis mah bakal wanian. Komo deui lamun dirojong ku kaayaan anu ramé mah. Beuki loba budak anu ngiluan maén, biasana mah beuki sumanget dina maénna. Anu tadina sieunan bisa jadi wanian tungtungna mah.

(Gambar meunang nginjeum ti http://hanifahnafiatin.wordpress.com/)

Rorodaan Anu Teu Make Gilinding


Aya deui rorodaan anu bisa ditumpakan teh, tapi rorodaan ieu mah teu make gilinding. Rorodaan ieu mah bisa oge disebut gogorolongan. Da majuna teh ngagorolong dina tempat anu mudun. Di tempat anu mudun eta teh diteundeunan kai atawa awi anu parondok reujeung baruleud. Eta kai atawa awi teh minangka dadamparna anu bisa ngagorolong.

Eta kai atawa awi teh diteundeun ngajengreng di tonggoh ka landeuh, awahanana kira-kira sadeupaan. Tempat neundeunna teh alusna mah jalan anu teu pati mudun reujeung rata. Supaya majuna ieu rorodaan atawa gogorolongan teh lancar jeung teu gancang teuing. Da rorodaan ieu teh teu make rem.

Anu jadi tempat tutumpakanana bisa tina papan bisa oge urut bangku sakola anu geus euweuh sukuan atawa tihang. Eta tutumpakan diteundeun di tongoh, di luhureun kai atawa awi anu jadi dadampar anu dijengjrengkeun tea. Sanggeus bener, eta papan teh ditumpakan. Kusabab dadamparna buleud jeung diteundeun di tempat anu mudun, eta dadampar teh ngagorolong ka landeuh. Kungagorolongna eta dadampar, tutumpakan teh milu maju ka handap. Beres napak kanu dadampar anu di tonggoh, eta tutumpakan teh tatalepa ka dadampar anu leuwih dandap, teru wae maju nepikeun ka dadampar panungtungan, anu panghandapna.

Dina maenna kudu ati-ati. Sabab lamun teu ati-ati mah bisa nyababkeun cilaka. Kahijina ieu rorodaan teh taya reman (teu make rem), dadamparna bisa matak raheut kana awak/kulit, Jeung deui bisi tikusruk ka handap.

Tapi sanajan kitu, ieu kaulinan teh lamun dipigawe teh matak rame oge. Da lumayan loba mangpaatna pikeun barudak teh.

  1. Kumaha carana supaya barudak teh bisa gawe babarengan. Dina migawena teu bisa ku sorangan, kudu kulobaan. Anu neundeunan dadamparna, anu nyiapkeun tutumpakanana, jeung anu tumpakna kudu aya sababaraha urang budak.
  2. Kumaha carana supaya bisa tapis dina ngajalankeun tutumpakan. Kumaha carana neundeuk eta tutumpakan supaya henteu mengpar ti tujuan, ulah mengkol ka sisi.
  3. Bisa dijadikeun paranti lomba pajauh-jauh ngagorolongna.

Rorodaan Anu Make Kolecer


Salian ti rorodaan anu dijieunna tina dampal sendal jepit teh make kaleng susu, aya deui rupa rorodaan anu make kolecer. Di luhureun rorodaan teh diteundeunan kolecer. Nya jiga helikopter. Lamun rorodaan dipajukeun, kolecer eta teh milu muter.

Rorodaan ieu biasana miboga hiji gilinding. Eta gilinding teh diterapkeun kana sendal jepit anu dijieun paranti masang as gilinding, jiga jangkana meureunan. Eta jangka teh dijieunna rada gede, supaya bisa diteundeunan gagang atawa barungbung tempat nerapkeun kolecer tea.

Rorodaan make kolecer

Kolecer anu dijeun teh digagangan atawa dibarungbungan dihijikeun reujeung gilinding anu hiji deui (nyieun gilinding anu misah). Mangpaat ieu gilinding teh nyaeta pikeun muterkeun kolecer tea.

Lamun rorodaan dipajukeun, gilinding rorodaan teh muter. Muterna gilinding ieu teh nyababkeun muterna gilinding anu dihijikeun reujeung kolecer tea. Nya tungtungna kolecer tea ngiluan muter. Jadi wae jiga helikopter.

Mangpaat ieu Kaulinan

Mangpaat kaulinan anu ieu mah diantarana wae nyaeta nyieun kumaha mraktekeun atawa kumaha prak-prakanana cara gawe mesin. Mesin anu diwangun ku sababaraha gigi bisa silih puterkeun. Hiji jalan cara muterkeun gigi teh nyaeta dua gigidiantelkeun. Dina kaulinan ieu mah nya make gilinding tea. Dua siki gilinding bisa silih puterkeun. Sanajan as anu dipakena teh beda arah reujeung tempatna, kumaha cara supaya bisa silih puterkeun.

Rorodaan: Rorodaan Nu Sejenna


Rorodaan sejenna salian anu bisa ditumpakan teh aya deui rorodaan anu ngan ukur didorong. Rorodaan ieu mah aya sababaraha rupa. Aya rorodaan anu dijieunna tina dampal sendal capit, aya oge anu tina kai.

Rorodaan anu dijieunna tina dampal sendal capit mah ngan ukur bisa didorong. Ari gilindingna bisa ngan ukur hiji, bisa oge tilus siki nyarupaan kana gilinding rorodaan anu bisa ditumpakan. Gilindingna laleutik, buleudna kira-kira sapigeulangan leungeun. Ari paranti ngadorongna make gagang awi meunang ngarautan/ngalemeskeun. Dina rorodaan ieu mah supaya rada nyeni teh osok ditambahan ku kaleng urut kale susu. Tutupna diganti make balon. Tah eta tutu anu geus diganti ku balon teh osok ditakolan. Panakolna bisa tina gagang awi atawa kai. Nakolanana teh lamun rorodaanna dipajukeun. Jadi lamun rorodaan eta dipajukeun osok disada.

