Budaya Soméah Hadé Ka Sémah Perelu Dilarapkeun Kana Gawé Pamaréntah


Salasahiji budaya urang Sunda anu alus téh nyaéta soméah hadé ka sémah. Geus kawentar ka mamana urang Indonésia umumna, atuh hususna urang Sunda mah soméah hadé ka sémah.

Dina prak-pakanana, geus galibna lamun aya sémah atawa anu natamu téh osok langsung dihiap-hiap, disina asup ka jero imah. Nya sahanteuna lamun aya jalma anu lunga-longo ka buruan imah téh osok ditanya, “badé ka saha nya…?” Lamun jelas arék natamu téh apanan langsung waé sina asup ka jero imah. Teu kudu apal heula saha sémah téh reujeung naon pamaksudanana, asal arék natamu dihiap sina asup.

Kakara lamun geus dijero imah katut disadiakeun susuguh saayana, ditalék ngeunaan pamaksudanana. Lamun sémahna anyar pinanggih, kakara ditalék ngeunaan dirina. Sémah anu ditarima téh henteu nempo sasahana, asal kacirina miboga maksud anu bener moal ditolak. Saha anu apal anu natamu téh mawa béja anu alus atawa barangkirim sagala.

 
 

Ieu budaya téh ceuk implengan mah aya alusna lamun diprakeun pikeun memener gawé pagawé pamaréntahan (pajabat) dina ngajalankeun pancénna ngawulaan rahayat. Arék saha waé pagawéna reujeung nu kumaha waé kalungguhanana. Budaya soméah hadé ka sémah, aya alusna pikeun ngaronjatkeun gawé pagawé pamaréntahan dina ngawulaan kaperluan rahayatna, ti mimiti undakan handap nepikeun ka undakan anu luhur. Sahanteuna lamun disebut anu boga imah anu kasémahan ku rahayat mah, darajat pagawé pamaréntahan téh henteu nyirorot teuing tibatan jadi pakacar atawa babu pikeun rahayatna.

Dina ngajalankeun tugasna ngurus jeung ngawulaan kaperluan rahayat, pagawé pamaréntahan kudu miboga pasipatan sakumaha nu boga imah anu kadatangan sémah. Lamun aya sémah (rahayat) anu datang téh henteu nepikeun ka diantepkeun, tapi kudu ditarima sakumaha narimana nu boga imah ka sémah. Sémah (rahayat) anu datang téh gancang diangkir sina ka jero imah (gedong atawa kantor tempat tugas pagawé pamaréntahan) terus ditalék naon pamaksudanana. Henteu nepikeun ka diantepkeun. Komo diapilainkeun mah. Sanajan henteu apal atawa lain dulur atawa tatangga di imah, asal éta téh rahayat (komo rahayat anu aya di wewengkon pagawéanana), ulah diapilainkeun. Tong bongkéna anu datang téh éta mah rahayat leutik atawa teu wawuh, nepikeun ka diculkeun. Saha waé jeung kumaha waé rahayatna, kudu ditarimakeun natamuna.

Anu kaduana, nu boga imah lamun bakal kadatangan sémah biasana mah osok sayaga di imahna (di tempatna). Atuh dina waktuna kadatangan sémah téh, sémah moal nepikeun ka hamos, nu boga imah euweuh di tempat. Kajaba aya hal-hal anu kacida pentingna anu teu bisa ditinggalkeun. Naha kusabab aya pagawéan atawa kaperluan kulawarga atawa kaperluan anu penting séjénna. Lamun taya kaperluan anu penting mah biasana osok sayaga di tempat. Pikeun pagawé pamaréntahan ogé kudu sayaga di tempat (kantor tempat gawé). Salila tugasna kudu tetep sayaga di tempatna. Kajaba aya halangan anu kacida pentingna. Da geus jelas dina waktuna tugas mah osok aya rahayat anu natamu. Salaku pagawé pamaréntahan mah teu bisa boga alesan ninggalkeun tugas kusabab aya pagawéan séjén salian ti tugasna jadi pagawé pamaréntah. Lamun aya alesan henteu sayaga kusabab aya pagawéan séjén di luar tugas salaku pagawé pamaréntahan, hartina geus nganomerhijikeun pagawéan di luar pagawéan di pamaréntahan (nuduhkeun geus embungeun jadi pagawé pamaréntah). Komo deui lamun euweuh di tempatna téh bari jeung taya alesan nanaon. Kacida teuing.

(Dicutat ti SundaNews, gambar nginjeum ti Wikipedia)

2 thoughts on “Budaya Soméah Hadé Ka Sémah Perelu Dilarapkeun Kana Gawé Pamaréntah

  1. Jadi emut nuju SMP kelas tilu, pelajaran basa sunda, guruna almarhum pa uba, salah sahijina teh bahas perilaku, someah.. tapi tos hilap deui, hehhehe… oh enya, maca blog ieu sok janten emut yen basa sunda teh tos seueur nu hilap kosa katana.. saya wae sok campur aduk, komo di kota mah, di bogor wae tos basa indonesia, basa sunda na kasar.. nuhun ah tos nulis ngangge basa sunda

    Like

    • Sami abdi oge ayeuna mah osok pabalitu sareng Bahasa Indonesia…
      Nya ku ayana ieu blog mudah-mudahan sakedikna tiasa janten cukang lantaranana kanggo miara Basa Sunda hususna Basa Sunda anu nyeratna, sanaos Basa Sunda anu dianggona basa lulugu/loma….

      Like

Kantunkeun Balesan

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Robih )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Robih )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Robih )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Robih )

Connecting to %s