Kadaharan ti Kampung


Mun ngomongkeun rupa-rupa kadaharan anu asalna ti pakampungan, pasti moal leupas tina kadaharan anu sumberna ti alam, nya bisa disebut kahadaran alami. Kahadaran ieu ngandung harti tacan atawa henteu kacampuran ku barang-barang (zat) kimiawi. Ari asalna bisa tina pepelakan di kebon anu dihaja dipelak atawa neangan ti leuweung anu jadi ku “sorangan”. Kaasup jinis kadaharan ieu teh nyeta lalab rumbah (daun, pucuk jeung kembang), beubeutian jeung tatangkalan anu ngora keneh.

Mun disebutan hiji-hiji mah, lumayan kacida lobana rupa-rupa kadaharan ieu teh. Boh anu langsung didahar (henteu perlu diolah heula) atawa anu perlu dikokolakeun heula (teu bisa langsung didahar).

Rupa-rupa kadaharan ti pakampungan

Mun diilikan tina cara atawa waktu ngadaharna, kadaharan ieu bisa dibagi jadi dua rupa nyaeta kadaharan anu bisa didahar henteu dicampur jeung kadaharan nu sejen, jeung kadaharan anu kudu dibarengan ku kadaharan lianna atawa jadi batur kadaharan nu sejen.

1. Kadaharan anu bisa teu kudu dicampur jeung kadaharan nu sejen, nyaeta dina waktu ngadaharna teu kudu atawa bakal ngeunah sanajan henteu dibarengan ku kadahan nu sejenna. Nu kaasup golongan ieu diantarana wae sarupaning beubeutian (sampeu, hui), bungbuahan, jeung nu sejenna.

2. Kadaharan anu kudu dihijikeun jeung kadaharan sejenna, nyaeta kadaharan anu bakal ngeunah mun dibarengan ku kadaharan sejenna dina waktu ngadaharna. Nu kaasup jinis ieu diantarana wae lalab rumbah atawa kadaharan anu dijadikeun deungeun sangu, saperti daun sampeu, daun sintrong, daun jambu mede, daun gedang, jengkol, peuteuy, iwung, antanan, jeung rea-rea deui. Sanajan kitu lain henteu bisa didahar mun henteu dicampur jeung kadaharan sejenna. Da bisa keneh didahar sanajan ngan kadaharan eta wungkul. Kit oge mun resep.

Mun ditilik tina cara ngokolakeunana, kadaharan ieu kabagi tilu rupa nyaeta:

1. Kadaharan anu bisa langsung didahar, teu kudu diolah heula. Kadaharan ieu mah bisa langsung didahar sanggeus diala, saperti lalab. Sanajan kitu supaya beresih mah nya leuwih hade dikumbah heula.

2. Kadaharan anu kudud diasakan heula. Kadaharan ieu mah teu bisa langsung didahar, saacanna diasakan. Ngasakanna bisa disangray, digoreng, digarang, dibeuleum atawa dibubuy.

3. Kadaharan anu kudu dipeuyeum heula, hartina henteu langsung asak harita. Perlu waktu sabarabaha poe nepikeun ka bisa didahar. Kadaharan ieu mah teu bisa langsung didahar poe harita. Merlukeun waktu sababaraha poe pikeun bisa didahar teh. Kadaharan ieu diantarana wae peuyeum sampeu, peuyeum ketan, picung (dijadikeun kelewek).

Mun ditempo tina asalna, kadaharan teh kabagi jadi dua rupa, nyaeta tina sasatoan jeung tina tutuwuhan. Ngan anu bakal loba ditulis di dieu mah kadaharan anu asalna tina tutuwuhan. Kadaharan anu asalna tina tutuwuhan mun ditilik tina asal bagean tutuwuhanana bisa kabagi jadi tilu rupa nyaeta:

1. Kadaharan anu asalna tina beubeutian. Nu kaasup ieu nyaeta sampeu, hui, jeung nu sejenna.

2. Kadaharan anu asalna tina tatangkalan. Nu kaasup ieu diantarana iwung, humut, jeung nu sejenna

3. Kadaharan anu asalna tina dangdaunan, kaasup oge tina kekembangan jeung bungbuahan. Contona saperti daun sampeu, kembang sampeu.

Salian ti anu disebutkeun di luhur aya keneh rupa kadaharan nu sejenna nyaeta supa jeung suung. Bedana supa jeung suung nyaeta mun supa mah jadina dina urut tutuwuhan saperti supa lember, supa saninten; sedengkeun suung mah jadina dina taneuh saperti suung bulan, suung tanduk, suung rampak.

 

Advertisements

Kantunkeun Balesan

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Robih )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Robih )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Robih )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Robih )

Connecting to %s