Dirunghal, Baheula jeung Ayeuna


Kecap dirunghal, bisa jadi mangrupakeun hiji kecap anu biasa-biasa waé pikeun salasahiji golongan jalma. Sedengkeun pikeun golongan séjénna, bisa jadi hiji kecap anu kudu diingkahan atawa embung kaalaman. Cenah ceuk kolot mah, jalma dirunghal téh osok matak susah néangan jodo. Komo lamun hal ieu téh ninggangna di pangawakan awéwé.

Dirunghal téh ceuk basajanna mah dipiheulaan atawa diléngkahan rumah tangga ku adi. Adi lanceuk ti hiji kulawarga, dina ngamimitian nyorang rumah tanggana, heulaan kénéh adina tibatan lanceukna. Lanceuk anu dipiheulaan nikah ku adina, disebutna dirunghal. Sedengkeun adina anu miheulaan disebutna ngarunghal. Anu biasana mah lanceuk anu tiheula nikahna, ieu mah sabalikna.

Nikah

Béh dituna, anu ngaranna dirunghal téh kudu diingkahan. Ulah nepikeun ka aya istilah dirunghal atawa karunghal. Osok nyababkeun lanceuk anu dirunghalna susah meunangkeun pijodoeun. Kusabab kitu, lamun hiji adi arék nikah téh biasana mah osok nungguan heula lanceukna pikeun meunang jodona heula atawa nikah heula. Lamun henteu, dina harti hiji adi kapaksa miheulaan lanceukna dina ngalumangsungkeun rumah tanggana, adina kudu barangbéré (méré ipekah) ka lanceukna anu harepanana supaya lanceukna gampang meunangkeun jodo.

Tapi ka béhdieunakeun mah, hal ieu téh teu pati jadi mas’alah. Komo lamun anu dirunghalna téh hiji lalaki. Lanceuk lalaki mah osok teu ngamas’alahkeun adina anu jinisna awéwé pikeun miheulaan rumah tangga. Dalah lanceuk awéwé ogé ayeuna mah geus teu jadi mas’alah ogé. Da anu ngaranna jodo mah apanan geus aya anu ngaturna. Lamun geus cunduk kana waktuna mah moal bisa dicegah deui.

Iwir-iwir


Tempat anu biasa waé sakumaha tempat séjénna. Tempat anu dijadikeun pakebonan tempat pepelakan, tempat melak tatanén urang lembur. Anu ngabédakeun reujeung tempat séjénna, di tempat ieu mah aya taneuh mangrupa gawir atawa lamping anu gurawés. Gawir anu lumayan jangkung, leuwih ti saratus métér di tempat anu pangjangkungna. Lamping ieu dipinuhan ku tatangkalan di lamping béh luhur kusabab taneuhna taneuh beureum. Sedengkeun lamping béh handap, taneuhna mangrupa taneuh porang atawa cadas, dipinuhan ku jujukutan.

Gawir/lamping di Iwir-iwir

Kusabab ayana ieu gawir sigana mah, ieu tempat disebutna Iwir-iwir. Gawir anu lungkawing ieu misahkeun patempatan antara Blok Opat, Blok Tilu reujeung wewengkon Kontrak (Peusar). Daérah Blok Opat-Blok Tilu mangrupa daérah pakebonan (di daerah luhureun lamping), sedengkeun wewengkon Kontrak (Peusar) mah  wewengkon campuran antara pakebonan reujeung pasawahan (daerah di handapeun lamping). Di daérah handapeun lamping mah kaayaanana kacida suburna. Cai ngocor (ti huluwotan) lumayan gedé. Taneuhna dipinuhan ku jinis taneuh porang jeung cadas. Atuh teu anéh lamun di hilirna loba sawah.