Bener jeung Salah


Anu ngaranna kahirupan teu leupas tina dua hal, anu ngaranna papasangan. Sagala hal pasti aya papasanganana. Ti mimiti anu leutik nepikeun ka anu gedé, aya pasanganana. Pon kitu deui, dina hal anu dijalankeun ku jalma dina ngambah kahirupanan moal leupas tina dua anggapan atawa sangkaan: anu dilakukeun téh bener atawa salah. Bener jeung salah mangrupakeun dua perkara anu papasangan dina kahirupan ieu. Papasangan ieu mah salian ti papasangan ogé, kaduana mangrupkeun perkara anu pasalia atawa papalingpang. Duanana téh mumusuhan, moal aya perkara anu ngandung dua pasangan ieu. Lamun bener pasti bener, lamun salah pasti salah.
Jadi naon anu dipigawé ku tiap jalma, moal leupas tina dua hal éta.

Ngan anu jadi masalah téh, naon anu dianggap bener ku hiji atawa kalolobaan jalma téh naha bener-bener bener atawa salah. Naon anu dianggap salah ku hiji atawa kalolobaan jalma téh bener-bener salah atawa bener. Jadi kudu dipaluruh heula anu kumaha bener jeung anu kumaha salah téh. Kudu aya patokan atawa papagon anu bisa nangtukeun hiji perkara atawa pagawéan téh bener atawa salah. Ulah nepikeun ka hiji perkara anu dianggap bener téh, ahirna mah jadi salah. Kitu deui sabalikna.

Lamun dipakaitkeun jeung kahirupan di dunya, arék nanaonan jalma hirup di dunya ieu, anu ngaranna bener jeung salah téh pasti aya pakaitna reujeung kahirupan. Da anu diwengkuan ku bener jeung salah mah pastina ogé ngeunaan kahirupan di dunya ieu, ngeunaan laku lampah jalma dina ngalakonan kahirupanana. Dina ngalakonan kahirupan di dunya ieu, jalma geus dibéré papagon anu pasti, anu datangna ti anu nyipatkeun jalma. Ieu papagon téh ngawengku kana perkara-perkara anu bener jeung salah. Jadi lamun hayang apal kana naon-naon anu bener jeung salah, kudu apal kana eusi papagon anu geus diturunkeun ku anu nyiptakeun jalma.

Jalma salaku mahluk anu ngabogaan akal jeung haté, bisa digunakeun pikeun mikir jeung mutuskeun. Dina nyanghareupan kahirupanana, jalma bisa ngagunakeun pikiran jeung haténa pikeun nangtukeun hiji perkara téh bener atawa salah. Jadi salian ti papagoan anu geus tangtu, jalma ogé bisa nangtukeun perkara anu eukeur disanghareupan ku manéhna tur nangtukeun hukum éta perkara: bener atawa salah.

Bener jeung salah tacan tangtu bener jeung salah

Jadi salian ti papagon anu geus tangtu, akal jalma atawa haténa bisa mutuskeun hiji perkara ngeunaan bener jeung salahna. Ngan duanana tacan tangtu sapagodos ngeunaan hiji perkara. Anu dianggap bener ceuk papagon kahirupan, tacan tangtu bener ceuk pikiran jalma. Pon kitu deui sabalikna.

Anu mana atuh anu kudu dipilih téh? Naha papagon anu geus tangtu, anu diturunkeun kunu nyiptakeun jalma atawa kudu kudu pilih ceuk pikiran jalma?

Haseup Kapal Surutu


“Mon tempo ka dieu. Aya kapal gera….” Ceuk si Acim pahibut ka si Omon basa maranéhna eukeur di kelas.

“Aya naon ari manéh?” Ceuk si Omon bari gura-giru muru ka deukeuteun kaca di gigireun kelas, tempat si Acim nangtung baru ulak-ilik ka luar.

“Aya naon?” Si Omon nanya deui sanggeus manéhna deukeut ka si Acim.

“Itu aya kapal surutu.” Ceuk si Acim bari nuduhkeun ka awang-awang ngaliwatan jandéla kaca.

“Mana…?” Si Omon bari ulak-ilik.

“Itu…, mani bodas kitu….” Si Acim bari nuduhkeun kana gudat bodas di awang-awang.

