Panambah: Ngaran Itung-itungan jeung Lilana Waktu


Ieu mangrupakeun tulisan panambah ti Kang Riki Ramli M. anu aya pakaitna reujeung ngaran itung-itungan.

  • Sapasi, satengahna tinu sasiki ngan barangna buleud atawa jangkep.
  • Sabeulah, barang hiji dibagi dua nurutkeun kana uratna.
  • Sapotong, barang hiji dibagi dua neukteuk urat.
  • Sajodo, sarua jeung sapasang dilarapkeun jang ka jalma atawa sato.
  • Sarakit, sarua jeung sapasang dilarapkeun jang ka munding.
Cau saturuy dina tangkalna

Sigana upami diteraskeun jadi kana itung-itungan nu teu tangtu (kaluar tina ontek teu kang) kayaning :

  • Samanggar,
  • Saturuy,
  • Sasikat,
  • Sapapan,
  • Sapendul
  • Jst.

Ngaran Lilana Waktu

  • Sakerejep, nuduhkeun waktu saré nu sakeudueng/ saliliran.
  • Sajogjogan, nuduhkeun waktu diukur datangna jalma tiburuan nepi ka imah (nepi/anjog).
  • Salikur/lilikuran, nuduhkeun waktu 21 hiji poé nepi ka poé ka 29.
  • Sapamiangan, sabalikna ti sajogjogan, nuduhkeun waktu rada lila ti sajojogan diitung ti jalma indit nepi ka teu katingali pundukna atawa geus méngkol.

Nuhun pisan ka Kang Riki Ramli M. anu parantos kersa nambihan kana seratan dina ieu blog.

Advertisements

Ngaran Ukuran


Istilah anu aya patalina jeung ukuran lumayan lobana. Aya ukuran anu patali jeung panjang, aya oge ukuran anu patali jeung jangkung. Salian ti eta aya oge ukuran anu patali jeung lega. Ngan nu kudu jadi cekelan teh, dina ukuran ieu lolobana mah lain ukuran anu tetep tapi osok robah atawa osok beda-beda. Sababna mah tiap jelema ngabogaan ukuran atawa paranti ngukur sewang-sewangan anu tangtuna teh aya bedana.Dina istilah di handap ieu dijelaskeun istilah anu aya pakuat-pakait jeung ukuran. Rarangken hareup sa- nuduhkeun kana jumlah hiji.

  1. Sauted, nuduhkeun ukuran anu pondok pisan.
  2. Sabuku curuk, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran buku ramo leungeun.
  3. Sacuruk, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran ramo cukur.
  4. Saramo, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran ramo leungeun.
  5. Sadampal, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran dampal suku.
  6. Satampah, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran dampal leungeun.
  7. Sajeungkal, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran jeungkal (tungtung jempol nepi ka tungtung cingir mun dilempengkeun/dipentangkeun).
  8. Sasiku, nuduhkeun ukuran anu panjangna ti tuntung leungeun nepi kana siku.
  9. Saélo, nuduhkeun ukuran anu panjangna kira-kira 0,75 meter.
  10. Saicak, nuduhkeun ukuran anu legana saélo pasagi.
  11. Sadeupa, nuduhkeun ukuran anu panjangna ti tungtung leungeun nu katuhu nepikeun ka tungtung leungeun anu kenca lamun dilempengkeun/dipentangkeun.
  12. Satangtung, nuduhkeun ukuran anu panjangna atawa jangkungna saukuran jeung tangtungan jelema.
  13. Saleunjeur, nuduhkeun ukuran anu panjangna atawa jangkungna satangtungan tangkal, biasana mah pikeun awi anu geus diteukteuk tina puhu jeung congona.
  14. Sapotong, nuduhkeun ukuran anu pikeun sagala hal anu geus dipotongan. Panjangna meunang motong disebut sapotong. Ukuranana teu tangtu.
  15. Sataktak, nuduhkeun ukuran anu jangkungna sarua jeung taktak jalma.
  16. Satumbak, nuduhkeun ukuran anu panjangna saukuran jeung tumbak, kira-kira 3,77 meter.
  17. Sabata, nuduhkeun ukuran anu legana kira-kira 14 meter pasagi.
  18. Saareu, nuduhkeun ukuran anu legana kira-kira 100 meter pasagi.
  19. Sahektar, nuduhkeun ukuran anu legana 100 areu atawa 500 bata.
  20. Sabau, nuduhkeun ukuran anu legana kira-kira 7.096 meter pasagi atawa 500 tombak pasagi.
  21. Satungtung deuleu, nuduhkeun ukuran anu panjangna sakumaha deungdeuleuan jelema.

Ngaran Itung-itungan


Baheula mah dina ngitung teh rada aneh oge. Lain aneh-aneh teuing, tapi beda. Enya beda jeung ayeuna. Aya istilah-istilah anu beda jeung kaayeunakeun mah tara teuing dipake. Paling anu masih keneh dipake teh dina bulan puasa, jalma-jalma teh dina poe lilikuran mah loba anu ari’tikaf di masigit. Naon atuh anu disebut lilikuran teh…?

Dina itung-itungan atawa milang aya istilah-istilah anu osok dipake, diantarana wae:

  1. Sasiki, nuduhkeun jumlah anu ngan aya hiji.
  2. Salayan, nuduhkeun kana jumlahna aya dua, anu dijadikeun papasangan.
  3. Sapasang, sarua jeung salayan.
  4. Salosin, nuduhkeun jumlah 12 (dua welas).
  5. Sakodi, nuduhkeun jumlah 20 (dua puluh).
  6. Salikur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 21 (dua puluh hiji).
  7. Dua Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 22 (dua puluh dua).
  8. Tilu Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 23 (dua puluh tilu).
  9. Opat Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 24 (dua puluh opat).
  10. Lima Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 25 (dua puluh lima).
  11. Salawe, nuduhkeun jumlah atawa itungan 25 (dua puluh lima).
  12. Genep Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 26 (dua puluh genep).
  13. Tujuh Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 27 (dua puluh tujuh).
  14. Dalapan Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 28 (dua puluh dalapan).
  15. Salapan Likur, nuduhkeun jumlah atawa itungan 29 (dua puluh salapan).
  16. Saraju, nuduhkeun jumlahna 40 (opat puluh).
  17. Sawidak, nuduhkeun jumlahna 60 (genep puluh).
  18. Sagros, nuduhkeun jumlahna 144 (saratus opat puluh opat).
  19. Salaksa, nuduhkeun jumlahna 10000 (sapuluh rébu).