Roko Cap Sigay


“Bu, si Acim mah tos wantun nyesep…!” Ceuk si Ijah, babaturan sakelasna si Acim ka guru anu kakara asup ka kelas.

Si Ibu, anu ngaranna Ibu Héni teu langsung ngajawab. Manéhna muru kana bangkuna anu aya di hareup. Terus neundeun buku anu dibawana di luhureun méja.

“Leres Bu….” Si Kokom mairan.

Bu Héni neuteup nguriling ka sakurilingeun kelas.

“Leres éta téh, Cim?” Bu Héni kakara nanya ka si Acim bari neuteup.

Anu diteuteup cicing waé siga anu teu sieun dicarékan.

“Leres, Bu.” Témbalna antaré pisan.

“Naha…? Apanan saur Ibu ogé, alit kénéh mah teu kénging wantun-wantun nyobian nyesep.” Ceuk Bu Héni nyaram.

“Da raos Bu….”

“Naon raosna kitu?” Bu Héni neuteup ka si Acim. “Sesepeun téh pinuh ku panyawat wungkul. Sarengna deui da moal matak wareg kana patuanganana ogé.”

Si Acim teu langsung ngajawab. Manéhna ngalieuk ka si Omon anu diuk dina korsi di béh kencaeunana.

“Da sanés abdi wungkul, Bu.” Ceuk si Acim.

Daun kawung dipoe

“Abdi mah henteu kétang Bu.” Si Omon ngabéla dirina.

Bu Héni melong ka si Omon.

“Naha…? Leres éta téh Mon?” Bu Héni nanya ka si Omon.

“Henteu abdi mah Bu. Abdi mah henteu nyesep….”

“Bohong kétang Bu. Omon ogé sasarengan sareng abdi nyesepna da.” Si Acim keukeuh.

Bu Héni gantian neuteup si Omon jeung si Acim.

“Atos. Atos! Anu atos mah atos. Mung ka payunna ulah sakali-kali deui nya.” Bu Héni méré peupeujeuh ka barudak, hususna si Omon jeung si Acim.

“Tapi…, Bu?” Si Acim teu kebat nyaritana.

“Naon Cim? Tos kacanduan nya…?”

“Sanés kitu Bu. Da abdi mah nyesepna ogé henteu nganggo bako.” Ceuk si Acim.

“Nu leres…?” Bu Héni neuteup.

“Muhun, Bu. Da abdi mah nyesepna ogé Roko Cap Sigay….”

“Maksadna? Roko naon kitu éta téh?”

“Muhun, roko cap sigay. rokona pun aki.” Témbal si Acim.

“Eta, Bu. Abdi sareng Acim mah nyesepna sanés roko tapi nyesep saun kawung.” Si Omon mantuan mangjawabkeun si Acim.

“Oh éta…. Tapi tetep, ulah dugikeun ka kateterasan, nya. Da anu namina nyesep mah sami waé, awon” Bu Héni ngawawadian.

Antara Lini jeung Liang Lini


“Mon, apal kénéh mangsa dua minggu katukang, basa aya lini?” Si Acim nanya ka si Acim mangsa duanana keur ngaroblol di pipireun sakola.

“Apal atuh. Apanan mani sakitu inggeungna.” Ceuk si Omon dari pisan, “kuring ogé anu eukeur di imah, nepikeun ka tibuburanjat lumpat ka luar da sieun katinggang kenténg.”

“Sarua kuring ogé, mani reuwas. Ngan untung kuring mah eukeur ulin di buruan. Jadi teu sieun teuing katinggang kenténg téh. Ngan tetep waé kuring ogé reuwas, da sieun imah kuring rugrug.” Si Acim teu éléh daria.

“Jigana mah gedé pisan linina harita mah.”

“Nya puguh waé atuh, Mon. Da inggeungna ogé karasa pisan. Malahan mah nepi ka lembur Pa Endang ogé cenah mah.”

“Pa Endang guru kelas genep?”

“Heu-euh.” Témbal si Acim, “apanan lemburna Pa Endang mah kacida jauhna ti sakola urang. Rata jigana mah keuna ku lini.”

“Tapi, naha manéh bet nyaritakeun ngeunaan lini sagala? Apanan manéh mah embung deui-deui lain ngalaman lini jiga kitu téh?” Si Omon nanya ka si Acim bari melong ka si Acim siga anu panasaran.

“Ih, éta mah kamari-kamari atuh.” Témbal si Acim. “Da ayeuna mah kuring teu sieun deui….”

“Naha…?”

“Teu naha-naha.” Témbal si Acim bari cingongo. “Ngan sigana mah moal aya lini gedé deui.”

“Naha…?” Si Omon héraneun kana omongan si Acim, siga jadi jalma pinter waé bisa nangtukeun moal aya lini deui.

“Heu-euh atuh.” Si Acim bari ngarérét ka jero kelas ngaliwatan jandéla kaca. “Apanan kamari ku kuring geus kapanggih di kebon.”

“Maksudna? Maksud manéh geus kapanggih teh naon…?” Si Omon melong, teu ngartieun kana maksud anu dicaritakeun ku si Acim.