Rorodaan gilinding hiji

Aya oge rorodaan gilindingna hiji anu dijieunna tina kai, terus gagangna teh dijieunna tina leunjeuran awi tali. Rorodaan ieu mah lumayan kuat, da bisa dipake pikeun narik naon wae saperti narik wadah cai. Rorodaan iue teh sarua wae didorong, ngan ngadorongna biasana mah eta gagang tina leunjeuran awi teh diteundeun dina taktak. Dina tengah-tengah leunjeuran awi anu jadi gagangna tea, ditendeunan palang anu pondok jeung rada leutik cukup pikeun nyekelan, minangka setirna.

(Gambar meunang moto ti koran Pikiran Rakyat)

Rorodaan: Rorodaan Gilindingna Tilu


Rorodaan teh mangrupakeun kaulinan barudak anu make gilinding. Roda teh mun dina basa Sunda mah gilinding. Tapi sanajan kitu leuwih dipikawanoh ku ngaran rorodaan tibatan gigilindingan. Rorodaan ampir sarua jeung momobilan, ngan anu ngabedakeunana teh ditempo tina jumlah gilindingna. Gilinding rorodaan mah biasana kurang ti opat, bisa tilu, bisa dua bisa oge hiji. Sedengkeun momobilan mah biasana gilindingna opat atawa leuwih. Dina wangunanana oge biasana mah aya anu ngabedakeunana. Wangunana momobilan mah biasana nyarupaan kana wangunan mobil nyaan. Sedengkeun rorodaan mah biasana henteu aya wangunana anu ngawengkuna. Rorodaan bisa dijieun kalawan wangunan anu bebas.

Sumber foto: http://www.facebook.com/note.php?note_id=170986280858#!/photo.php?pid=2860371&op=1&view=all&subj=170986280858&aid=-1&auser=0&oid=170986280858&id=39459917948

Rorodaan aya sababaraha rupa. Rorodaan aya anu osok ditumpakan ku barudak, aya oge rorodaan anu ngan saukur didodorong make tali atawa panyorong. Salian ti eta aya oge rorodaan anu osok dipake narikan wadah cai (jaliken atawa ember) ti tampian.

Rorodaan anu oso ditumpakan mah biasana gilindingna teh aya tilu, jiga bemo atawa sapedah gilindingna tilu. Dipajukeunana biasana di jalan anu mudun jeung rada rata henteu garinjul. Ari rorodaan ieu dijieunna tina kai papan atawa bahbir (kai panyesaan nyieun papan atawa tihang). Awakna diwangun ku wangunan kotak rada manjang ka hareup. Panjangna bebas, kumaha kahayang. Mun hayang bisa mawa leuwih ti saurang budak anu tumpakna, biasana mah rada dipanjangan. Wangunana sina kuat, dipakuan. Terus pikeun nyambungkeun kana setirna (dijieunna misah), biasana make leunjeuran tangkal kopi anu ukuranana kira-kira tilu ramo leungeun. Tapi teu aya patokan oge, da nu penting mah kuat pikeun nahan panumpang rorodaan. Di handapna diterapan gilinding dua siki, di kenca jeung katuhu. Gilindingna biasana dijieun tina papan atawa bahbir keneh anu dijieun supaya mangrupakeun gilinding (buleud). Dua gilinding ieu dihijikeun make as jiga as dina momobilan.

Sedengkeun setirna diwangun ku hiji gilinding jeung setir anu dijieun tina leunjeuran awi tali atawa awi nu sejenna. Minangka setangna dijieun tina dahan kai atawa tina awi keneh meunang ngaraut. Gilinding ieu diterapkeun kana awi minangka jangkana. Tengah-tengah awi tea dibolongan pikeun diasupkeun kana tangkal kopi anu aya dina wangunan awak rorodaan tea.

Saterusna mah setir jeung awak rorodaan teh dihijikeun. Palang tangkal kopi tea diasupkeun kana setir tina leunjeuran awi anu dibolongan tea.

Tinggal make di jalan anu mudun….

Aya sababaraha hal anu bisa dijadikeun elmu atawa pelajaran dina kaulinan ieu. Utamana wae ngeunaan:

  1. Kumaha cara nyieun rorodaan anu kuat. Nyieun rorodaan anu kuat kudu neangan bahan anu kuat. Papan anu kuat, palangna oge reujeung setirna oge dijieun tina bahan anu kuat.
  2. Mun ditengetan mah bisa dijieun bahan pelajaran elmu pasti anu diajarkeun ti sakola. Utamana wae elmu Fisika. Misalna wae elmu anu aya pakait jeung Gaya. Supaya rorodaa hayang lancar majuna, aya hal-hal anu bisa diterapkeun kana rorodaan. Nyieun gilindingna kudu buleud, entong penjol. Terus oge asna biasana teh osok diulasan ku minyak keletik supaya leueur. Terus oge biasana mah osok bisa dikira-kira nepi ka mana rorodaan teh majuna mun dina hiji jalan anu muduna sakitu. Supaya ulah ngeleuwihan bates, da teu salilana jalan anu dipake rorodaan teh panjang.
  3. Diajar motekar kumaha nyieun rorodaan anu alus. Da diantara barudak anu maen rorodaan teh osok tanding, pajauh-jauh majuna rorodaan atawa pakuat-kuat.