Narjamahkeun Basa Téhnologi


Dina widang téhnologi, urang kulon mah leuwih maju tibatan urang wétan. Teu anéh lamun sagala hal ngeunaan téhnologi, sumberna atawa asalna lolobana ti wewengkon kulon. Naha wangunan téhnologina atawa élmuna, ti kulon nyéréd ka béh wétan. Sumber-sumber élmu ngeunaan téhnologi lolobana mudalna ti béh kulon. Teu anéh lamun basa anu digunakeunana téh basa kulon. loba hasil téhnologi reujeung pangrojongna anu maké basa urang kulon.

-

Ku hal ieu salaku urang wétan, taya deui jalan kumaha carana bisa ngarti kana basa urang kulon. Anu biasana maké Basa Sunda, lamun hayang ngarti kana téhnologi kudu bisa jeung ngarti kana basa urang kulon hususna Basa Inggris. Pikeun anu ngalaman sakola mah sahanteuna bisa saeutik-eutikeun kana Basa Inggris téh. Jadi, rada gampang ngartina kana téhnologi anu nyebar ti urang kulon. Anu kungsi ngalaman sakola sahanteuna tingkat SMP mah bisa ngarti kana Basa Inggris téh.

Ngan teu sakabéhna bisa ngarti kana Basa Inggris téh. Aya jalma-jalma anu kurang ngarti kana Basa Inggris téh, naha kusabab teu perenah diajar atawa poho deui najan geus diajar ogé. Pikeun anu teu ngarti kana Basa Inggris mah apanan rada susah pikeun ngarti reujeung nerapna téhnologi anu maké Basa Inggris. Kusabab hal ieu diperlukeun tarjamahan tina Basa Inggris kana basa anu dipikaharti hususna ku urang Sunda.

Ngeunaan ieu hal aya dua pihak anu béda. Anu bisa atawa gampang ngarti reujeung anu (rada) susah ngarti kana Basa Inggris. Dina prak-prakanana, supaya pangarti ngeunaan téhnologi téh bisa sumebar kalawan rata, unggal jalma najan henteu bisa ngarti kana basa urang kulon kudu bisa narima pangarti ngeunaan téhnologi anu asalna ti wewengkon kulon. Kusabab kitu, dina lebah dieu mangpaatna jalma anu ngarti pikeun narjamahkeun atawa ngahartikeun elmu pangaweruh tina basa urang kulon kana basa urang wétan. Anu ahirna mah téhnologi téh lain ngan ukur dikeukeuweuk ku anu ngarti basa deungeun (basa kulon) wungkul, tapi ku kabéhan jalma.

Saha anu arék ngaleukeunan narjamahkeun élmu pangaweruh jeung téhnologi tina basa urang kulon kana Basa Sunda…?

Linux dina Basa Sunda…? Cobaan Waé Gethux Siga Ruyuk 1.0


Geningan ana goréhél téh manggihan ogé warta ngeunaan sistem operasi kompiuter anu maké Basa Sunda. Warta ti tatar belah kidul, perenah ti daérah Tasikmalaya, aya hiji desa anu ngahangkeutkeun nyieun program paranti ngagunakeun kompiuter (sistem operasi) dina Basa Sunda. Ieu gerakan téh dingaranan MGOS, atawa Mandalamekar Go Open Source. Sakumaha ngaranna, gerakan ieu ayana di Mandalamekar anu mangrupakeun hiji désa anu ayana di wewengkon kacamatan Jatiwaras Kabupatén Tasikmalaya. Dina ieu gerakan, pamaréntah desa Mandalamekar ngahaja nyieun sistem operasi anu dasarna tina Linux anu ditarjamahkeun kana Basa Sunda.

Kunaon atuh bet maké dasar Linux?