“Éta mah lain kapal atuh.” Ceuk si Omon bari ngalieuk ka si Acim.

“Naha…, apanan anu bodas kitu mah kapal surutu lain?” Si Acim kerung.

“Lain atuh. Éta mah tapak kapal surutu.”

“Ih, manéh mah. Nya maksud kuring oge kitu. Maksud kuring mah tadi aya kapal surutu matak aya haseupna ogé.” Ceuk si Acim siga anu rada ambek.

“Tuda manéh mah salah méré nyaho.”

“Nya salah saeutik mah moal nanaon lain?” Ceuk si Acim bari nempo deui haseup anu ngagudat di awang-awang. Anu mimiti malencar.

“Wah sakeudeung deui oge bakal leungit gera.”

“Nya da moal bisa lila atuh. Bakal kabawa ku angin.” Ceuk si Omon.

Haseup kapal surutu (sumber foto: http://www.brianmicklethwait.com/images/uploads/WindyVapourTrail.jpg)

“Ka manakeun nya éta kapal surutuna?” Ceuk si Acim bari mikir.

“Tempo waé atuh, belah mana heula haseup anu tiheula leungitna. Hartina éta téh asalna kapal. Lamun disidik-sidik mah ka belah wétan.”

“Heueuh nya. Tapi sanajan acan leungit, tapi teu katempo kapalna nya. Sagedé kumaha kapalna kitu?”

“Nya ti dieu mah moal katempo atuh. Ngan lamun urangna deukeut mah, ceuk lanceuk kuring, gedé pisan cenah kapalna téh.”

Manuk Heulang Ménta Hujan


Kliiiik kliiiiik

Kliiiik kliiiiik

Kitu sora manuk heulang anu hiber di awang-awang. Sorana lumayan tarik, nepikeun ka kadaréngé ku urang lembur. Si Acim jeung si Omon anu eukeur jongjong ngala suluh di kebon Bah Minta, carengkat heula. Maranéhna nempo ka luhur, ngilik-ngilik ti lebah mana datangna sora manuk heulang.

“Mon, gancangan ah.” Ceuk si Acim basa geus manggihan lebah mana datangna sora manuk heulang téa.

“Sakeudeung deui atuh. Kuring mah da acan beubeunangan.” Témbal si Omon bari ngumpulkeun suluh beubeunanganana.

“Maenya…, apanan éta geus satumpukan kitu….” Ceuk si Acim bari nuduhkeun kana tumpukan suluh beunangna si Omon.

“Kakara saeutik éta mah.” Témbal si Omon.

“Tong lila teuing atuh nya.” Si Acim ngawawadian.

“Naha, mani tong lila teuing sagala?” Si Omon melong ka si Acim.

“Apanan bisi kaburu hujan.”

“Lila kénéh atuh hujan mah. Apanan ayeuna mah sakieu panasna.”

“Ih, siga anu teu ngareungeu waé manéh mah. Apanan bieu geus aya sora heulang disada.” Ceuk si Acim bari nempo ka awang-awang.

“Nya keun waé atuh heulang anu disada mah.”

“Ih, manéh mah. Apanan lamun manuk heulang disada kitu téh, tandana arék hujan.”

“Kitu nya…?”

“Heueuh.”

“Ceuk saha éta téh?”

“Ceuk jenatna nini kuring.”

Si Omon mencrong ka si Acim. Siga anu panasaran.

“Teu percaya nya?” Si Acim malik melong. “Ceuk nini kuring mah cenah lamun aya manuk heulang disada klik-klikan, éta téh tandana manéhna menta hujan.”

“Ménta hujan?”

“Heueuh.”

“Naha bet ménta bujan sagala? Hayangeun huhujanan kitu éta heulang téh?”

Manuk heulang hiber (sumber foto: internet)

“Lain hayang huhujanan ieu mah. Ceuk nini kuring. Cenah manuk heulang mah lamun hayangeun nginum téh kudu tina cai hujan waé. Da manéhna mah ulaheun ti cai walungan.” Si Acim ngajéntrékeun.

“Naha cenah?” Si Omon panasaran.

“Sababna, baheulana manuk heulang mah teu milu mantuan nyieun walungan.”

“Kitu nya?” Si Omon siga anu teu percayaeun.