“Tenang heula atuh. Kieu gera jujutanana mah.” Si Acim nyanghareup ka si Omon anu sarua cingongo ogé. “Basa kamari kuring ulin di kebon, bapa kuring keur ngali taneuh pikeun nyieun galengan. Waktu nyieun galengan éta, bapa kuring manggihan liang anu gedé pisan. Tah éta téh Liang Lini.”

“Naon pakaitna ari manéh…?” Si Omon melong ka si Acim.

“Heu-euh, apanan dua minggu katukang urang téh kaserang lini. Tah…, kamari bapa kuring manggihan liang lini. Jadi linina moal aya deui, da liangna geus kapanggih. Liang linina geus diruang deui ku bapa kuring jeung ku kuring.”

“Kitu nya…?” Si Omon teu percaya.

“Heu-euh kitu. Liang linina geus euweuh. Geus diruang.” Si Acim ngajéntrékeun deui.

“Teu percaya kuring mah.” Si Omon nangtung.

“Arék ka mana, Mon?” Si Acim curinghak. Manéhna milu nangtung, sieun ditinggalkeun.

“Ka kelas….” témbalna bari ngaléos.

Saung Ranggon


Saung ranggon mangrupakeun hiji wangunan saung anu wangunanana téh jangkung. Jangkung téh bisa kusabab tihangna jarangkung atawa bisa ogé kusabab nyieunna di luhureun tangkal, saperti tangkal jéngkol atawa tangkal kopi. Ari jangkungna bisa béda-béda. Ngan anu bisa dijadikeun pangbébéda jeung saung biasa téh nyaéta, jangkungna papan tempat diuk. Jangkungna téh leuwih jangkung tibatan saung. Kusabab jangkung ieu, pikeun cicing atawa naék kana pangdiukanana téh kudu maké tarajé atawa tétécéan. Lamun saung biasa mah jangkungna pangdiukan téh ngan ukur sabeuteung, saung ranggon mah bisa leuwih ti satangtung.

Ngeunaan saung ranggon ieu ada dua rupa, anu hiji mah bener-bener saung, aya ogé sasaungan. Ari saung ranggon anu bener-bener saung mah biasana téh maké tihang saperti saung sakumaha ilaharna, sedengkeun ari saung ranggon dina harti sasaungan mah biasana téh dijieunna dina tatangkalan. Sanajan kitu, aya ogé saung ranggon anu bener-bener saung anu dijieunna di luhureun tangkal.

Saung Ranggon di huma

Salian ti éta, ngeunaan gunana atawa mangpaatna éta saung, aya anu ngabédakeun. Ari saung ranggon anu bener-bener mah ngabogaan mangpaat sakumaha saung anu biasa, dijieunna di kebon atawa di huma, bisa ogé di sawah. Sababna nyieun saung anu jangkung atawa saung ranggon téa, nyaéta pikeun ngajauhan tina sasatoan anu bisa waé nganggu dina waktu peuting. Utamana lamun huma atawa kebonna téh ayana di sisi leuweung. Salian ti éta ogé bisa pikeun nempoan sakurilingeun huma atawa kebon, bari teu kudu udar-ider deui, da ku jalan nempoan ti saung ranggon bisa jelas ka sakurilingeun kebon atawa huma. Jadi mangpaatna sakumaha saung biasa, bisa dipaké tunggu kebon atawa huma.

Sedengkeun ari saung ranggon anu kaasup sasaungan mah, nyaéta kaulinan barudak dina nyieun saung ranggon. Jadi, saung ranggonna téh ngan ukur pikeun heureuy barudak wungkul, sanajan dina wujudna mah bisa dijieun saung pikeun cicing barudak. Jadi aya béda mangpaat atawa tujuan antara saung ranggon jeung saung ranggon anu kaasup kaheureuyan barudak. Saung ranggon barudak mah ngan ukur saharitaeun atawa teu lila dipakéna jeung wangunanana ogé basajan pisan. Kadang aya anu teu ngawujud saung ranggon, paling anu aya téh papan jeung kiding wungkul. Sanajan ngan ukur diwangun ku papan wungkul ogé, pikeun dariukna barudak, bisa disebut saung ranggon da nyieunna di luhureun tangkal.

Dina nyieun saung ranggon, barudak osok néangan tatangkalan anu loba dahanan jeung gampang pikeun neundeun papan pikeun amparan atawa tempat diuk. Papan anu dipaké bisa dijieun tina papan kai atawa bisa oge maké bahbir (kai panyésaan tina nyieun papan). Malahan bisa ogé tina leunjeuran awi anu diteukteukan. Éta papan téh diteundeun dina dahan tangkal kai minangka palangna. Anu alus mah dahanna téh aya dua jeung sarua jangkungna, teu jangkung sabeulah, jadi papanna téh datar henteu miring. Ari kidingna jeung iuh-iuhna mah bisa waé maké daun tatangkalan anu dipaké nyieun saung ranggon téa, atawa néangan dangdaunan séjénna. Lamun hayang alus mah, nya bisa ogé maké kai deui.