Linux Basa Sunda

Linux mah cenah geus kajamin amanna (aman dina neundeun data), moal gampang kaserang ku pireus (virus) anu bisa ngaruksak data. Salian ti éta ogé pikeun ngarojong program pamaréntah dina widang téhnologi. Terus di sisi séjénna bisa ngurangan béaya anu kudu dikaluarkeun pikeun ngayakeun sistem operasi reujeung program kompiuter séjénna (Linux mah apanan haratis, teu kudu meuli).
Linux anu dipolahkeun ieu téh dingaranan Gethux Siga Ruyuk 1.0. Ngeunaan ngaranna, Gethux téh asalna tina kecap Get jeung Tux anu hartina ngahontal kamerdikaan. Sedengkeun ari kecap Siga Ruyuk nuduhkeun kana pérsina, nyaéta pérsi (versi) Ruyuk (ruyuk téh sabangsaning jujukutan anu tumuwuh di tegalan). Lamun dihijikeun mah cenah, éta ngaran téh miboga harti ngahontal kamerdikaan pikeun urang lembur atawa pasisian.

Pikeun mikanyaho warta anu leuwih jéntré ngalogok loka Mandalamekar ngeunaan MGOS.

(Gambar meunang nginjeum ti http://mandalamekar.or.id/content/images/1310931133-m.jpg)

Tatarucingan Bagéan Kadua


Ngeunaan tatarucingan mah geningan di jagat internét ogé geus loba anu ngajéntrékeunana. Malahan mah aya daptar tatarucingan katut jawabanana. Dipaluruh ngagunakeun bantuna google, meunang sawatara loka atawa lambaran anu nembrakeun ngeunaan rupa-rupa atawa daptar tatarucingan.

Hasil pamaluruhan ngeunaan Tatarucingan

Loka atawa lambaran anu kapaluruh diantarana waé:

  1. Tatarucingan, http://aslisunda.wordpress.com/buku/
  2. TATARUCINGAN YUK, http://ehkangagus.wordpress.com/sok-ah-ramekeun/
  3. tatarucingan yu?., http://cingciripit.wordpress.com/2008/03/06/tatarucingan-yu/
  4. 117 Tatarucingan dan Jawabannya, http://enda.goblogmedia.com/quicklinks/117-tatarucingan-dan-jawabannya.html
  5. Tatarucingan, http://kisunda.multiply.com/journal/item/42/tatarucingan?&show_interstitial=1&u=%2Fjournal%2Fitem
  6. Tatarucingan (1), http://dayeuhkolot.wordpress.com/2006/07/24/tatarucingan-1/
  7. Tatarucingan, http://pop.blogsome.com/2006/07/24/tatarucingan-2/
  8. Jeung réa-réa deui.

Baca ogé:

  1. Tatarucingan (1)

Lamun Dahar teu Meunang Céplak


Masih kénéh inget, lamun keur dahar ulah nepikeun ka céplak. Pamali cenah lamun dahar bari céplak téh. Céplak téh dahar bari ngaluarkeun sora saperti sato anu keur nyatuan. Dahar anu alus mah tara ngaluarkeun sora nanaon.

Gambaran jalma keur dahar

Dahar anu ceplak mah biasana matak gandeng atawa ngagareuwahkeun. Komo lamun daharna babarengan reujeung anu lian, matak ngaganggu batur anu ngiluan dahar. Jeung matak teu ngeunah wae ngadengena lamun anu dahar bari ceplak. Disagedengeun eta, bisa wae lamun kadengena ku batur anu keur teu keur dahar bakal ngabalukarkeun hayangeun atawa kabita hayang ngiluan dahar. Matak ngabibita batur anu henteu ditawaran.

Kitu cenah….

(Gambar meunang nginjeum ti http://www.blogspot.com)

Kariaan Pikeun Budak anu Arék Dikeureut


Dina mangsana budak kudu dikeureut (disepitan atawa disunat), osok dibarengan ku hajat. Hajatna biasana mah osok nanggap sisingaan atawa kuda rénggong. Hajat ieu biasa disebut kariaan. Minangkana mah jadi pangreuah-reuah jeung pangbubungah pikeun budak anu disunatan. Saméméhna budak disunatan téh apanan dibébénjokeun heula ku jalan naék kuda rénggong atawa sisingaan.

Kuda renggong

Pikeun budak mah apanan disunatan kacida dipikasieunna. Komo lamun meunang béja ti budak anu geus ngarasa disunatan mah. Cenah, nyeri disunatan téh. Kusabab kitu, lamun sakalian kariaan mah apana sahanteuna bisa kabébénjokeun. Bisa mopohokeun kasieun arék dikeureut (disunat) kusabab aya raraméan nanggap sisingaan atawa kuda renggong. Sanggeus sapoé jeput raraméan tumpak sisingaan atawa tumpak kuda renggong, atuh dina peutingna kakara budak téh dikeureut.

Salian ti pikeun ngabébénjokeun budak anu arék dikeureut, bisa waé hajat kariaan téh jadi tanda sukur ka Anu Maha Agung geus dipaparin budak anu geus manjing pikeun disunatan. Da disunat téh apanan geus jadi kawajiban pikeun umat Islam mah. Supaya bisa gampang dina beberesih jeung matak nyéhatkeun.

(Gambar meunang nginjeum ti http://alampriangan.files.wordpress.com/2011/10/kuda-renggong.jpg)

Fedora LiveUSB Creator, Pakakas Pikeun Ngasupkeun Sistem Operasi kana Plésdis


Ieu program atawa pakakas bisa dipaké pikeun nyieun plésdis (flashdisk) paranti masang sistem operasi kompiuter (booting tina plésdis). Ngaliwatan program ieu plésdis bisa dipormat kalawan diasupan program sistem operasi anu baris dipasang kana kompiuter. Jadi masang sistem operasi kompiuter teu kudu maké sidi (CD) atawa dipidi (DVD) deui.

Layar jandela Fedora LiveUSB Creator

Sanajan ngaranna ieu program téh Fedora, anu hartina kaluaran atawa miboga pasipatan husus pikeun Fedora, tapi sabenerna mah lain ngan ukur pikeun Fedora wungkul. Sistem operasi anu bisa diasupkeun kana plésdis téh lain ngan ukur sistem operasi Fedora wungkul, tapi bisa ogé Linux séjénna kayaning Ubuntu, Mandriva, LinuxMint, jeung anu séjénna. Malahan mah bisa ogé dipaké pikeun ngasupkeun sistem operasi séjénna kayaning Windows asal payilna diteundeun dina pormat iso.

Aya sababaraha kapinunjulan program ieu, diantarana:

  1. Program ieu bisa dijalankeun dina Windows atawa Linux pikeun ngasupkeun sistem operasina kana plésdis.
  2. Terus ogé, dina ngasupkeun sistem operasi kana jero plésdisna teu kudu mupus data atawa ngapormat data anu aya dina plsédis. Pon kitu deui teu kudu nyieun partisi dina plésdisna.
  3. Lamun hayang ngasupkeun Linux anu jinisna Fedora bisa ngundeur kalawan otomatis. Tinggal milih persi anu hayang diasupkeun kana plésdisna.
  4. Bisa nyieun tempat neundeun anu matuh (persistent storage creation).
  5. Ditarjamahkeun ka rupa-rupa Basa.

Pikeun anu merlukeun ieu program, bisa ngundeur ti loka fedora.

Ulah Ngadahar Cau Pangsisina


Diantara cau anu aya dina sasikat osok aya dua siki cau anu perenahna di pangsisina. Ceuk kolot cenah budak mah ulah ngadahar cau anu perenahna di sisi. Budak mah teu meunang ngadahar cau pangsisina. Cenah, bisi kasingsalkeun. Budak mana atuh anu hayang kasingsalkeun. Da teu ngeunah jadi budak atawa jalma anu kasingsalkeun mah. Dina prakna bakal dibagi dahareun ku anu boga hajat, apanan lamun kasingsalkeun mah moal kabagéan. Dina perkara dibagi duit ogé sarua, lamun kasingsalkeun mah moal kabagéan. Pokona mah jadi budak anu kasingsalkeun mah teu ngeunah, bakal dibédakeun reujeung batur naha kusabab dihaja atawa henteu (teu asup itungan atawa teu kaitung dina waktuna bakal dibagi dahareun).

Cau sasikat

Sedengkeun ari anu ngaranna cau pangsisina téa, geus nelah apanan cau anu panggedéna dina sasikat téh. Saha anu teu hayang ngadahar cau anu gedé. Hiji ogé matak seubeuh.

Ka béhdieunakeun, cenah sababna budak teu meunang ngadahar cau pangsisina téh kusabab gedéna téa. Lamun budak ngadahar cau pangsisina, atuh kolot téh bakal kabagéan cau anu leutik. Da cau anu panggedéna geus didahar ku budak.